Bizi Takip Edin

Beslenme Uzmanı Cenk Özyılmaz, zayıflama konusunda doğru bilinen en büyük yanlışları ve yapmanız gerekenleri mercek altına aldı. 

(YANLIŞ) Sabah aç karnına spor yapmalıyım

Morbid obezlerin (yağ oranı ve vücut kitle indeksi 40’ın üzerinde olan bireyler) kilo vermesi ve yağ yakımını artırması için, spor uzmanı kontrolünde sabah aç karnına ve doğru nabız aralığında, vücudu zorlamayacak egzersizler yapmaları önerilir. Fakat yağ oranı yüzde 30’un altında olan kadınlarda ve yüzde 20’nin altında olan erkeklerde, sabah aç karnına spor yapmak kalp krizi riskini tetikleyebiliyor. Bu yüzden hiçbir koşulda sabah aç karnına egzersiz yapmamanızı öneririm. Spordan bir saat önce 10-12 adet çiğ badem ve 1-2 adet kuru meyve yiyip, bir fincan kahve içebilirsiniz.

(YANLIŞ) Ara öğün yememeliyim

Zayıflamak ve vücudu şekle sokmak arasında önemli bir fark var. Kişiler zayıflamaya çalışırken, yanlış uygulamalar yüzünden kas ve su kaybedebilirler. Sağlıklı ve doğru kilo vermenin formülü ise yağ yakıp zayıflamaktır. Bunun için sabah, öğle ve akşam öğünlerini zamanında ve doğru miktarlarda yapmak, bunun yanında bir veya iki ara öğün yemek gerekiyor. Bu şekilde vücut biyoritmini koruyabilir ve yağ yakımını artırabilirsiniz.

 

(YANLIŞ) Protein ağırlıklı diyet yapmalıyım

Kısa sürede ani kilo kayıplarıyla ünlenen protein diyetleri, vücudumuzda geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabiliyor. Örneğin kan, kolesterol, üre, kreatinin ve ürik asit seviyelerini artırarak kalp damar hastalıklarına yakalanma ihtimalini yükseltiyor. Bununla birlikte yorgunluk, sinirlilik ve hareket kabiliyeti bozuklukları da artıyor. Dönemsel diyetlerle başarıya ulaşmak oldukça zordur. Yaptığınız diyet modelinin yaşam standartlarına uyum göstermesi gerekiyor. Sağlıklı beslenmenin devamı için vücudun ihtiyacı olan protein, karbonhidrat ve yağı doğru miktarlarda ve doğru zamanlarda vücudunuza alın. Sağlığınızı riske atacak dönemsel diyetler yapmayın.

(YANLIŞ) Karbonhidrat tüketimini sıfırlamalıyım

Vücudun kullandığı ilk enerji kaynağı karbonhidratlardır. Vücut fonksiyonlarının ve gündelik hayatın devamının sağlanabilmesi için, gün içinde karbonhidrat tüketimine dikkat etmek gerekiyor. Vücut yağ oranı idealin üstünde olan bireyler bile belli miktarlarda karbonhidrat tüketmeli. Önemli olan doğru miktarda ve doğru zamanda almak. Spordan 1-2 saat önce vücut ağırlığınız için kilogram başına 1-2 gram karbonhidrat almanız yeterli. Gün içindeyse 3-4 saat arayla kilogram başına 1-2 gram tüketin. Çikolata, kek, kurabiye, bisküvi, şekerleme veya tatlılar yanlış ve kalitesiz karbonhidratlar grubuna giriyor. Yulaf, bulgur, karabuğday, esmer pirinç, kinoa ve glisemik indeksi düşük meyveler gibi kaliteli karbonhidratlar tüketmenizi öneriyorum.

