Bizi Takip Edin

İnovatif gıda üreticileri bezelye tozu ve çekirge unu gibi seçeneklerle yapay (ve etsiz) protein devrimi vadediyor. Peki bu besinler ne kadar faydalı?

Bu sabah güne bir bardak deniz yosunu içerek başladım. Yaptığım şey iki kaşık dolusu deniz yosunu tozunu badem sütüne karıştırmaktı. Görüntüsü kurumuş yumurta sarısına benziyor, tadı Şam fıstığını andırıyordu.

Bunu, ilk ara öğün olarak pirinç, bezelye, keten tohumu, kenevir, kinoa ve sacha inchi ( İnka fıstığı) içeren protein içeceği takip etti.

Öğle yemeğim, her ikisi de çekirge unuyla yapılmış granola bar (Exo PB&J marka bar’ın bir ısırığında beş çekirge bulunuyor) ve krakerdi. Krakerime humus eşlik etti. Akşam yemeğinde ise bol ketçaplı mantar burger yedim.

Nasıl mı hissettim? Şöyle söyleyeyim; 1,6 km yüzdüm, 3,5 m3’lük bir alanı kaplayacak kadar çok odun kestim, şahane bir yazı yazdım ki bu iki saatimi aldı. Dahası, gece için kendimi hâlâ enerjik hissediyorum. Amacım, beslenme planımdan eti çıkarıp yerine dünyada “fauxtein” olarak ünlenen yapay protein kaynaklarıyla incelmek. Ve şimdiye kadar başarılı olduğumu söyleyebilirim. Gerçi başlayalı henüz birkaç ay oldu. Eti de tamamen bırakmış değilim, sadece
ilişkimize biraz mola vermiş gibi duruyoruz.

Bu yola girmemdeki asıl motivasyonum, et tüketmeyerek doğaya karşı sorumluluklarımı yerine getirecek olmaktı. Ama asıl itici gücüm devamlı olarak çevremde gördüğüm hoş ve zeki vejetaryen kadınlar oldu. Bunlar, eskiden görmeye alıştığımız tofu ve esmer pirinçle beslenen, yıkanmayan hippi kadınlardan farklılar.
Elektrikle çalışan havalı bir araba gibi, bu kadınlar da yakıt kaynaklarını bezelye hamburger, kenevir smoothie ve böcekli granola barlarla değiştirmişlerdi ve çok iyi görünüyorlardı.

Etsiz bir beslenme düzenine direnç göstermemin iki nedeni vardı. İlki, bu tip bir beslenmeyle yeterince protein almak gereğinden fazla karbonhidrata mal olabilirdi ve ikincisi, tüm hayatımı mutfakta geçirmek istemiyordum. Sonuçta bir yazarım ve düzenli olarak dünyanın her yerine seyahat ederken mutfağımı da yanımda taşıyamam. Ancak gıda endüstrisindeki gelişmeler iki gerekçemi de boşa çıkarmaya başladı: Çok sayıda gıda şirketi sağlıklı, yüksek proteinli ve minimum karbon ayak izi içeriğiyle beslenmenin hiç olmadığı kadar daha erişilebilir ve kolay olacağı iddiasıyla inovatif ürünler üretmeye başladı.

Bense standart şüpheleri taşıdım. İşlenmiş gıdalardan kaçınıyor ve tanımadığım yiyecekleri, masumiyeti ispatlanana kadar suçlu varsayıyorum. Yapay protein kaynakları bana zarar verir mi ya da temel amino asitlerden mahrum kalır mıyım gibi soruları soruyordum.

Konu amino asitlere gelmişken, kusursuz protein tüketebilmek de başka bir soru işareti. İnsan vücudu, proteinin tamamlayıcı molekülleri sayılan dokuz temel amino asidi üretemediğinden dışarıdan almak zorunda. Çoğu kişi, et yemeden bunları almanın zor olduğu konusunda beni uyardı. Et, bu dokuz amino asitten
yeteri kadar almanızı sağlarken, çoğu bitkisel protein birkaçını eksik bırakıyor.

Eski bilgiler, tüm amino asitleri alabilmek için tamamlayıcı bitkisel besinleri (pirinç ve baklagiller gibi) her öğüne dahil etmenizi öğütlüyordu Academy of Nutrition and Dietetics’e göre ise, bu sadece yeterince protein almanızı sağlamakla kalmıyor; lif, potasyum ve hastalıklara karşı direnç kazandıran bitkisel besin öğelerinden de yüksek oranda almanıza yarıyor.

