Bizi Takip Edin

SAĞLIK

Kan nakli gençleştirir mi?

Umut Doğan Yıldız

-

 

Genç kan enjeksiyonu, bugünlerde çok konuşulan bir şey. Merak edilen soru: Kan nakli gençleştirir mi?

Derleyen: Saide Tokuç

Yaşlı bir laboratuvar faresini düşünün; kötü tüyler, labirentte yanlış dönüşler, etrafta tembellik etme… Şimdi, bu farenin cerrahi işlemle daha genç bir fareye bağlandığını düşünün. Ve ardından, haftalar içinde gençleşmeye başladığını… Bilim insanları bunu yaptıklarında, “yaşlı farenin daha az diyabet, kalp hastalıkları ve Alzheimer gibi yaşlılık hastalıkları gösterdiğini fark etti,” diyor Dr. Jesse Karmazin.

Dr. Karmazin’e göre, bu yaşlı fare sizsiniz. Eğitimini Stanford’da alan 33 yaşındaki doktorun sizi üniversiteye yeni başlayan birine dikmek gibi bir planı yok. Ancak yakın zamandaki araştırmalara göre, insanların da bir doz genç kandan yılları büken aynı faydayı göreceğini iddia ediyor.

2016’da, Dr. Karmazin size bir ila iki litre, 16 ila 25 yaş arası birinin plazmasını aşılayacak şirketi, Ambrosia’yı kurdu. 12,000 USD’ye kadar çıkan fiyatlarla. Söylediğine göre, bu zamana dek 150 hasta yılda bir tedaviyle daha iyi hissedip daha iyi performans gösterdiklerini belirtti. Tabii ki de kan nakli yeni bir bilim değil ancak bunun kulağa tamamen tüyler ürpertici geldiğini kabul ediyor. “Yalnızca bunu farklı bir amaçla kullanıyoruz.”

Fareler üzerinde gençlik deneyleri

Fare “parabiyozu” üzerindeki deneyler, yani iki bireyin anatomik birleşimi 1864’lere kadar gidiyor; genç fare/yaşlı fare bulguları 1950’lerde rapor edilmişti. Ancak 2002’ye, Stanford’lı bilim insanları rutin bir toplantıda yaşlanma ve vücudun ayrı ayrı değil de birlik içinde yaşlanmasına dair saçmalamaya başlayana kadar, araştırmalar ağırdan ilerledi. Birisi, bir hipotez ortaya attı: Kan dolaşımınız vücudunuzdaki her şeye ulaşıyor, bu yüzden sizi yaşlı yapan kimyasallar belki de kanınızdadır.

Kısa süre içinde, doğru cevaba ulaşmak için fareleri birbirine dikmeye başladılar. Nature’da yayımlanan çalışmalarında, yaşlı farelerin gelişmiş progenitör hücre, yani siz yaşlandıkça azalan organ onarıcıları üretimi ve daha iyi beyin, kas ve karaciğer fonksiyonu sergilediği keşfedildi. Daha genç dahi görünüyorlardı. Teori: Genç kan, yaşlı kanda bulunan, progenitör hücrelerin üretimini engelleyen proinflamatuarların etkisini azaltır.

The National Institutes of Health, bu yöntemin insan yaşlanması sorununu çözme umudu verdiğini düşünüyor. Kurum, 2017’de 2010’a kıyasla dört kat daha fazla parabiyoz çalışmasına kaynak sağladı. Bazı bilim insanları da damarlarınızda gezen bu maddenin hikâyenin yalnızca bir kısmı olduğunu, yani Dr. Karmazin’in kanı zamanından önce dağıttığını düşünüyor.

“Bağlı fareler yalnızca kan paylaşmıyor,” diyor Nature çalışmasının ortak yazarlarından Michael Conboy. “Organ sistemlerini paylaşıyorlar, daha genç olan fare yiyecekten daha çok besin değeri alıp iletebilir ve çalışmamızda da genç fare yaşlı olanı etrafta koşturarak ona daha fazla egzersiz yaptırıyordu.” Bu yüzden, belki büyü kandadır, belki de değildir.

