Bizi Takip Edin

SAĞLIK

Kalori nedir, kaç kalori aldım?

Umut Doğan Yıldız

-

 

Kalori dediğimiz şey, bir yiyeceğin vücudumuza sunduğu enerjinin toplamıdır.

İhtiyacımızdan fazla kalori aldıkça kilo da alırız. İhtiyacımızdan az enerji aldığımızda da kilo, yağ ve hemen ardından kaslarımızı kaybederiz. Diyetisyen Nurdan Balak, duruma daha bilimsel yaklaşarak konuyu şöyle açıklıyor: “Bir kalorinin tanımı, 1 gram suyun sıcaklığını 1 °C’ye çıkarmak için gereken enerji miktarıdır. Yediğimiz yiyeceği türü ve miktarı, kaç kalori tükettiğimizi belirler. Dolayısıyla kilo verme amacıyla diyet yapan birçok insan için bir gıdanın kalori miktarı, o gıdayı yemek ya da yememek için belirleyici bir faktördür. ABD’de yayınlanan 2015-2020 Diyet Rehberi’ne göre, kadınların günde 1600 ila 2400, erkeklerin ise 2000 ila 3000 kalori alması gerekir. Tabii bu genel bir tespit, yoksa yaş, bünye, ağırlık, yaşam şekli, sağlık durumu ve kişinin ne kadar aktif olduğuna göre bu miktar değişir” diyor. 
 

Önerilen kalori alımı 

Diyetisyen Nurdan Balakçı, kalori alımının iki yaş civarı çocuklarda 1000, 16-18 yaş arası ergenlerde ise ortalama 3200 civarında olması gerektiğine, yaşlandıkça metabolizmanın hızı azaldığı için, söz konusu kalori alımının da azalması gerektiğine dikkat çekerek, “Bu miktar 19-28 yaş arası 2000 civarındadır ancak 50 yaşı aştıktan sonra 1600’e düşürülmesi gerekir” diyor. 

Diyetisyen Nurdan Balakçı, önemli bazı noktalara da değiniyor: “İnsanın hayatta kalabilmesi için enerji alması şarttır ve alınan enerjinin %20’sini beynimiz kullanır. Geri kalanın çoğu da metabolizmanın temel ihtiyaçları için kullanılır. Örneğin, sadece dinlenirken bile kan dolaşımı, sindirim ve nefes almak için enerjiye ihtiyacımız vardır. Soğuk ortamdaysak vücut ısımızı sabit tutabilmek için de enerji harcarız. Kış aylarında daha fazla yeme nedenimiz budur. Bunun dışında kemiklerimizin etrafını saran kaslarımız, hareket edebilmemiz ve duruşumuzu koruyabilmemiz için de enerji gerekir. Özetle nefes almak ve düşünmek gibi her türlü bedensel işlevi yerine getirebilmemiz için kalori almak şarttır! Bütün bu işlemler için yiyecekler yoluyla aldığımız kalori ve elde ettiğimiz enerjiden arta kalanlar ne kadar fazlaysa biz de o kadar kilo alırız” diyor. 

Bu kaloriler nasıl harcanacak? 

Aldığımızdan fazla kalorilerin sebep olduğu kiloları biriktirmektense harcamak daha iyi elbette. Ama nasıl? Diyetisyen Nurdan Balakçı’nın bu iş için birkaç önerisi var: 

