Bizi Takip Edin

SAĞLIK

 STATİN KULLANMALI MISINIZ?

Umut Doğan Yıldız

-

 

Statin (kolesterol ilaçları) kullanma konusunda iki farklı görüşü sunuyoruz. Statin kullanımı nedir, statin kimler kullanır? Tüm bunların cevabı:

 Evet.

(Risk yüksekse)

Dr. Steven Nissen, Cleveland Clinic, Kardiyoloji Başkanı

 

 Statinleri (kolesterol ilaçları), koroner kalp hastalığı olan veya kalp krizi, felç, bypass ameliyatı veya koroner stent yerleştirme işlemi geçiren kişilere her zaman öneriyorum. Hem de kolesterol seviyeleri ne olursa olsun. Gerçekten de bu hastalar, hastalığın tekrarlanması riskini düşüren atorvastatin veya rosuvastatin’in yüksek dozlarından özel olarak fayda görüyor.

Tartışma, kalp problemi olmayan ancak yüksek kalp hastalığı riski taşıyan kişiler üzerinden dönüyor. Genellikle doktorlar, bir bireyin statin kullanması gerekip gerekmediğine karar vermek için yaş, ırk, toplam kolesterol, HDL ve sistolik kan basıncı gibi risk faktörlerini içeren bir algoritma kullanıyor. (Kendi rakamlarınızı tools.acc.org/ASCVD-Risk-Estimator adresine girebilirsiniz.) Maalesef, bu algoritma kusurlu. Oldukça önemli olan aile geçmişini hesaba katmıyor. Benim gibi kardiyologları en çok endişelendiren, yüksek genetik kalp hastalığı riski olan kişilerdir. Statinler, onların durumunda da yardımcı olabilir. Bu nedenle her zaman diğer faktörlerin yanında aile geçmişi faktörünü de göz önüne alıyorum. (Bir Lancet çalışması, statinlerin aslında yüksek genetik kalp hastalığı riski olan kişilere en fazla yararı sağladığını gösterdi.) Bazen, enflamasyon belirtisi olarak yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein kontrolü yaparım.

Bazı erkekler, ilaç alımı konusunda dik başlı davranıyor ve kolesterol seviyelerini kırmızı pirinç veya sarımsak gibi işe yaramaz besin takviyeleriyle düşürmeye çalışıyor. Böyle bir uygulama etkili olmaz ve tehlikelidir. İnsanlar statinlerden korkmamalı. Statinler, şimdiye dek geliştirilen ilaçlar arasında en güvenli olanlardan biri. Kullanan kişilerin çok büyük bir çoğunluğu hiçbir yan etki görmüyor. Statin kullanımı için bir aday sayılıyorsanız ve ömür boyu almanız gerekecek bir ilaca başlamak konusunda endişeliyseniz, şöyle düşünün: Hayatınızın baharında olup kalp krizi geçirmekten daha kötü bir şey yok.

 Hayır.

(Yaşam tarzınızla ilgili değişiklikleri henüz denemediyseniz)

Dr. Stephen Sinatra, HeartMD Institute’un Kardiyoloğu ve Kurucusu

 

1990’lı yıllarda, statinlerin mucizevi ilaçlar olduğunu düşünürdüm ancak o günlerden bu yana fikrim değişti. Belirli kişilerin bu ilaca ihtiyaç duyduğu tartışılmaz. Bir kişi kalp hastalığı veya risk faktörleri taşıyorsa ve güçlü bir aile geçmişi varsa ilaç yazmayı şiddetle destekliyorum. Bu tarz durumlarda ilacın antienflamatuar etkileri önem taşıyor.

Bununla birlikte, statinlerin gereğinden fazla reçetelendirildiğine inanıyorum. (CDC, 40 yaş ve üzeri dört yetişkinden birinin ilacı kullandığını bildiriyor.) Kalp hastalığı riski 50 ila 75 yaşları arasında oldukça yükseliyor. Bu yaş grubundaki erkekler, yüksek kolesterol, yüksek tansiyon, yüksek kilo ve diyabet veya prediyabetten mustaripse, statinden yarar sağlayabilir. Ancak bu ilaçları, önce yaşam tarzlarında kalp dostu değişiklikler önermeden nadiren yazıyorum.