Belki de ortada büyü falan yoktur. Tıp biliminin yıllıkları, farelerde işe yarayıp insanlarda yaramayan fazla abartılmış tedavilerle dolu. Doğrusu, Stanford’da yapılan ve başka bir genç kan girişimi olan Alkahest tarafından sermaye sağlanan ilk plazma nakli kimseyi öldürmedi (kan nakilleri nadir bir ölümcül komplikasyon riski taşıyor), ancak beynin yaşlanması karşıtı etkiler de göstermedi.

Dr. Karmazin’in bunu takip eden bir çalışma yapması da bundandı. Dr. Karmazin’in iddiasına göre, kendi tedavilerinin kaynağını sağlayan 81 hastadan elde edilen veriler, Alzheimer, enflamasyon ve kalp hastalıkları göstergelerinde bir gelişme gösteriyor. Ancak çalışma en erken 2019 yılına dek yayımlanmayacak.

Kısacası, 12 bin dolarınızı harcamayıp bu çalışma ve diğer çalışmalar yayımlanana dek neden beklemeyesiniz ki? Bu esnada, uzun yaşam kadranını ilerletmek için daha uygun fiyatlı olan birkaç stratejiye (aşağıda) odaklanabilirsiniz.

SAĞLIK

Ömrü uzatan antrenman

Umut Doğan Yıldız

-

Yeni yapılan bir araştırmaya göre, güç antrenmanları insan ömrünü uzatıyor.

Kardiyo bağımlılarına güç antrenmanları çekici gelmeyebilir. Ama yeni bir araştırma, güç antrenmanlarını atlamamanız gerektiğinin haberini veriyor. Çünkü anaerobik (yani güç antrenmanı) egzersizler, uzun yaşamın sırrı olabilir.

Preventative Medicine‘da yayımlanan araştırmada, güç antrenmanları ile uzun yaşam arasında bir bağlantı bulundu. Kardiyo egzersizlerinin kardiyovasküler hastalıklar, kanser ve Alzhemir gibi birçok hastalık riskini azalttığı uzun zamandır biliniyordu. Ancak, güç antrenmanlarının insan ömrü ve sağlık üzerindeki pozitif etkilerine dair araştırmaların sayısı görece sınırlıydı.

Araştırmacılar, National Health Interview Survey tarafından 1997-2001 yılları arasında toplanan veriler ile 2011 yılında 65 yaş ve üzerindeki 30.000 insanın ölüm raporlarını ilişkilendirdiler. İnsanların sadece %9’unun haftada en az 2 gün güç antrenmanı yaptığı bildirilmişti. Güç antrenmanı yapan insanların erken ölüm oranı ise güç antrenmanı yapmayanlara kıyasla %46 daha düşük olarak belirlendi. Dahası, bu insanların kalp sorunlarına bağlı ölüm oranlarının %41, kanserden dolayı hayatlarını kaybetme oranlarının ise %19 daha düşük olduğu ortaya çıktı. Hatta alkol tüketimi ya da sigara bağımlılığı gibi diğer yaşamsal faktörler hesaba katıldığında da sonuçlarda bir değişiklik oluşmadı.

Özetleyecek olursak, egzersiz programından güç antrenmanlarını asla eksik etmemelisiniz.

Devamı

SAĞLIK

7 adımda daha hızlı metabolizma

Umut Doğan Yıldız

-

Bu 7 adımı izleyerek metabolizmanızı hızlandırın.

Amazondan Sipariş

Bağışıklığı güçlendirmesinin yanı sıra, C vitamini metabolizmanız için de çok önemli olup Boulder’daki Colorado Üniversitesine göre yaşlandıkça vücudumuzu yavaşlatan oksidatif stresi dengeler. Ancak bunun için Amazon ormanlarında yaşamak zorunda değilsiniz. Yağmur ormanları meyvesi camu camu, bir çay kaşığı tozunda günlük tavsiye edilen tüketim miktarınızın beş katını içerir. Gut dergisine göre ise aşırı yemekten kaynaklanan kilo alımının etkisini azaltır. Bir sonraki shake’inize akıllıca bir ilave.

Suyla Daha Fazla Yakın

Biftek ve protein barlardan oluşan bir beslenme programının kol kaslarınıza faydaları olabilir, ancak bu metabolik bir dezavantajla gelir. Connecticut Üniversitesinin bir çalışmasında, yüksek protein diyeti yapan atletler, normalden daha susamış hissetmemelerine rağmen metabolizmayı yavaşlatan su eksikliği belirtileri gösterdi. Susuzluktan kavrulmayı beklemeyin. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, yalnızca 500 ml suyun dahi metabolizma hızınızı sonraki saat için yüzde 30 yükseltebileceğini bildiriyor.