(YANLIŞ) Asla yağ tüketmemeliyim

Diyet döneminde yapılan en önemli yanlışlardan biri de yağ tüketmeyi bırakmaktır. Vücut enerjisi, doku tamiri ve vitaminlerin (A, D, E ve K) emilebilmesi için yağ oldukça önemli. Ancak her şeyde olduğu gibi yağ tüketiminde de porsiyon kontrolüne dikkat etmelisiniz. Kadınlar bir günde en az 30 gram, erkekler ise 50 gram yağ tüketmeli. Peki, hangi yağları tüketmeliyiz? Ara öğünlerde çiğ olmak şartıyla badem, ceviz, fındık, kaju ve fıstık, yemek ve salatalarda ise zeytinyağı, avokado ve Hindistan cevizi tüketmenizi öneririm.

(YANLIŞ) Toksinlerden arınmak için detoks yapmalıyım

Toksin, solunum ve deri yoluyla, belli bir doz ve zaman diliminde alındığında biyolojik sisteme zarar veren maddelerdir. Günlük diyetle bir miktar toksik öğenin tüketilmesine karşın, sağlıklı kişilerde bundan dolayı zehirlenme olguları çok azdır. Her madde toksindir; toksin ile toksin olmayanı birbirinden ayıran şeyse dozudur. Ayrıca vücudumuzdaki toksik öğelerin atılması için işleyen doğal detoksifikasyon mekanizmaları bulunuyor. Detoks programı gibi kısa süreli diyetlerde fazla kilo kaybı görülebilir. Fakat giden kilonun büyük bir bölümü yine kastan ve sudan olur. O yüzden düzenli egzersiz ve size özel bir beslenme planıyla yola devam edin.

 

(YANLIŞ) Yürüyüş yapmalı, ağırlık çalışmamalıyım

Dengeli bir beslenme planının yanında yürüyüş yaparak zayıflayabilirsiniz, bu doğru. Fakat burada önemli olan nokta yürüyüşü nasıl yaptığınız. Eğer yürüyüş sırasında nabız kontrolü yapmıyorsanız, zamanınızı boşa harcıyorsunuz diyebilirim. Ağırlık antrenmanına gelirsek, kaslar vücutta birçok mekanizmaya etki ediyor. Kaslarınızı çalıştırmak vücut hormonal salınımlarınız için oldukça önemli. Antrenman rutininize yapabileceğiniz kilolarda ağırlık antrenmanlarını eklemezseniz gelişim göstermeniz imkânsız. Özetle, spor ve beslenme iç içedir; ya hep ya hiç kuralı burada işlemez.

(YANLIŞ) Spordan sonra yemek yememeliyim

Egzersizden sonra yıpranan ve yorulan kas dokularını hızlı bir şekilde beslemek gerekiyor. Egzersizin bitimiyle başlayan ve “fırsat penceresi” dediğimiz vücudun proteini en iyi işleyebildiği 45 dakikalık süreyi, protein içeriği yüksek gıdaları tüketerek geçirmekte fayda var. Besinlerle yeteri kadar alınmazsa, hücredeki yedek protein tüketildikten sonra yapısal proteinler yakılmaya başlar. Yapısal proteinleri tüketmek sağlık açısından risklidir. Ayrıca yapısal proteinlerin tüketilmesi kasların hacimsel küçülmesine neden oluyor. Kasların küçülmesi ise vücut metabolizma hızının yavaşlamasına yol açar. Bu nedenle günlük protein ihtiyacınızı sürekli karşılamalısınız ve spor sonrasında protein içeriği yüksek, karbonhidrat içeriği düşük bir öğünle beslenmelisiniz.

 

(YANLIŞ) 6-pack’lerin çıkması için her gün mekik çekmeliyim

Karın kasları spor yaparak çıkmaz. Mekik çekerek karın kaslarınızı büyütebilirsiniz. Ancak karın kaslarının büyümesi, kaslarınızın görüneceği anlamına gelmez. Aslında herkesin karın kası var ama üstünde biriken yağ tabakası yüzünden görünmesi zorlaşıyor. Alkol, şekerli meyve suları, her türlü tatlı seçeneği ve kızartılmış hamur işleri suçlular listesinin başında geliyor. Bunlardan uzak durarak karın bölgenizdeki yağ oranını düşürebilirsiniz.