  • Hareketli bir hayat yaşayın: Örneğin tempolu bir yürüyüşle 150 kalori, yüzmeyle 180 kalori, 10 kilometre koşarak 300 kalori yakarsınız. Bilgisayar başında 41, uyurken ise sadece 19 kalori yakarsınız. 
  • Yiyeceklerinizi seçin: Hep aynı tür gıdaları yemek kalori alımının garantisi değildir. Vücut, farklı metabolizmalarının işleyişi için farklı gıdalara ihtiyaç duyar. Örneğin 500 kalori almak için patlamış mısır, kraker, üzerine kahve içmek yerine balık veya et, biraz zeytinyağı son olarak da meyve yiyin. 
  • İhtiyacınız olan kaloriyi hesaplayın: Bunun için basit bir hesap yapabilirsiniz. Kadınlar: 10 x (kilo) + 6,25 x (boy) – 5 x yaş (yıl) – 161 şeklinde hesaplayarak günlük ortalama kalori ihtiyaçlarını bulabilirler. (Erkekler için formül:  10 x (kilo) + 6,25 x (boy) – 5 x yaş (yıl) + 5)  
  • Diyete önem verin: Yapılan pek çok diyetin temel amacı “mevcut vücut ağırlığını koruma” üzerinedir. Eğer kilo fazlanız varsa, önce bu fazlalıklardan kurtulmanız, sonra da sahip olduğunuz yeni kilonuzu korumanız gerekir. Bazı diyetler güvenli ve etkilidir ve uzun vadede insanların kilo vermesini sağlar ama her diyet herkese uymaz ve kişi diyeti bıraktığı anda verdiği kiloları hızla geri alır. O yüzden diyetler söz konusu olduğunda kalori hesabından daha etkili olan şey uzun süre sadık kalınabilecek dengeli bir diyet uygulamaktır. Ve elbette bu diyetin de fiziksel aktiviteyle desteklenmesi şarttır. 
     
    Alınan kalori-Yakılan kalori 
    Diyetisyen Nurdan Balakçı, “Aldığımız kalori miktarı sadece ne yediğimizle değil, yediğimizin ne kadarını yaktığımızla da ilgilidir” diyor ve hem kalori yakmak hem de daha etkili şekilde kilo vermek için bazı ipuçları veriyor: 
  • Kahvaltı edin: Protein açısından zengin ve sağlıklı yağ tüketeceğiniz bir kahvaltı sizi daha uzun süre tok tutar ve kalori alımınız da dengelenir. 
  • Düzenli yiyin: Bu sayede daha etkili kalori yakar ve gerekli gereksiz atıştırmazsınız. 
  • Meyve ve sebze yiyin: Çünkü meyveler ve sebzeler hem besleyici hem de lif zenginidir. Böylece tok kaldığınız gibi gereksiz atıştırmalıklara da yönelmezsiniz. 
  • Ağır yanan kaloriler alın: Sağlıklı yağlar, baklagiller, avokado gibi yüksek lifli karbonhidrat içeren gıdalar tüketin. Bu sayede daha geç acıkırsınız. 
  • Egzersiz yapın: Hem aldığınız fazla kaloriyi yakar hem sağlıklı hissedersiniz. Yürüyüş hem pratik hem de masrafsızdır. Bir adım ölçer ile her gün attığınız adım sayısını artırmaya çalışın. 
  • Su için: Su hem sağlıklıdır hem kalori içermez. Tatlandırıcılı meyve sularından uzak durun. En iyisi kendi meyve suyunuzu kendiniz hazırlayın. 
  • Daha fazla lif alın: Bunun için de düşük kalorili ve lif zengini meyve, sebze ve tam tahıllı gıdalara (tam buğday, bulgur, yulaf, kahverengi pirinç, çavdar, mısır vb.) yönelin. 
  • Etiketleri okuyun ve anlayın: Ambalajlı ürünlerin içinde ne kadar şeker ya da yağ var emin değilseniz almayın. “%10’dan az yağ içerir” ifadesi, “çok az yağ içerir” demek değildir. 
  • Küçük tabaklarda yemek yiyin: Bu daha az yemenizi ve daha az kalori almanızı sağlar.  
  • Alışveriş listesi hazırlayın: Haftalık alışverişe çıkın ve ne lazımsa onu alın. Böylece bir şeyler lazım oldukça alışverişe çıkmaz, kalorisi fazla atıştırmalıkları da almazsınız. 
  • Kendinize karşı “insaflı” davranın: Size fazla kalori vereceğiniz yiyecekleri “yasak” listesine koyun ama arada bir küçük miktarlarda yiyin, tamamen yasaklamayın. 
  • İyi uyuyun: Uykusuzluk enerjinizi düşürür ve farkına bile varmadan yüksek kalorili gıdalara yönelirsiniz. 
  • Yatmadan önce yemeyin: Yatağa gitmeden 2 saat öncesinden itibaren bir şey yemeyin. Çünkü aldığınız kalorileri uykuda harcayamazsınız. Dahası uyku kaliteniz de bozulur. 