Son dönemde alternatif protein kaynaklarına harcanan para ve mesai ile ortaya çıkan ürünler, tofu veya soya köftesini yedek kulübesine gönderir cinsten. Öyle ki, keten tohumu smoothie, quorn (yapay et) burger veya çekirge unlu pizza birkaç ayda hayatımın parçası oluverdi. Üstelik bu ürünlerin sindirimi de kolay ve enerji veriyorlar. Temel besin maddelerim yosun ve çekirge koksa da sonuçta beni birkaç kilo zayıflatabildi. Ama yüksek lifli diyetlerin keskin bir metan gazı üretiyor olması çok acı.

Yapay proteinlerle beslenmenin önemli bir dezavantajı var (klasik protein kaynaklarıyla paylaştığı ortak bir özellik): İşlenmiş oluyorlar. Doğal bir besindeki proteini suni şekilde ayırdığınızda, onun doğasını bozmuş oluyorsunuz. Bu da onları daha az besleyici yapıyor, hatta zararlı bir gıdaya bile dönüştürebiliyor.

McMaster Üniversitesi’nden Dr. Stuart Phillips ise genel olarak, hayvansal olmayan protein kaynaklarının yüksek değerde olmadığını söylüyor. Kısacası fauxtein size ihtiyacınız olan temel amino asitlerin hepsini vermeyebiliyor.

Bana gelince, bu beslenme düzenini birkaç aydır sürdürüyorum ve inancımı kaybetmedim. Hep gorilleri düşünüyorum. Onlar da ağırlıklı olarak bitkisel gıdalarla besleniyorlar ama inanılmaz kaslılar. Ben de iyi bir sebze burgere ve böcekli granola bara bayılıyorum.

Her şey bir yana, kızarmış et kokusu hâlâ aklımı çelebiliyor. Son dönemde çoğu öğünüm bitki ve bahsettiğim delice besinlerden ibaret. Ama akşam katılacağım partide çoğunluğa uyup menüde ne varsa onu yiyeceğim. Ve bunu yeni bir perspektif kazanarak yapmış olacağım. Evet, bitkiler asla bir biftek kadar lezzetli değil.
İşin kötüsü ben bu yemekleri çok seviyorum.

Bu nedenle belki şu, benim gibiler için sürdürülebilir bir yöntem olabilir: Çoğu günü etsiz protein kaynaklarıyla geçirip, arada bir canınız çok istediğinde “et geçidi”ne sapın. Yaşadığımız gezegen çok hasar görse de güzel ve çok çeşitli proteinler yetişmeye devam ediyor. Neden hepsiyle tanışmayasınız ki?

YENİ PROTEİNLER 

Kenevir tozu, çekirgeli granola bar, vegan mayonez, etsiz tavuk ve vegan yumurta seçeneklerden sadece birkaçı.

anaslide

BACAK KASLARI İÇİN EFSANE PROGRAM

Umut Doğan Yıldız

-

Bu efsane hareketle bacak ve merkez bölgesi kaslarınızı güçlendirirken denge ve hareket kabiliyetinizi de geliştireceksiniz. Bacak kaslarını geliştirmek için haftaları atlamayın.

HAFTA 1

Reverse lunge

(bir adımınızı geri atın, o dizinizi bükün ve gövdenizle yere doğru alçalın) ve her iki bacakla SPLIT SQUAT (Bir ayağınızı öne atın ve gövdenizi yere yaklaştırın) yapın.

PAZARTESİ 6 TEKRARDAN 3 SET
SALI 6 TEKRARDAN 3 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 3 SET
PERŞEMBE KNEE TO WALL: DUVARIN BİR ADIM ÖNÜNDEYKEN ÖNDEKİ DİZİNİZİ DUVARA DEĞDİRİN. BU BİR TEKRARDIR. 6 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.
CUMA 10 TEKRARDAN 3 SET
CUMARTRSİ 12 TEKRARDAN 3 SET
PAZAR TEST: HER HAREKETİ HER İKİ TARAFA 15 TEKRAR YAPIN. YAPAMIYORSANIZ HAFTAYI TEKRAR EDİN.

