Bizi Takip Edin

Tıbbın geleceği yapay zekâda. Üstelik bu gelecek, tahmin ettiğinizden daha yakın. Bu yazıda okuyacağınız yapay zekâ ile geliştirilmiş 12 farklı ürün veya uygulamanın hayatımıza girmesi an meselesi.

Yapay zekâ araştırmacısı Dr. Greg Corrado, TedMed Conference etkinliğinde sahneye çıktığında tıp profesyonellerine söylediği şu sözlerde gayet samimiydi: “Tanı veya tedavi kararı alırken yapay zekâyla ortak çalışan doktorlar, iyileştirici güçlerinin geçen 100 yıla göre çok daha geliştiğini görecekler.” Google Artificial Intelligence’ın başlıca araştırmacılarından biri ve makine öğrenimi uzmanı Corrado, sözlerine şöyle devam ediyor: “Bugün medikal alanda çalışmak, enformasyon kasırgasıyla baş etmek demek. Yapay zekâ (ve makine öğrenimi), bu data canavarını terbiye etmek ve bunu doğru ölçümleyerek taleple buluşturmak için elimizdeki en iyi fırsat.”

Kulağa bilim kurgu gibi mi geliyor? Sadece hastaneler değil, araştırmacılar ve tıp okulları da Microsoft, Apple, IBM, Google, Intel ve GE gibi teknoloji firmalarıyla çalışıyor. Şirketler medikal kayıtları sınıflandırmak, tedavileri belirlemek, zehirlenmeleri 12 saat gibi kısa bir sürede teşhis etmek ve hatta kimin bir sonraki doktor randevusunu kaçıracağını öngörebilmek için algoritmalar yaratıyorlar. “Cloud tabanlı”, “derin öğrenme” teknolojisi MR sonuçlarını incelemede de kullanılıyor ki bu sayede dolaşım sağlığı değerlendiriliyor ve kalp rahatsızlıkları en iyi radyoloğun söyleyebileceğinden daha hızlı ve daha kesin şekilde görülebiliyor.

Tıpta yapay zekânın kullanımı henüz emekleme döneminde olsa da, şimdiden uygulanan 12 yapay zekâ temelli teknolojiyle sağlığınız hakkında daha çok bilgiyi daha hızlı ve güvenilir şekilde öğrenmeniz mümkün.  

Sensely

İtiraf edin, her zaman size özel bir hemşireniz olsun istediniz. Belki bir sonraki ameliyatınızdan sonra, Molly adındaki interaktif sanal sağlık asistanı size evinizde refakat edecek. Uygulama üzerindeki avatar semptomları kontrol ediyor, medikal cihazlardaki ve giyilebilir sağlık ekipmanlarındaki verileri alıp işleyebiliyor ve sonraki muayeneler için randevu alabiliyor. Mesaj yazmanıza gerek kalmadan Molly ile konuşuyorsunuz ve tüm bilgileriniz doktorunuzun incelemesi için sağlık dosyanıza otomatik olarak işleniyor.

KİM İÇİN? Takip ve gözlem altında olması gereken ama bunun gereklerinden kaçan insanlar için kurtarıcı.

 

Woebot

Terapiden kaçıyor musunuz? Akıl sağlığınız hakkında konuşmaktan hoşlanmıyor musunuz? Stanford klinik araştırma psikoloğu Dr. Alison Darcy tarafından yaratılan Woebot adlı “sohbet robotu,” gündelik kısa sohbetler, ruh hali çizelgesi, komik videolar ve Facebook Messenger aracılığıyla kelime oyunlarıyla ruh durumunuzu dengelemeyi ve kendiniz hakkında daha çok şey öğrenmenizi hedefliyor. Woebot zamanla tepkilerinizi öğreniyor ve daha spesifik reaksiyonlar vermeye başlıyor. 2017 yılında yapılan bir çalışmada, kullanıcılar 2 haftalık süre içinde Woebot ile yaptıkları ortalama 12 seansın sonunda depresyon ve anksiyete semptomlarında belirgin bir düşüş deneyimledi.