Bunun nedeni, araştırmaların prostat kanseri, diyabet ve katarakt riskinin ilaçlarla arttığını göstermesidir. Ayrıca bazı kişilerin statin toleransı yoktur. Sindirim sistemiyle ilgili sorunlara, uzun süreli kullanımda sinir sistemi problemlerine ve kas ağrısına yol açabilir. Kullanıcıların yüzde 5 ila yüzde 29’unun kas ağrısı çektiği tahmin ediliyor. Ancak bana kalırsa, bu yan etkinin yaygınlığı çok daha yüksek.

Maalesef, statinler kestirme yol olarak görülüyor. Sağlıklı beslenmek ve spor yapmak yerine günde bir tane ilaç almak çok daha kolay geliyor. Ayrıca böylesi, zamanı kısıtlı doktorlar için de yaşam tarzlarıyla ilgili değişikliklerin uygulanmasında hastalarına danışmanlık yapmaya kıyasla daha kolay.

Tabii ki yüksek kolesterol değerlerinin bir anlamı olabilir, ancak neden yüksek olduklarını öğrenmeyi tercih ederim. Kilo alma? Hareketsizlik? Bir kişi 5 veya 8 kilo verebiliyorsa genellikle bu kolesterolünü ve kalp hastalığı riskini düşürecektir. Kilo veremediği takdirde statin yazmayı düşünürüm, özellikle de koroner arter hastalığı veya diğer yüksek riskler söz konusuysa. Yüksek risk altındaki bu insanların statin kullandığını bilerek daha rahat uyurum. Ancak genel olarak, zorunda kalmadıkça statin yazmam.

 

KARAR

Doktorunuzun yardımıyla, riskinizin boyutuna karar verin. Kolesterol seviyeniz tehlikeli sınırda geziyorsa alışkanlıklarınız hakkında dürüst olun. Kalbinizi korumak için elinizden gelen her şeyi yapıyor musunuz? Hayat tarzınızdaki olumlu değişikliklerin de kanser, bunama ve diğer hastalıkların riskini azaltabileceğini unutmayın. Yüksek kolesterole, fakat açık damarlara sahip olabilirsiniz veya tam tersi de söz konusu olabilir. Koroner ultrason veya koroner kalsiyum skorlama yaptırarak atardamarlarınızdaki plak oluşumunu doğru bir şekilde ölçtürmeyi düşünebilirsiniz. Doktorunuzun ofisinden statin yazdığı bir reçeteyle ayrılırsanız yan etkilerini anlayın ve takip edin. Birçok farklı statin vardır: Birine karşı toleransınız yoksa işinizi görecek başka bir tane bulma şansınız yüksek.

SAĞLIK

Ödem atıcı çay tarifi

Umut Doğan Yıldız

-

Az su içiyor ve su içme alışkanlığı kazanamıyorsanız, bunun nedeni az ve sık su içmeyi denemiyor olmanızdan kaynaklanıyor olabilir.

Su içmeyi alışkanlık edinmek için düzenli bir şekilde, su içmeyi gün içine yayın. Günde en az dört küçük pet şişe (500 ml) su içmeye başlayın. Sürahi içerisine, limon ve sevdiğiniz meyveleri ekleyerek biraz tatlandırıp, renklendirmenizde bir sakınca yoktur. Ancak siz fazla abartmayın.

Yapılan araştırmalar, gün içinde dişini fırçalıp,sade naneli sakız çiğneyenlerin daha çok su içme ihtiyacı duyduğunu ortaya koydu. Bu taktikleri deneyerek, su içme ihtiyacı hissedebilirsiniz.

Bitki çayları da vücuttan toksin atımı ve iştah kontrolünde size destek olur. Her gün aynı çayı içmek yerine, elinizin altında farklı bitki çayları bulundurmayı deneyin. Yeşil çay, beyaz çay, mate, rooibos, oolong gibi çaylar metabolizmanızı hızlandırırken; rezene, ıhlamur, melisa ve papatya gibi çaylar sindiriminizi kolaylaştırır. Bunun yanı sıra ödem attıran çay tarifi de veriyoruz. Deneyin ve farkı gör.

Ödem atıcı çay tarifi

1 litre suya 1 yeşil elmayı doğrayın; 2 çubuk tarçın, 3 adet karanfil ve 2 adet kakule ekleyip 5 dakika kaynatın. Ateşi kapatıp içerisine 1 tatlı kaşığı beyaz çay, bir tutam ıhlamur, 20 adet kiraz sapı, bir avuç içi mısır püskülü ilave edin. 4 dakika demlenmesini bekleyin. Süzdükten sonra gün boyu sıcak veya soğuk olarak içebilirsiniz.

