Bizi Takip Edin

SAĞLIK

TürkiyeWde en yaygın takıntılar!

Umut Doğan Yıldız

-

 

Bugün 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü! Yapılan araştırmalar gösteriyor ki Türkiye’de en yaygın takıntılar: Temizlik ve kontrol!

 

Birçok insanda zaman zaman çeşitli konularda takıntılar ortaya çıkabilir. Peki; bu takıntıların, hastalık boyutunda olup olmadığını nasıl anlayacağız? Okan Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Sercan, açıkladı.

Takıntılı düşünceler alt edilemez ve günlük yaşamımızı etkileyecek, günlük etkinliklerimizi kısıtlayacak düzeye gelirse Takıntı-Zorlantı Hastalığı (Obsesif-Kompulsif Bozukluk) adı verilen bir ruhsal hastalık akla gelmelidir.

Uzaklaştırılamayan düşünceler kaygıya dönüşür!

Obsesif-Kompulsif Bozuklukta takıntı; kişinin isteği dışında zihne gelen ve uzaklaştırılamayan mantık dışı düşünce, dürtüler ve temel bozukluklardır. Bu takıntılar, uzaklaştırılamadığı için kaygı ve sıkıntıya yol açar. Takıntıların yol açtığı kaygı ve sıkıntıyı azaltmak için ya da ortadan kaldırmak için yapılan yineleyici davranış ve zihinsel eylemlere de zorlantı adı verilir. OKB’nin her 100 kişiden 2-3’ünde görüldüğü saptanmıştır. Genellikle; ergenlik döneminde ve 20-30’lu yaşlarda başlamasına karşın, okul öncesi çağdaki çocuklar dahil herhangi bir yaşta görülebilir. Erkeklerde daha erken yaşlarda başlamasına karşın genel olarak kadınlarda daha sık görülmektedir.

Türkiyede en yaygın takıntılar: Temizlik ve kontrol!

Takıntı ve zorlantılar, toplumdan topluma, kültürden kültüre değişiklik gösterebilir. Ülkemizde ve tüm dünya toplumlarında en sık görülen takıntı ve zorlantılar arasında; titizlik hastalığı (kirlilik takıntısı ve temizlik zorlantısı) ve kontrol hastalığı (güvenlik takıntısı ve kontrol zorlantısı) yer alır. Zihne gelen olumsuz düşünce ya da sözcükleri önleyememe, olumsuz bir sözü ağzından kaçıracağından kaygılanma, zihne gelen cinsel içerikli düşüncelerden kurtulma isteği, çevresindeki kişilere istemeden zarar vereceğinden kaygılanma, dinsel inancına aykırı düşüncelerin zihnine gelmesi biçiminde takıntılar daha seyrek görülür.

OKB, her şeyin simetrik ya da belli bir sayısal düzen içinde olması gerektiği biçiminde bir takıntı, bunu sağlama yönünde davranış değişikliği, önemsenen bir nesneye dokunma, sayı sayma, biriktirme, saklama ya da batıl inançlar biçiminde de olabilir.

Her takıntılı düşünce ya da davranış OKB midir?

Bu örnekleri okuduğunuzda ya da işittiğinizde “temiz ve düzenli olmanın; estetik bir ortamda yaşama istemenin, güvenlik amacı ile kapıları, pencereleri kontrol etmenin ne zararı var, bunlar hastalık mı sayılmalı?” biçiminde düşünebilirsiniz. Elbette bu davranışları günlük yaşamımızda yapıyor olmak hastalık sayılmaz.

Tıbbi açıdan bu şekildeki düşünce ve davranışların hastalık sayılabilmesi için kişinin günlük işlevlerini etkileyecek, kısıtlayacak, bozacak kadar şiddetli ve yoğun olmalıdır. Örneğin, bir ev kadını her gün ve günün her saatinde temizlik ve çamaşır yıkamakla zaman geçiriyor ve bu davranışları nedeni ile de çocukların sağlık ve eğitimine zaman ayıramıyorsa bunun da sağlıklı bir durum olmadığı anlaşılabilir.

Takıntının nedenleri?

OKB’nin nedenleri arasında, genetik geçiş olasılığı üzerinde durulmaktadır. Beyin biyokimyasında serotonin adlı ileticinin işlevlerindeki aksamanın OKB oluşumunda etkili olduğu görülmektedir. Çocukluk çağı ruhsal travmalarının bazı kişilerde OKB oluşumunu etkilediği gözlenmektedir. Kişilik yapısı olarak titiz, kuralcı, ayrıntıcı, mükemmeliyetçi özelliklere sahip olan kişiler OKB’ye yatkın kişiler olarak değerlendirilmektedir.

Takıntılar nasıl tedavi edilir?