KİM İÇİN? Terapiye gitmeye gönülsüz olanlar için.

AiCure

Reçeteli ilaçların dozunu fazla ya da eksik almak, iyileşme sürecini baltaladığı gibi yaşam tehlikesi yaratacak sonuçlar da doğurabilir. AiCure, akıllı telefon kamerası ve yapay zekâ kullanarak ilaçlarınızı alıp almadığınızı kontrol ediyor. Klinik testlerle desteklenen bu uygulama, önce yüz tanıma teknolojisiyle hastanın kimliğini, ardından şekline ve rengine göre kullanılan ilacın türünü tespit ediyor ve bir doktora onay mesajı gönderiyor. Ayrıca günlük ilaç hatırlatma servisi de mevcut.

KİM İÇİN? Çok yoğun, çok dalgın ve unutkan insanlar ve yaşlı anne-babasının bakımını uzaktan takip etmek durumunda olanlar için.

 

Semantic Scholar

Eğer yaşamınızı baştan sona değiştirecek bir hastalık teşhisi konduysa, en etkili ve doğru tedavi seçenekleri konusunda bilgilenmeniz gerekir. Google işe yaramaz. Bu yapay zekâya dayanan arama motoru, 40 milyonun üzerinde hakemli (bilimsel) derginin veri tabanını tarıyor ve sizin durumunuzla en ilgili ve en çok alıntı yapılmış olan incelemeyi seçiyor. Ardından ne kadar yararlı ve etkili olabileceğine göre bağlantılar kuruyor. Bu arama motorunun uzun vadeli hedefi, makinenin zekâsını araştırmalar arasındaki noktaları birleştirmek ve gözden kaçırılabilecek tedavileri tanımlamak için kullanmak.

KİM İÇİN? En güncel araştırmalardan elde edilen güvenilir sağlık bilgileri öğrenmek isteyenler için.

ArtAs Robotic Hair Restoration

Mevcut saç ekimi yöntemleri epey zahmetli olabiliyor: Başın saçlı bölgesinden manuel yöntemlerle alınan saç telleri, seyrek saçlı veya saçsız bölgelerine ekiliyor. Yapay zekâ ile çalışan bu robot, cerrahlara ekim için en iyi saçların seçimi ve transferi konusunda asistanlık yapıyor. Bu da daha hızlı iyileşme ve tedavi sonunda daha doğal bir görünüm anlamına geliyor.

KİM İÇİN? Parası olup saçı olmayan erkekler için.

 

Heartflow

Damar içine radyo-opak boya maddesi verilerek anjiyografi çekilmesi yerine, Heartflow yönteminde, doktorlar kalp hastalıklarında bilgisayarlı tomografi, bilgisayarda üretilmiş kan dolaşımı ve derin öğrenme algoritmaları ile kalbin üç boyutlu haritasını çıkarmak gibi girişimsel olmayan yöntemlerle teşhis koyuyorlar. ABD’de hâlihazırda kullanılan bu yapay zekânın, damar tıkanıklığı ve kan dolaşımına dair detaylı analizlerle, girişimsel anjiyografi işlemlerinde yüzde 80 oranında azalma ve toplam sağlık harcamalarında yüzde 25’lik bir tasarruf yarattığı görüldü. Dahası, konvansiyonel koroner anjiyografi yüzde 65 oranında kesinlik sunarken, Heartflow bu sayıyı yüzde 86’ya çıkarıyor. ABD’de bile henüz 40 hastanede kullanılan bu yöntemin hızla dünya çapında yaygınlaşması bekleniyor.

KİM İÇİN? Kapsamlı bir kalp hastalığı teşhisine ihtiyaç duyan kişiler için.