Continue Reading
Advertisement

SAĞLIK

Ömrü uzatan antrenman

Umut Doğan Yıldız

-

Yeni yapılan bir araştırmaya göre, güç antrenmanları insan ömrünü uzatıyor.

Kardiyo bağımlılarına güç antrenmanları çekici gelmeyebilir. Ama yeni bir araştırma, güç antrenmanlarını atlamamanız gerektiğinin haberini veriyor. Çünkü anaerobik (yani güç antrenmanı) egzersizler, uzun yaşamın sırrı olabilir.

Preventative Medicine‘da yayımlanan araştırmada, güç antrenmanları ile uzun yaşam arasında bir bağlantı bulundu. Kardiyo egzersizlerinin kardiyovasküler hastalıklar, kanser ve Alzhemir gibi birçok hastalık riskini azalttığı uzun zamandır biliniyordu. Ancak, güç antrenmanlarının insan ömrü ve sağlık üzerindeki pozitif etkilerine dair araştırmaların sayısı görece sınırlıydı.

Araştırmacılar, National Health Interview Survey tarafından 1997-2001 yılları arasında toplanan veriler ile 2011 yılında 65 yaş ve üzerindeki 30.000 insanın ölüm raporlarını ilişkilendirdiler. İnsanların sadece %9’unun haftada en az 2 gün güç antrenmanı yaptığı bildirilmişti. Güç antrenmanı yapan insanların erken ölüm oranı ise güç antrenmanı yapmayanlara kıyasla %46 daha düşük olarak belirlendi. Dahası, bu insanların kalp sorunlarına bağlı ölüm oranlarının %41, kanserden dolayı hayatlarını kaybetme oranlarının ise %19 daha düşük olduğu ortaya çıktı. Hatta alkol tüketimi ya da sigara bağımlılığı gibi diğer yaşamsal faktörler hesaba katıldığında da sonuçlarda bir değişiklik oluşmadı.

Özetleyecek olursak, egzersiz programından güç antrenmanlarını asla eksik etmemelisiniz.

Devamı

SAĞLIK

7 adımda daha hızlı metabolizma

Umut Doğan Yıldız

-

Bu 7 adımı izleyerek metabolizmanızı hızlandırın.

Amazondan Sipariş

Bağışıklığı güçlendirmesinin yanı sıra, C vitamini metabolizmanız için de çok önemli olup Boulder’daki Colorado Üniversitesine göre yaşlandıkça vücudumuzu yavaşlatan oksidatif stresi dengeler. Ancak bunun için Amazon ormanlarında yaşamak zorunda değilsiniz. Yağmur ormanları meyvesi camu camu, bir çay kaşığı tozunda günlük tavsiye edilen tüketim miktarınızın beş katını içerir. Gut dergisine göre ise aşırı yemekten kaynaklanan kilo alımının etkisini azaltır. Bir sonraki shake’inize akıllıca bir ilave.

Suyla Daha Fazla Yakın

Biftek ve protein barlardan oluşan bir beslenme programının kol kaslarınıza faydaları olabilir, ancak bu metabolik bir dezavantajla gelir. Connecticut Üniversitesinin bir çalışmasında, yüksek protein diyeti yapan atletler, normalden daha susamış hissetmemelerine rağmen metabolizmayı yavaşlatan su eksikliği belirtileri gösterdi. Susuzluktan kavrulmayı beklemeyin. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, yalnızca 500 ml suyun dahi metabolizma hızınızı sonraki saat için yüzde 30 yükseltebileceğini bildiriyor.