HAFTA 2

Pistol negative

Sol ayağınız bir box’un üzerinde, sağ ayağınız havada olacak şekilde durun. Sol dizinizi sağ ayağınız yere değene kadar bükün ve tekrar doğrulun. Bu 1 tekrardır.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 4 SET
SALI 6 TEKRARDAN 4 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 4 SET
PERŞEMBE CLOSED-FEET SQUAT:
AYAKLARINIZ BİTİŞİK SQUAT YAPARAK ALÇALABİLDİĞİNİZ KADAR ALÇALIN. 10 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.CUMA 10 TEKRARDAN 4 SET CTS. 12 TEKRARDAN 4 SET
PAZAR TEST: HER İKİ BACAK İÇİN ÜÇ TEKRARDAN 1 SET YAPIN. YERE 3-5 SANİYEDE ALÇALIN. YAPAMIYORSANIZ, BU HAFTAYI TEKRAR EDİN.

HAFTA 3

Single leg wall sit

Sırtınızı duvara yaslayın, ayaklarınız 60 cm kadar önde olsun. Dizleriniz 90 derece olana kadar alçalın. Sonrasında doğrulun ve bir bacağınızı düz hale getirerek 15 saniye bekleyin.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 4 SET
SALI 6 TEKRARDAN 4 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 4 SET
PERŞEMBE PIGEON POSES: DİZLERİNİZİN ÜZERİNDEYKEN SAĞ BACAĞINIZI ARKANIZA SOL BACAĞINIZI ÖNE UZATIN. 15 SANİYE BEKLEYİN.
CUMA 6 TEKRARDAN 4 SET
CUMARTESİ 8 TEKRARDAN 4 SET
PAZAR TEST: 3 TEKRAR WALL SIT YAPIN. (HER İKİ BACAKLA 20 SANİYE) OLMADI MI? 3. HAFTAYI TEKRAR EDİN.

 

HAFTA 4

Assisted pistol

TRX bandının 60 cm önünde durarak tutacaklarını kavrayın. Sağ ayağınızı yerden kaldırarak bacağınızı öne doğru uzatın ve sol dizinizi kırarak kalçanızı yere yaklaştırın. Bu bir tekrardır.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 2 SET
SALI 6 TEKRARDAN 2 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 2 SET
PERŞEMBE CROSSED LEG SQUAT: SOL AYAĞINIZI SAĞ AYAĞINIZIN ARKASINA GÖTÜRÜN VE PARMAK UCUNDA ALÇALIN.10 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.

CUMA 10 TEKRARDAN 2 SET
CUMARTESİ 12 TEKRARDAN 2 SET
PAZAR TEST: HER İKİ BACAKLA 12 TEKRARDAN 2 SET YAPIN. ÜÇ SANİYEDE ALÇALIN. YAPAMIYORSANIZ 4. HAFTAYI TEKRAR EDİN.

 HAFTA 5

Pistol Squat yapmak için bir ayağınızı yerden kaldırın ve öne doğru uzatın. Diğer dizinizi bükün ve kalçanız yere iyice yaklaşana kadar devam edin. Şimdi doğrulun. Tebrikler!

Devamı

anaslide

BURPEE YAPARKEN BAŞ DÖNMESİ!

Umut Doğan Yıldız

-

Burpee yaparken başın dönüyorsa bunun birden fazla nedeni olabilir.

Egzersiz programına yeni eklediysen, bu hareket yapabilirlik seviyene bağlı olarak sana şiddetli gelebilir. Eğer zorlanıyorsan, egzersizi basitten zora doğru olacak şekilde aşamalandır. Burpee öncelikle bir box / kutu kullanılarak yapılmalı. Ellerini yerden daha yüksek bir yere koyarak açıyı daha uygun hâle getirebilirsin.

Ayrıca antrenmanının hangi kısmına, hangi yoğunlukta eklediğin de önemli. Aerobik ve anaerobik kapasiten yeterli değilse, nabzının aşırı yükselmesi de baş dönmesine sebep olabilir. Ayrıca yanlış ve yetersiz beslenme sonucu kan şekerinde düşme yaşanabilir; bu da baş dönmesine yol açar. Bunları dikkate alarak egzersiz ve beslenme planlamanı yeniden oluşturman gerekebilir.