Butterfly iQ

Doktorlar, ultrason cihazına ve sonuçlarına ulaşmaları zaman aldığından, sıklıkla teşhis koymayı ertelerler. Örneğin, böbrek taşı şikâyetiyle doktora başvurduysanız bekleme süreci size işkence gibi gelebilir. Pantolon cebine sığabilecek boyuttaki ultrason tarama cihazı Butterfly iQ, iPhone’a bağlanabiliyor ve yapay zekâ, doktorun sonuca hemen ulaşmasını sağlıyor. Amerikan İlaç ve Gıda Dairesi, yapay zekâyla çalışan cihazın 13 farklı tarama yapabildiğini onayladı. Hastaların kullanmasına izin verilmiyor ancak bu yıl içinde acil servislerde kullanılmaya başlanacak.

KİM İÇİN? Ultrason ve istatistiğe ihtiyaç duyan herhangi bir sağlık hizmetleri uzmanı için.

 

Watson for Oncology

Kanser vakalarıyla uğraşan doktorların bir tedavi planı geliştirmeleri bazen haftalar alabiliyor. IBM’in ürettiği Watson for Oncology, Memorial Sloan Kettering Cancer Center uzmanlarının desteğinin yanı sıra 300 tıp dergisini, 200 çalışma kitabını ve yaklaşık 15 milyon araştırma sayfasını tarayarak, hastanın semptomları, genetik yapısı ve aile geçmişini de hesaba katarak kişiye özel bir tedavi planı çıkarıyor. Üstelik bunu sadece dakikalar içinde yapıyor.

KİM İÇİN? Gerçek bir duyarlılık ile yapay zekâ özelliklerinden aynı anda faydalanmak isteyen kanser hastaları için.

anaslide

BACAK KASLARI İÇİN EFSANE PROGRAM

Umut Doğan Yıldız

-

Bu efsane hareketle bacak ve merkez bölgesi kaslarınızı güçlendirirken denge ve hareket kabiliyetinizi de geliştireceksiniz. Bacak kaslarını geliştirmek için haftaları atlamayın.

HAFTA 1

Reverse lunge

(bir adımınızı geri atın, o dizinizi bükün ve gövdenizle yere doğru alçalın) ve her iki bacakla SPLIT SQUAT (Bir ayağınızı öne atın ve gövdenizi yere yaklaştırın) yapın.

PAZARTESİ 6 TEKRARDAN 3 SET
SALI 6 TEKRARDAN 3 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 3 SET
PERŞEMBE KNEE TO WALL: DUVARIN BİR ADIM ÖNÜNDEYKEN ÖNDEKİ DİZİNİZİ DUVARA DEĞDİRİN. BU BİR TEKRARDIR. 6 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.
CUMA 10 TEKRARDAN 3 SET
CUMARTRSİ 12 TEKRARDAN 3 SET
PAZAR TEST: HER HAREKETİ HER İKİ TARAFA 15 TEKRAR YAPIN. YAPAMIYORSANIZ HAFTAYI TEKRAR EDİN.

HAFTA 2

Pistol negative

Sol ayağınız bir box’un üzerinde, sağ ayağınız havada olacak şekilde durun. Sol dizinizi sağ ayağınız yere değene kadar bükün ve tekrar doğrulun. Bu 1 tekrardır.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 4 SET
SALI 6 TEKRARDAN 4 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 4 SET
PERŞEMBE CLOSED-FEET SQUAT:
AYAKLARINIZ BİTİŞİK SQUAT YAPARAK ALÇALABİLDİĞİNİZ KADAR ALÇALIN. 10 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.CUMA 10 TEKRARDAN 4 SET CTS. 12 TEKRARDAN 4 SET
PAZAR TEST: HER İKİ BACAK İÇİN ÜÇ TEKRARDAN 1 SET YAPIN. YERE 3-5 SANİYEDE ALÇALIN. YAPAMIYORSANIZ, BU HAFTAYI TEKRAR EDİN.