Serotonin sitemindeki aksamaları düzelten ilaçlar OKB üzerinde etkilidir. İlaç etkisi genellikle, 2-3 haftada ortaya çıkar. İlaç kullanımı en az 2 yıl sürdürülmelidir. İlaç dışı tedaviler arasında en çok etkili olanı “Bilişsel Davranışçı Tedavi”dir. Bu uygulamada davranışçı yöntemler kullanılır. Burada hedef rahatsızlık veren düşüncenin oluşturduğu kaygıyı söndürmek ve alışma durumunun oluşmasını sağlamaktır. Bu şekilde yapılan tedaviye alıştırma tedavileri adı verilir. Öte yandan uygulanan bilişsel tedavide ise amaç, rahatsız edici düşüncelerin oluşturduğu sorumluluk algısını azaltmaktır. Bilişsel ve davranışçı terapiler, hem hastalığın tedavisinde hem de özelikle nükslerin önlenmesinde çok önemli bir yer tutmakta, tedavide bazen tek başlarına bazen de ilaç tedavileri ile birlikte kullanılabilmektedirler. Bilişsel davranışçı tedaviler, tedavi seçenekleri arasında en önemli yeri tutmaktadır.

Kendinizde OKB olduğunu düşünüyorsanız ne yapmalısınız?

Kişinin kendindeki bazı düşünce ve davranışların bir ruhsal hastalığın belirtileri olabileceğine karar vermesi çoğu kez güçtür. OKB’nin sizde olabileceğinden kuşku duyuyorsanız bir psikiyatri uzmanına başvurarak profesyonel yardım talep edebilirsiniz.

SAĞLIK

Sağlıklı zihin için yapılacaklar

Umut Doğan Yıldız

-

İçinizi dökmek mi istiyorsunuz? Daha mutlu, daha sağlıklı bir zihin için bu etkinlikleri deneyin.

 Sonuna kadar çalın

Grup bateri dersleri stresinizi alabilir ve problemin kökü olan beyninizdeki bağışıklık tepkilerinin üzerine gidebilir*.

Boyayarak rahatlayın

Northwestern Memorial Hospital’a göre, sanat terapilerine katılmak anksiyeteyi önemli ölçüde düşürebiliyor.

Köpekli günler

Frontiers in Psychology’ye göre, erkeklerin en iyi arkadaşıyla zaman geçirmek, güçlü rahatlama hormonu oksitosin salgılamanızı sağlar.mutlu, daha sağlıklı bir zihin için bu etkinlikleri deneyin.

 

Devamı

SAĞLIK

Alkol aldıktan sonra ayılmak için

Umut Doğan Yıldız

-

Yeniden insan gibi hissetmenize yardımcı olacak zaman çizelgemizle, alkol aldıktan sonraki günün üstesinden gelin.

01:00 Hızlı davranın
Ibuprofen ile acıyı durdurun. Dikkatli olun: Bunu abartırsanız parasetamolün karaciğerinize yarardan çok zararı dokunur.

10:00 Tavada yumurta
Yumurtada bulunan aminoasit sistein, baş ağrısına yol açan toksin asetaldehidi temizlemesiyle bilinir.

12:00 Beyin desteği
Yalnızca 15 dakikalık orta yoğunlukta bir egzersiz, modunuzu yükselten endorfinlerle, gümleyen başınızı tedavi edecek.

14:00 Mideye limon
İçecek seçiminde kolanızı gazozla değiştirin. Araştırmacılar gazozun alkol enzimlerini daha hızlı parçaladığını gördü.

Alkol sonrası şiş kebap yemek detoks özellikleri gösteriyor

Dönerinizdeki çamur atılan o doymuş yağ, aslında alkolün karaciğerinize olan etkisini sıfırlamanın panzehri olabilir. İşe yarar bir bilgi, değil mi?

01:00 Hızlı davranın

Ibuprofen ile acıyı durdurun. Dikkatli olun: Bunu abartırsanız parasetamolün karaciğerinize yarardan çok zararı dokunur.

17:00 Takviyeli defanslar

Bir deve dikeni takviye hapı alın; bu bitkinin aktif içeriği silimarinin, hasarlı karaciğer hücrelerinin yenilenmesine yardımcı olduğu kanıtlandı.

Devamı

SAĞLIK

Kolay uyumak için ipuçları!

Umut Doğan Yıldız

-

Kolay uyumak için ipuçlarımızla kayıp uyku kâbusunu sona erdirin.

i/ Soğuma zamanı

Termostatı 15-20 dereceye ayarlayın. Bu, merkez bölge sıcaklığınızı düşürerek vücudunuza uyuyacağının sinyalini verecektir.

ii/ Tüm gece takviye

Gece rutininizin bir parçası olarak bir magnezyum hapı alın. Bu kortizol seviyenizi düşürür ve sıkı kaslarınızı rahatlatır.

iii/ Karbonhidratları tutun

Kandaki  glikoz miktarında ufak artışlara neden olan yiyecekler, gece tüketildiğinde uyumanıza yardımcı olur. Kumpiri düşünün, tiramisuyu değil.

Devamı

Popüler