 

(YANLIŞ) Zayıfladım, öyleyse çok sağlıklıyım!

Dengeli ve doğru beslenmenin yanında yapılacak düzenli egzersizler, kişiyi hedefine bir adım daha yaklaştırır. Peki, hedef “kilo vermek” mi olmalı? Birçok programda görülen en büyük yanlış, kas ve su kaybına bağlı kilo kaybı oluyor. Bu sistem kesinlikle doğru değil. Yağ kaybı ve kas kazancına bağlı olarak gelişen kilo değişimi daha sağlıklı. Belki bu sistemde kilonuz çok değişmeyecek. Fakat kaybettiğiniz yağla incelip, kazandığınız kasla şekilleneceksiniz. 1000 ve daha az kalori içeren diyetler eşliğinde yapılan egzersizlerle, bir haftada üç kilo vermeniz mümkün. Fakat bu üç kilonun yağdan gitmesi imkânsız. Bir haftada kaybettiğiniz kasları bir ayda yerine koyamayacağınızı bilin. Ayrıca bu süreçte sadece kaslarınızı kaybetmekle kalmaz, bozulan hormonal sisteminizi de toplamakta zorlanırsınız.

Yazı: Cenk Özyılmaz

anaslide

BACAK KASLARI İÇİN EFSANE PROGRAM

Umut Doğan Yıldız

-

Bu efsane hareketle bacak ve merkez bölgesi kaslarınızı güçlendirirken denge ve hareket kabiliyetinizi de geliştireceksiniz. Bacak kaslarını geliştirmek için haftaları atlamayın.

HAFTA 1

Reverse lunge

(bir adımınızı geri atın, o dizinizi bükün ve gövdenizle yere doğru alçalın) ve her iki bacakla SPLIT SQUAT (Bir ayağınızı öne atın ve gövdenizi yere yaklaştırın) yapın.

PAZARTESİ 6 TEKRARDAN 3 SET
SALI 6 TEKRARDAN 3 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 3 SET
PERŞEMBE KNEE TO WALL: DUVARIN BİR ADIM ÖNÜNDEYKEN ÖNDEKİ DİZİNİZİ DUVARA DEĞDİRİN. BU BİR TEKRARDIR. 6 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.
CUMA 10 TEKRARDAN 3 SET
CUMARTRSİ 12 TEKRARDAN 3 SET
PAZAR TEST: HER HAREKETİ HER İKİ TARAFA 15 TEKRAR YAPIN. YAPAMIYORSANIZ HAFTAYI TEKRAR EDİN.

HAFTA 2

Pistol negative

Sol ayağınız bir box’un üzerinde, sağ ayağınız havada olacak şekilde durun. Sol dizinizi sağ ayağınız yere değene kadar bükün ve tekrar doğrulun. Bu 1 tekrardır.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 4 SET
SALI 6 TEKRARDAN 4 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 4 SET
PERŞEMBE CLOSED-FEET SQUAT:
AYAKLARINIZ BİTİŞİK SQUAT YAPARAK ALÇALABİLDİĞİNİZ KADAR ALÇALIN. 10 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.CUMA 10 TEKRARDAN 4 SET CTS. 12 TEKRARDAN 4 SET
PAZAR TEST: HER İKİ BACAK İÇİN ÜÇ TEKRARDAN 1 SET YAPIN. YERE 3-5 SANİYEDE ALÇALIN. YAPAMIYORSANIZ, BU HAFTAYI TEKRAR EDİN.