HAFTA 3

Single leg wall sit

Sırtınızı duvara yaslayın, ayaklarınız 60 cm kadar önde olsun. Dizleriniz 90 derece olana kadar alçalın. Sonrasında doğrulun ve bir bacağınızı düz hale getirerek 15 saniye bekleyin.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 4 SET
SALI 6 TEKRARDAN 4 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 4 SET
PERŞEMBE PIGEON POSES: DİZLERİNİZİN ÜZERİNDEYKEN SAĞ BACAĞINIZI ARKANIZA SOL BACAĞINIZI ÖNE UZATIN. 15 SANİYE BEKLEYİN.
CUMA 6 TEKRARDAN 4 SET
CUMARTESİ 8 TEKRARDAN 4 SET
PAZAR TEST: 3 TEKRAR WALL SIT YAPIN. (HER İKİ BACAKLA 20 SANİYE) OLMADI MI? 3. HAFTAYI TEKRAR EDİN.

 

HAFTA 4

Assisted pistol

TRX bandının 60 cm önünde durarak tutacaklarını kavrayın. Sağ ayağınızı yerden kaldırarak bacağınızı öne doğru uzatın ve sol dizinizi kırarak kalçanızı yere yaklaştırın. Bu bir tekrardır.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 2 SET
SALI 6 TEKRARDAN 2 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 2 SET
PERŞEMBE CROSSED LEG SQUAT: SOL AYAĞINIZI SAĞ AYAĞINIZIN ARKASINA GÖTÜRÜN VE PARMAK UCUNDA ALÇALIN.10 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.

CUMA 10 TEKRARDAN 2 SET
CUMARTESİ 12 TEKRARDAN 2 SET
PAZAR TEST: HER İKİ BACAKLA 12 TEKRARDAN 2 SET YAPIN. ÜÇ SANİYEDE ALÇALIN. YAPAMIYORSANIZ 4. HAFTAYI TEKRAR EDİN.

 HAFTA 5

Pistol Squat yapmak için bir ayağınızı yerden kaldırın ve öne doğru uzatın. Diğer dizinizi bükün ve kalçanız yere iyice yaklaşana kadar devam edin. Şimdi doğrulun. Tebrikler!

Devamı

anaslide

BURPEE YAPARKEN BAŞ DÖNMESİ!

Umut Doğan Yıldız

-

Burpee yaparken başın dönüyorsa bunun birden fazla nedeni olabilir.

Egzersiz programına yeni eklediysen, bu hareket yapabilirlik seviyene bağlı olarak sana şiddetli gelebilir. Eğer zorlanıyorsan, egzersizi basitten zora doğru olacak şekilde aşamalandır. Burpee öncelikle bir box / kutu kullanılarak yapılmalı. Ellerini yerden daha yüksek bir yere koyarak açıyı daha uygun hâle getirebilirsin.

Ayrıca antrenmanının hangi kısmına, hangi yoğunlukta eklediğin de önemli. Aerobik ve anaerobik kapasiten yeterli değilse, nabzının aşırı yükselmesi de baş dönmesine sebep olabilir. Ayrıca yanlış ve yetersiz beslenme sonucu kan şekerinde düşme yaşanabilir; bu da baş dönmesine yol açar. Bunları dikkate alarak egzersiz ve beslenme planlamanı yeniden oluşturman gerekebilir.

Egzersiz yaparken doğru nefes alıp vermek de işin en önemli kısımlarından biri. Kaslarının en iyi performansını sergilemesi için oksijene ihtiyacı vardır ama bu oksijeni kaliteli bir şekilde alman gerekir. Çok sık ve hızlı nefesler alıp verirsen bu da bir süre sonra mide bulantısı ve baş dönmesine neden olabilir. Tüm bunlara dikkat etmene rağmen baş dönmesi devam ediyorsa, tabii ki doktora görünmende fayda var.

Çağdaş Cemre Kılıç, Burn & Joy’un Kurucusu, Egzersiz Danışmanı

Devamı

anaslide

ÇARPINTININ NEDENİ SADECE KALP DEĞİL!