Artık Büyük Öğünler Moda

“Az ve sık yiyin” efsanesi o kadar yaygın ki nadiren sorgulanıyor. Ancak Plos One dergisindeki bir çalışma, daha az sıklıkla daha büyük öğünler yiyen erkeklerde küçük bir kalori yakımı artışı görüldüğünü bildirirken US National Institute on Aging, günde süper boyutlarda bir öğün tüketen farelerin sürekli olarak atıştıranlardan daha sağlıklı olduğunu gösterdi. Daha az bulaşık çıkması da cabası.

Sonraya Saklayın

Ağırlık antrenmanınızı işten sonraya ertelemek, metabolizmanız yavaşlamak üzereyken onu yeniden hızlandıracaktır (ayrıca hızlı bir bira yuvarlamanın cazibesinden kaçmanıza yardımcı olur). Bir çalışmada**, akşam saat altıdan sonra antrenman yapan deneklerin sabah antrenman yapanlara kıyasla daha fazla yağ yaktıkları görüldü. İlave uyku süresinin de size iyi geleceğinden eminiz.

Düşünmeniz Yeter

Metabolizmanızı hızlandırmak davranışlarınızdaki değişikliklerden biraz daha fazlasını gerektirebilir. Bir çalışmaya göre***, günlük aktivitelerini egzersiz olarak yorumlayan deneklerin rutinlerinde değişiklik yapmadan daha fazla kalori yakıp daha çok yağ kaybettiği görüldü. O dosyaları güncellemek çok zor iş, değil mi?

Yaralarınıza Tuz Basın

İyot, tiroidinizin metabolizmanızı iyi çalışan bir düzende tutan hormonları üretmesine yardımcı olması adına gereklidir. Ancak Türkiye halkındaki iyot eksikliği iyotlu tuzlar üretilmesinin zorunlu kılınmasıyla azalsa da, hala varlığını sürdürüyor. Wakame yosunu gibi deniz sebzeleri mükemmel iyot kaynaklarıdır ve daha kolay besin emilimi için miso ile servis edilmesi tavsiye edilir. Ancak deniz ürünlerinin bu türlerinden kaçınıyorsanız iyotlu tuz kullanmayı ihmal etmemelisiniz.

T Yüklemesi

Bitmek bilmeyen back squatlar doğal bir yağ yakıcı olan testosteron seviyelerinizi artırmanın tek yolu değil. Bath Üniversitesinin bir çalışması, 30 saniyelik 10 sprint yapmanın T seviyelerinizi bir sonraki saat içinde yükselttiğini ve aynı zamanda vücudunuzun şekeri metabolize etme kabiliyetini geliştirdiğini gösterdi. Sonuçlarınızı en iyi hale getirmek için spor-dinlenme oranınızı 1:3 şeklinde tutun, yeterince dinlenemezseniz en iyi çabanızı gösteremezsiniz. İyi kazançlar, bekleyenlere gelir.

Devamı

SAĞLIK

Prediyabetten kurtulun

Umut Doğan Yıldız

-

Yetişkinlerin yaklaşık üçte birinde prediyabet, yani diyabet için bir uyarı işareti olan yükselen kan şekeri sorunu vardır.

Problemin geri çekilmesini sağlamanın yolu oldukça tanıdık görünüyor: İyi beslenin, daha çok hareket edin, yeterince uyuyun, stresi azaltın. Ancak bu stratejilerin galibini selamlayın:

Tennessee Üniversitesinin çalışmasına göre, denekler yüzde 40 karbonhidrat, yüzde 30 protein ve yüzde 30 yağ içeren zor olmayan diyetler uyguladığında, her biri altı ay içinde prediyabetten kurtuldu.

National Diabetes Prevention Program’ından akla uygun bir plan, prediyabetin ilerleme şansını yüzde 58 azaltıyor.

PLAN NE: Kilonuzun en az yüzde 5’ini vermek, haftada en az 150 dakika orta seviyeli egzersiz yapmak ve günlük rutininize stres yönetimi ile ilgili ve kan şekeri dostu ince ayarlar eklemek (daha iyi uyumak gibi).

Devamı

Popüler

 

www.pilioo.com