HAFTA 3

Single leg wall sit

Sırtınızı duvara yaslayın, ayaklarınız 60 cm kadar önde olsun. Dizleriniz 90 derece olana kadar alçalın. Sonrasında doğrulun ve bir bacağınızı düz hale getirerek 15 saniye bekleyin.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 4 SET
SALI 6 TEKRARDAN 4 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 4 SET
PERŞEMBE PIGEON POSES: DİZLERİNİZİN ÜZERİNDEYKEN SAĞ BACAĞINIZI ARKANIZA SOL BACAĞINIZI ÖNE UZATIN. 15 SANİYE BEKLEYİN.
CUMA 6 TEKRARDAN 4 SET
CUMARTESİ 8 TEKRARDAN 4 SET
PAZAR TEST: 3 TEKRAR WALL SIT YAPIN. (HER İKİ BACAKLA 20 SANİYE) OLMADI MI? 3. HAFTAYI TEKRAR EDİN.

 

HAFTA 4

Assisted pistol

TRX bandının 60 cm önünde durarak tutacaklarını kavrayın. Sağ ayağınızı yerden kaldırarak bacağınızı öne doğru uzatın ve sol dizinizi kırarak kalçanızı yere yaklaştırın. Bu bir tekrardır.

PAZARTESİ 4 TEKRARDAN 2 SET
SALI 6 TEKRARDAN 2 SET
ÇARŞAMBA 8 TEKRARDAN 2 SET
PERŞEMBE CROSSED LEG SQUAT: SOL AYAĞINIZI SAĞ AYAĞINIZIN ARKASINA GÖTÜRÜN VE PARMAK UCUNDA ALÇALIN.10 TEKRARDAN 5 SET YAPIN.

CUMA 10 TEKRARDAN 2 SET
CUMARTESİ 12 TEKRARDAN 2 SET
PAZAR TEST: HER İKİ BACAKLA 12 TEKRARDAN 2 SET YAPIN. ÜÇ SANİYEDE ALÇALIN. YAPAMIYORSANIZ 4. HAFTAYI TEKRAR EDİN.

 HAFTA 5

Pistol Squat yapmak için bir ayağınızı yerden kaldırın ve öne doğru uzatın. Diğer dizinizi bükün ve kalçanız yere iyice yaklaşana kadar devam edin. Şimdi doğrulun. Tebrikler!

Devamı

anaslide

BURPEE YAPARKEN BAŞ DÖNMESİ!

Umut Doğan Yıldız

-

Burpee yaparken başın dönüyorsa bunun birden fazla nedeni olabilir.

Egzersiz programına yeni eklediysen, bu hareket yapabilirlik seviyene bağlı olarak sana şiddetli gelebilir. Eğer zorlanıyorsan, egzersizi basitten zora doğru olacak şekilde aşamalandır. Burpee öncelikle bir box / kutu kullanılarak yapılmalı. Ellerini yerden daha yüksek bir yere koyarak açıyı daha uygun hâle getirebilirsin.

Ayrıca antrenmanının hangi kısmına, hangi yoğunlukta eklediğin de önemli. Aerobik ve anaerobik kapasiten yeterli değilse, nabzının aşırı yükselmesi de baş dönmesine sebep olabilir. Ayrıca yanlış ve yetersiz beslenme sonucu kan şekerinde düşme yaşanabilir; bu da baş dönmesine yol açar. Bunları dikkate alarak egzersiz ve beslenme planlamanı yeniden oluşturman gerekebilir.

Egzersiz yaparken doğru nefes alıp vermek de işin en önemli kısımlarından biri. Kaslarının en iyi performansını sergilemesi için oksijene ihtiyacı vardır ama bu oksijeni kaliteli bir şekilde alman gerekir. Çok sık ve hızlı nefesler alıp verirsen bu da bir süre sonra mide bulantısı ve baş dönmesine neden olabilir. Tüm bunlara dikkat etmene rağmen baş dönmesi devam ediyorsa, tabii ki doktora görünmende fayda var.

Çağdaş Cemre Kılıç, Burn & Joy’un Kurucusu, Egzersiz Danışmanı

Devamı

anaslide

ÇARPINTININ NEDENİ SADECE KALP DEĞİL!