Umut Doğan Yıldız

-

Kalpte çarpıntı, göğüs ağrısı ve nefes darlığı kalbimizin bize yolladığı sinyallerin başında geliyor. Bu sinyallerden çarpıntı, kalbin hızlı çalışması anlamına geldiği için bu sorunu yaşayanlar çoğunlukla kalp hastalıklarına yönelik muayene oluyor, şikayetleri çözümsüz kalabiliyor. Bunun nedeni ise toplumdaki yaygın inanışın aksine, kalpte çarpıntının sadece kalp hastalıklarının belirtisi olmaması.

Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut; ilk planda kalp hastalığı habercisi olarak düşünülse de, çarpıntının aslında tüm vücuttaki sorunlar için bir belirti olabileceğine işaret ederek, sanılanın aksine her çarpıntının nedeni kalpteki bir sorundan kaynaklanmadığını belirtiyor. Kalbimiz hızlı çarparak aslında vücudumuz için bize sinyal göndermeye çalışıyor. Bu nedenle çarpıntıya yönelik araştırma yapılırken kalp dışındaki faktörlerin de dikkate alınması çok önem teşkil ediyor.  Çarpıntı gelişimine yol açan ve doğrudan kalbi ilgilendirmeyen nedenleri öğrenmeye hazır mısın?

Kansızlık 
Genç yaşlı her yaş grubunun ortak sorunlarından biri olan kansızlık genellikle tedavisi ihmal edilen bir hastalık. Kansızlıkta kalp vücudun oksijen ihtiyacını karşılamak için daha çok çalışıyor ve bu tablo da kendini çarpıntıyla belli ediyor.

Guatr
Boyunda bulunan tiroit bezinin anormal derecede hızlı çalışması vücudun metabolizmasını hızlandırıyor. Bu tablo sıklıkla kendini çarpıntıyla gösteriyor. Sebebi bulunamayan çarpıntı şikayetlerinde mutlaka tiroit hormonlarına bakılması gerekiyor.

Hipoglisemi
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut kan şekerinin düşmesi anlamına gelen hipogliseminin genç yaşlı herkesi tehdit ettiğini vurguluyor. Çarpıntı, yemek yedikten hemen sonra aşırı insülin salınmasına bağlı olarak da gelişebiliyor. Hipoglisemi kendini sıklıkla halsizlik ve çarpıntıyla gösteriyor.

Uyku bozuklukları
Uyku bozuklukları çarpıntının sık görülen sebeplerinden biri. Vücut uyku sırasında metabolizmasını yavaşlatıyor ve dinleniyor. Düzenli ve kaliteli uyku uyumayan kişilerde kandaki stres hormonlarının seviyesindeki artışa paralel olarak gün içerisinde kalp hızı daha yüksek seyrediyor ve çarpıntı daha sık gözleniyor.

Sigara ve alkol tüketimi
Tütün ürünleri ve aşırı alkol tüketimi vücudun metabolizmasını etkiliyor ve stres hormon seviyelerinde artış yapıyor. Bu durum da sıklıkla çarpıntı ataklarına yol açıyor.

Hipotansiyon
Tansiyon düşüklüğü anlamına gelen hipotansiyon daha çok uzun boylu ve zayıf gençler ile yaşlılarda görülüyor. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut aşırı yorgunluk, ayakta durma ve az su içilmesiyle bağlantılı olan tansiyon düşüklüğünün genelde halsizlik, baş dönmesi ve çarpıntıyla ortaya çıktığını söylüyor.

Stres ve kaygı bozukluğu
Vücutta oluşan her türlü fiziksel ve duygusal stres çarpıntıyı tetikliyor. Bunun yanında kaygı bozukluğu, evham ve depresyon da çarpıntının temel sebeplerini oluşturuyor.

Mineral ve su dengesizliği
Vücuttaki su ve tuz miktarının az olması çarpıntıyı tetikleyebiliyor. Bu duruma sıklıkla halsizlik ve tansiyon düşüklüğü de etki ediyor.