Egzersiz yaparken doğru nefes alıp vermek de işin en önemli kısımlarından biri. Kaslarının en iyi performansını sergilemesi için oksijene ihtiyacı vardır ama bu oksijeni kaliteli bir şekilde alman gerekir. Çok sık ve hızlı nefesler alıp verirsen bu da bir süre sonra mide bulantısı ve baş dönmesine neden olabilir. Tüm bunlara dikkat etmene rağmen baş dönmesi devam ediyorsa, tabii ki doktora görünmende fayda var.

Çağdaş Cemre Kılıç, Burn & Joy’un Kurucusu, Egzersiz Danışmanı

Devamı

anaslide

ÇARPINTININ NEDENİ SADECE KALP DEĞİL!

Umut Doğan Yıldız

-

Kalpte çarpıntı, göğüs ağrısı ve nefes darlığı kalbimizin bize yolladığı sinyallerin başında geliyor. Bu sinyallerden çarpıntı, kalbin hızlı çalışması anlamına geldiği için bu sorunu yaşayanlar çoğunlukla kalp hastalıklarına yönelik muayene oluyor, şikayetleri çözümsüz kalabiliyor. Bunun nedeni ise toplumdaki yaygın inanışın aksine, kalpte çarpıntının sadece kalp hastalıklarının belirtisi olmaması.

Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut; ilk planda kalp hastalığı habercisi olarak düşünülse de, çarpıntının aslında tüm vücuttaki sorunlar için bir belirti olabileceğine işaret ederek, sanılanın aksine her çarpıntının nedeni kalpteki bir sorundan kaynaklanmadığını belirtiyor. Kalbimiz hızlı çarparak aslında vücudumuz için bize sinyal göndermeye çalışıyor. Bu nedenle çarpıntıya yönelik araştırma yapılırken kalp dışındaki faktörlerin de dikkate alınması çok önem teşkil ediyor.  Çarpıntı gelişimine yol açan ve doğrudan kalbi ilgilendirmeyen nedenleri öğrenmeye hazır mısın?

Kansızlık 
Genç yaşlı her yaş grubunun ortak sorunlarından biri olan kansızlık genellikle tedavisi ihmal edilen bir hastalık. Kansızlıkta kalp vücudun oksijen ihtiyacını karşılamak için daha çok çalışıyor ve bu tablo da kendini çarpıntıyla belli ediyor.

Guatr
Boyunda bulunan tiroit bezinin anormal derecede hızlı çalışması vücudun metabolizmasını hızlandırıyor. Bu tablo sıklıkla kendini çarpıntıyla gösteriyor. Sebebi bulunamayan çarpıntı şikayetlerinde mutlaka tiroit hormonlarına bakılması gerekiyor.

Hipoglisemi
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut kan şekerinin düşmesi anlamına gelen hipogliseminin genç yaşlı herkesi tehdit ettiğini vurguluyor. Çarpıntı, yemek yedikten hemen sonra aşırı insülin salınmasına bağlı olarak da gelişebiliyor. Hipoglisemi kendini sıklıkla halsizlik ve çarpıntıyla gösteriyor.

Uyku bozuklukları
Uyku bozuklukları çarpıntının sık görülen sebeplerinden biri. Vücut uyku sırasında metabolizmasını yavaşlatıyor ve dinleniyor. Düzenli ve kaliteli uyku uyumayan kişilerde kandaki stres hormonlarının seviyesindeki artışa paralel olarak gün içerisinde kalp hızı daha yüksek seyrediyor ve çarpıntı daha sık gözleniyor.

Sigara ve alkol tüketimi
Tütün ürünleri ve aşırı alkol tüketimi vücudun metabolizmasını etkiliyor ve stres hormon seviyelerinde artış yapıyor. Bu durum da sıklıkla çarpıntı ataklarına yol açıyor.

Hipotansiyon
Tansiyon düşüklüğü anlamına gelen hipotansiyon daha çok uzun boylu ve zayıf gençler ile yaşlılarda görülüyor. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut aşırı yorgunluk, ayakta durma ve az su içilmesiyle bağlantılı olan tansiyon düşüklüğünün genelde halsizlik, baş dönmesi ve çarpıntıyla ortaya çıktığını söylüyor.