Umut Doğan Yıldız

-

Kalpte çarpıntı, göğüs ağrısı ve nefes darlığı kalbimizin bize yolladığı sinyallerin başında geliyor. Bu sinyallerden çarpıntı, kalbin hızlı çalışması anlamına geldiği için bu sorunu yaşayanlar çoğunlukla kalp hastalıklarına yönelik muayene oluyor, şikayetleri çözümsüz kalabiliyor. Bunun nedeni ise toplumdaki yaygın inanışın aksine, kalpte çarpıntının sadece kalp hastalıklarının belirtisi olmaması.

Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut; ilk planda kalp hastalığı habercisi olarak düşünülse de, çarpıntının aslında tüm vücuttaki sorunlar için bir belirti olabileceğine işaret ederek, sanılanın aksine her çarpıntının nedeni kalpteki bir sorundan kaynaklanmadığını belirtiyor. Kalbimiz hızlı çarparak aslında vücudumuz için bize sinyal göndermeye çalışıyor. Bu nedenle çarpıntıya yönelik araştırma yapılırken kalp dışındaki faktörlerin de dikkate alınması çok önem teşkil ediyor.  Çarpıntı gelişimine yol açan ve doğrudan kalbi ilgilendirmeyen nedenleri öğrenmeye hazır mısın?

Kansızlık 
Genç yaşlı her yaş grubunun ortak sorunlarından biri olan kansızlık genellikle tedavisi ihmal edilen bir hastalık. Kansızlıkta kalp vücudun oksijen ihtiyacını karşılamak için daha çok çalışıyor ve bu tablo da kendini çarpıntıyla belli ediyor.

Guatr
Boyunda bulunan tiroit bezinin anormal derecede hızlı çalışması vücudun metabolizmasını hızlandırıyor. Bu tablo sıklıkla kendini çarpıntıyla gösteriyor. Sebebi bulunamayan çarpıntı şikayetlerinde mutlaka tiroit hormonlarına bakılması gerekiyor.

Hipoglisemi
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut kan şekerinin düşmesi anlamına gelen hipogliseminin genç yaşlı herkesi tehdit ettiğini vurguluyor. Çarpıntı, yemek yedikten hemen sonra aşırı insülin salınmasına bağlı olarak da gelişebiliyor. Hipoglisemi kendini sıklıkla halsizlik ve çarpıntıyla gösteriyor.

Uyku bozuklukları
Uyku bozuklukları çarpıntının sık görülen sebeplerinden biri. Vücut uyku sırasında metabolizmasını yavaşlatıyor ve dinleniyor. Düzenli ve kaliteli uyku uyumayan kişilerde kandaki stres hormonlarının seviyesindeki artışa paralel olarak gün içerisinde kalp hızı daha yüksek seyrediyor ve çarpıntı daha sık gözleniyor.

Sigara ve alkol tüketimi
Tütün ürünleri ve aşırı alkol tüketimi vücudun metabolizmasını etkiliyor ve stres hormon seviyelerinde artış yapıyor. Bu durum da sıklıkla çarpıntı ataklarına yol açıyor.

Hipotansiyon
Tansiyon düşüklüğü anlamına gelen hipotansiyon daha çok uzun boylu ve zayıf gençler ile yaşlılarda görülüyor. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut aşırı yorgunluk, ayakta durma ve az su içilmesiyle bağlantılı olan tansiyon düşüklüğünün genelde halsizlik, baş dönmesi ve çarpıntıyla ortaya çıktığını söylüyor.

Stres ve kaygı bozukluğu
Vücutta oluşan her türlü fiziksel ve duygusal stres çarpıntıyı tetikliyor. Bunun yanında kaygı bozukluğu, evham ve depresyon da çarpıntının temel sebeplerini oluşturuyor.

Mineral ve su dengesizliği
Vücuttaki su ve tuz miktarının az olması çarpıntıyı tetikleyebiliyor. Bu duruma sıklıkla halsizlik ve tansiyon düşüklüğü de etki ediyor.