Hormonal değişimler
Kadınlarda oluşan hormonal değişimler kendini çarpıntı olarak gösterebiliyor. Özellikle menstrual periyotlar öncesinde ve menopoza geçiş sürecinde çarpıntı atakları sık gözleniyor. Hamilelik sürecinde de kalp atım hızı yükseliyor ve çarpıntı şikayetleri sıklaşıyor.

Kondisyon düşüklüğü
Çarpıntının en sık sebeplerinden biri de vücudun efor yapmaması sonucu oluşan hamlama ve kondisyon düşüklüğü. Genç yaşlı herkesi etkileyen bu durum yokuşta ve merdivenlerde çarpıntı ile nefes darlığıyla kendini gösteriyor.

Kafein ve çay
Prof. Dr. Ahmet Karabulut kafeinli enerji içecekleri ile yoğun kahvelerin genellikle çarpıntıyı tetiklediklerine işaret ederek, “Aşırı koyu siyah çay da çarpıntıyı tetikleyen içecekler arasında yer alıyor. Yeşil çay ise tam tersine kalbi sakinleştiren ve çarpıntıyı azaltan bir içecek olarak nitelendiriliyor” diyor.

Ateşli hastalıklar
Ateş yüksekliği çarpıntıyı tetikleyen temel etkenlerden biri. Sıklıkla enfeksiyon ya da romatizmal hastalıkların eşlik ettiği ateş yüksekliği sırasında kalbin üzerindeki yük artıyor ve kalp daha çok çalışıyor. Bunun sonucunda da çarpıntı oluşuyor.

Gıda takviyeleri
Özellikle vücut geliştirme için kullanılan bitkisel gıda takviyelerinin çoğunda vücudu tetikleyecek maddeler bulunuyor ve bu durum çarpıntıya yol açabiliyor.

Aşırı spor ve egzersiz
Hazır olamayan bir vücudun yoğun spor yapması sıklıkla çarpıntıya neden oluyor. Zaman zaman bu durum ciddi ritim bozukluklarını tetikleyebiliyor. Bu nedenle sıfırdan spora başlayacak kişilerin ilk ay ısınma şeklinde spor yapmaları gerekiyor.

Alerji
Besin alerjileri sık görülen çarpıntı sebeplerinden biri. Deniz mahsullerinde daha sık görülen bu durum yemek sırasında sıklıkla çarpıntı ve halsizlikle ortaya çıkıyor. Ağır yemek sonrasında hazımsızlığa bağlı çarpıntı atakları da sık görülüyor.

Kronik hastalıklar
Yüksek tansiyon, KOAH gibi kronik hastalıklar, romatizmal hastalıklar ve kanser türleri de vücutta iltihabi reaksiyon oluşturarak çarpıntıya yol açabiliyor.

Olumsuz yaşam koşulları
Çok tozlu, havasız iş ve ev koşulları da çarpıntıyı tetikleyebilen etkenlerden. Deniz seviyesinden yüksek rakımlara giden kişilerde oksijen açlığına bağlı çarpıntı şikayetleri de sık görülüyor.

Böbrek üstü bezlerinin hastalıkları
Böbrek üstü bezleri vücuttaki stres hormonlarını salgılayan temel organlar. Hastalık nedeniyle bu bezden aşırı salınan hormonlar çarpıntı ve tansiyon yüksekliğiyle sinyal veriyor.

Ağrı
Vücutta gelişen baş ağrısı, diş ağrısı, böbrek ağrıları, bel ağrıları ve kireçlenme ağrıları vücuttaki stres seviyesini yükselterek çarpıntıyı tetikleyebiliyor.

İlaçlar
İlaç kullanımı, çarpıntıya yol açan en önemli dış etkenlerden biri. Özellikle grip ve astım ilaçları, guatr ilaçları, antibiyotikler ve depresyon ilaçları ciddi çarpıntı atakları yapabiliyor

Devamı

Popüler