Stres ve kaygı bozukluğu
Vücutta oluşan her türlü fiziksel ve duygusal stres çarpıntıyı tetikliyor. Bunun yanında kaygı bozukluğu, evham ve depresyon da çarpıntının temel sebeplerini oluşturuyor.

Mineral ve su dengesizliği
Vücuttaki su ve tuz miktarının az olması çarpıntıyı tetikleyebiliyor. Bu duruma sıklıkla halsizlik ve tansiyon düşüklüğü de etki ediyor.

Hormonal değişimler
Kadınlarda oluşan hormonal değişimler kendini çarpıntı olarak gösterebiliyor. Özellikle menstrual periyotlar öncesinde ve menopoza geçiş sürecinde çarpıntı atakları sık gözleniyor. Hamilelik sürecinde de kalp atım hızı yükseliyor ve çarpıntı şikayetleri sıklaşıyor.

Kondisyon düşüklüğü
Çarpıntının en sık sebeplerinden biri de vücudun efor yapmaması sonucu oluşan hamlama ve kondisyon düşüklüğü. Genç yaşlı herkesi etkileyen bu durum yokuşta ve merdivenlerde çarpıntı ile nefes darlığıyla kendini gösteriyor.

Kafein ve çay
Prof. Dr. Ahmet Karabulut kafeinli enerji içecekleri ile yoğun kahvelerin genellikle çarpıntıyı tetiklediklerine işaret ederek, “Aşırı koyu siyah çay da çarpıntıyı tetikleyen içecekler arasında yer alıyor. Yeşil çay ise tam tersine kalbi sakinleştiren ve çarpıntıyı azaltan bir içecek olarak nitelendiriliyor” diyor.

Ateşli hastalıklar
Ateş yüksekliği çarpıntıyı tetikleyen temel etkenlerden biri. Sıklıkla enfeksiyon ya da romatizmal hastalıkların eşlik ettiği ateş yüksekliği sırasında kalbin üzerindeki yük artıyor ve kalp daha çok çalışıyor. Bunun sonucunda da çarpıntı oluşuyor.

Gıda takviyeleri
Özellikle vücut geliştirme için kullanılan bitkisel gıda takviyelerinin çoğunda vücudu tetikleyecek maddeler bulunuyor ve bu durum çarpıntıya yol açabiliyor.

Aşırı spor ve egzersiz
Hazır olamayan bir vücudun yoğun spor yapması sıklıkla çarpıntıya neden oluyor. Zaman zaman bu durum ciddi ritim bozukluklarını tetikleyebiliyor. Bu nedenle sıfırdan spora başlayacak kişilerin ilk ay ısınma şeklinde spor yapmaları gerekiyor.

Alerji
Besin alerjileri sık görülen çarpıntı sebeplerinden biri. Deniz mahsullerinde daha sık görülen bu durum yemek sırasında sıklıkla çarpıntı ve halsizlikle ortaya çıkıyor. Ağır yemek sonrasında hazımsızlığa bağlı çarpıntı atakları da sık görülüyor.

Kronik hastalıklar
Yüksek tansiyon, KOAH gibi kronik hastalıklar, romatizmal hastalıklar ve kanser türleri de vücutta iltihabi reaksiyon oluşturarak çarpıntıya yol açabiliyor.

Olumsuz yaşam koşulları
Çok tozlu, havasız iş ve ev koşulları da çarpıntıyı tetikleyebilen etkenlerden. Deniz seviyesinden yüksek rakımlara giden kişilerde oksijen açlığına bağlı çarpıntı şikayetleri de sık görülüyor.

Böbrek üstü bezlerinin hastalıkları
Böbrek üstü bezleri vücuttaki stres hormonlarını salgılayan temel organlar. Hastalık nedeniyle bu bezden aşırı salınan hormonlar çarpıntı ve tansiyon yüksekliğiyle sinyal veriyor.

Ağrı
Vücutta gelişen baş ağrısı, diş ağrısı, böbrek ağrıları, bel ağrıları ve kireçlenme ağrıları vücuttaki stres seviyesini yükselterek çarpıntıyı tetikleyebiliyor.

İlaçlar
İlaç kullanımı, çarpıntıya yol açan en önemli dış etkenlerden biri. Özellikle grip ve astım ilaçları, guatr ilaçları, antibiyotikler ve depresyon ilaçları ciddi çarpıntı atakları yapabiliyor

Devamı

Popüler