Hormonal değişimler
Kadınlarda oluşan hormonal değişimler kendini çarpıntı olarak gösterebiliyor. Özellikle menstrual periyotlar öncesinde ve menopoza geçiş sürecinde çarpıntı atakları sık gözleniyor. Hamilelik sürecinde de kalp atım hızı yükseliyor ve çarpıntı şikayetleri sıklaşıyor.

Kondisyon düşüklüğü
Çarpıntının en sık sebeplerinden biri de vücudun efor yapmaması sonucu oluşan hamlama ve kondisyon düşüklüğü. Genç yaşlı herkesi etkileyen bu durum yokuşta ve merdivenlerde çarpıntı ile nefes darlığıyla kendini gösteriyor.

Kafein ve çay
Prof. Dr. Ahmet Karabulut kafeinli enerji içecekleri ile yoğun kahvelerin genellikle çarpıntıyı tetiklediklerine işaret ederek, “Aşırı koyu siyah çay da çarpıntıyı tetikleyen içecekler arasında yer alıyor. Yeşil çay ise tam tersine kalbi sakinleştiren ve çarpıntıyı azaltan bir içecek olarak nitelendiriliyor” diyor.

Ateşli hastalıklar
Ateş yüksekliği çarpıntıyı tetikleyen temel etkenlerden biri. Sıklıkla enfeksiyon ya da romatizmal hastalıkların eşlik ettiği ateş yüksekliği sırasında kalbin üzerindeki yük artıyor ve kalp daha çok çalışıyor. Bunun sonucunda da çarpıntı oluşuyor.

Gıda takviyeleri
Özellikle vücut geliştirme için kullanılan bitkisel gıda takviyelerinin çoğunda vücudu tetikleyecek maddeler bulunuyor ve bu durum çarpıntıya yol açabiliyor.

Aşırı spor ve egzersiz
Hazır olamayan bir vücudun yoğun spor yapması sıklıkla çarpıntıya neden oluyor. Zaman zaman bu durum ciddi ritim bozukluklarını tetikleyebiliyor. Bu nedenle sıfırdan spora başlayacak kişilerin ilk ay ısınma şeklinde spor yapmaları gerekiyor.

Alerji
Besin alerjileri sık görülen çarpıntı sebeplerinden biri. Deniz mahsullerinde daha sık görülen bu durum yemek sırasında sıklıkla çarpıntı ve halsizlikle ortaya çıkıyor. Ağır yemek sonrasında hazımsızlığa bağlı çarpıntı atakları da sık görülüyor.

Kronik hastalıklar
Yüksek tansiyon, KOAH gibi kronik hastalıklar, romatizmal hastalıklar ve kanser türleri de vücutta iltihabi reaksiyon oluşturarak çarpıntıya yol açabiliyor.

Olumsuz yaşam koşulları
Çok tozlu, havasız iş ve ev koşulları da çarpıntıyı tetikleyebilen etkenlerden. Deniz seviyesinden yüksek rakımlara giden kişilerde oksijen açlığına bağlı çarpıntı şikayetleri de sık görülüyor.

Böbrek üstü bezlerinin hastalıkları
Böbrek üstü bezleri vücuttaki stres hormonlarını salgılayan temel organlar. Hastalık nedeniyle bu bezden aşırı salınan hormonlar çarpıntı ve tansiyon yüksekliğiyle sinyal veriyor.

Ağrı
Vücutta gelişen baş ağrısı, diş ağrısı, böbrek ağrıları, bel ağrıları ve kireçlenme ağrıları vücuttaki stres seviyesini yükselterek çarpıntıyı tetikleyebiliyor.

İlaçlar
İlaç kullanımı, çarpıntıya yol açan en önemli dış etkenlerden biri. Özellikle grip ve astım ilaçları, guatr ilaçları, antibiyotikler ve depresyon ilaçları ciddi çarpıntı atakları yapabiliyor

Devamı

Popüler