Devamı

SAĞLIK

Anksiyete tedavisi: Pilates

Umut Doğan Yıldız

-

Pilates yaparak kaygılarınızla başa çıkabilirsiniz. İşte pilatesin anksiyeteye iyi gelen etkisi.

Anksiyete çağımızın sık rastlanan rahatsızlıklarından. Bir dönem kendisi de anksiyete ile mücadele eden Pilates Eğitmeni Hollie Grant, pilatesin bunun için çok iyi bir tedavi yöntemi olduğunu söylüyor.

Konuyla ilgili fikirlerini dile getiren Pilates Eğitmeni Hollie Grant; “20’li yaşlarımdayken kafamdaki karmaşayı asla yoluna sokamıyordum. Dikkatimi toplamamı sağlayacak bir spor arayışındaydım. Pilates bu açıdan yardımcı oldu. Çünkü egzersiz esnasında konsantre olmak zorundasınız. Nefesinize, çalıştırdığınız kaslara, aktif olmayan kaslara ve hareketler esnasında duruşunuzda yapmanız gereken değişikliklere odaklanmanız gerekiyor.” diyor.

Psikoloji düzelten spor: pilates

Pilates yoğun bir dikkat gerektirdiği için göndermeyi unuttuğunuz e-posta veya nasıl ödeyeceğinizi kara kara düşündüğünüz faturalar o esnada aklınıza gelmiyor. Egzersiz yaparken kurmanız gereken beden ve zihin bağı anksiyeteyi azaltıyor. Hâliyle sağlığınıza daha iyi odaklanıyorsunuz.

Devamı

SAĞLIK

Uykunun yağ yakımına etkisi

Umut Doğan Yıldız

-

Eski ve yeni kurallar dosyamızın bugünkü konusu uyku. Yapılan araştırmalar yeterli uykunun yağ yakımına yardımcı olduğunu söylüyor.

GEÇ SAATE KADAR YATIN

“Erken kalkan yol alır” zihniyeti, ilerlemeniz söz konusu olduğunda erteleme tuşuna basıyor olabilir. Şimdi, bu konuyu masaya yatıralım.

ESKİ KURAL

Siz yataktan çıkana kadar, The Rock kas kazanma çabalarını Instagram’a yüklemiş oluyor. Büyü, şafaktan önceki süreçte gerçekleşiyor, biliyorsunuz.

YENİ KURAL

Uyku üzerinde çalışan bilim adamı Matthew Walker’ın söylediklerini aktaracak olursak;

Doğa Ana’nın “sekiz saat uyku” kavramını bize kazandırması 3,6 milyon yılını aldı ve bizim bunu tersine çevirmemiz yalnızca onlarca yıl sürdü. Şimdilerde, ortalama bir kişi yalnızca yaklaşık yedi saatini uyuyarak geçiriyor ve bu sizin sadece yorgun olmanıza neden olmuyor, aynı zamanda vücut yağ oranınızda görünür farka yol açıyor. “Uyku, yağ kaybının adı duyulmamış kahramanıdır,” diyor Londra’daki antrenman salonu Workshop Gymnasium’un performans koçu Artur Zolkiewicz. “Daha az uyuyan kişilerin kortizol seviyelerinde artış görünüyor, bu da kas kaybına ve iştah düzenlemesinde hayati bir faktör olan insülin hassasiyetinde düşüşe neden olur.” Chicago Üniversitesi’nin yaptığı bir çalışmada, katılan erkekler 5,5 saatin ardından uyandıklarında, 8,5 saat uyudukları zamana kıyasla diyetleri fark etmeksizin yarı miktarda yağ kaybetti. Aynı zamanda, sekiz saatten az uyuyan atletlerin antrenman sırasında yaralanma ihtimali yüzde 70 daha fazladır. Az uyuyan, fazla esneyen bir erkek için, spor salonunda çalışmak başından savması gereken keyifsiz bir misyona dönüşüyor.
Sürekli olarak yedi saatten az uyuyorsanız, öğle yemeğinde veya işten sonra 30 dakikalık bir antrenman, şafak sökmeden zombi gibi yaptığınız bir saatlik hareketlerden iyidir. Uykuyu yeni durağan kardiyonuz sayın.

Devamı

Popüler