Artık Büyük Öğünler Moda

“Az ve sık yiyin” efsanesi o kadar yaygın ki nadiren sorgulanıyor. Ancak Plos One dergisindeki bir çalışma, daha az sıklıkla daha büyük öğünler yiyen erkeklerde küçük bir kalori yakımı artışı görüldüğünü bildirirken US National Institute on Aging, günde süper boyutlarda bir öğün tüketen farelerin sürekli olarak atıştıranlardan daha sağlıklı olduğunu gösterdi. Daha az bulaşık çıkması da cabası.

Sonraya Saklayın

Ağırlık antrenmanınızı işten sonraya ertelemek, metabolizmanız yavaşlamak üzereyken onu yeniden hızlandıracaktır (ayrıca hızlı bir bira yuvarlamanın cazibesinden kaçmanıza yardımcı olur). Bir çalışmada**, akşam saat altıdan sonra antrenman yapan deneklerin sabah antrenman yapanlara kıyasla daha fazla yağ yaktıkları görüldü. İlave uyku süresinin de size iyi geleceğinden eminiz.

Düşünmeniz Yeter

Metabolizmanızı hızlandırmak davranışlarınızdaki değişikliklerden biraz daha fazlasını gerektirebilir. Bir çalışmaya göre***, günlük aktivitelerini egzersiz olarak yorumlayan deneklerin rutinlerinde değişiklik yapmadan daha fazla kalori yakıp daha çok yağ kaybettiği görüldü. O dosyaları güncellemek çok zor iş, değil mi?

Yaralarınıza Tuz Basın

İyot, tiroidinizin metabolizmanızı iyi çalışan bir düzende tutan hormonları üretmesine yardımcı olması adına gereklidir. Ancak Türkiye halkındaki iyot eksikliği iyotlu tuzlar üretilmesinin zorunlu kılınmasıyla azalsa da, hala varlığını sürdürüyor. Wakame yosunu gibi deniz sebzeleri mükemmel iyot kaynaklarıdır ve daha kolay besin emilimi için miso ile servis edilmesi tavsiye edilir. Ancak deniz ürünlerinin bu türlerinden kaçınıyorsanız iyotlu tuz kullanmayı ihmal etmemelisiniz.

T Yüklemesi

Bitmek bilmeyen back squatlar doğal bir yağ yakıcı olan testosteron seviyelerinizi artırmanın tek yolu değil. Bath Üniversitesinin bir çalışması, 30 saniyelik 10 sprint yapmanın T seviyelerinizi bir sonraki saat içinde yükselttiğini ve aynı zamanda vücudunuzun şekeri metabolize etme kabiliyetini geliştirdiğini gösterdi. Sonuçlarınızı en iyi hale getirmek için spor-dinlenme oranınızı 1:3 şeklinde tutun, yeterince dinlenemezseniz en iyi çabanızı gösteremezsiniz. İyi kazançlar, bekleyenlere gelir.

Devamı

SAĞLIK

Prediyabetten kurtulun

Umut Doğan Yıldız

-

Yetişkinlerin yaklaşık üçte birinde prediyabet, yani diyabet için bir uyarı işareti olan yükselen kan şekeri sorunu vardır.

Problemin geri çekilmesini sağlamanın yolu oldukça tanıdık görünüyor: İyi beslenin, daha çok hareket edin, yeterince uyuyun, stresi azaltın. Ancak bu stratejilerin galibini selamlayın:

Tennessee Üniversitesinin çalışmasına göre, denekler yüzde 40 karbonhidrat, yüzde 30 protein ve yüzde 30 yağ içeren zor olmayan diyetler uyguladığında, her biri altı ay içinde prediyabetten kurtuldu.

National Diabetes Prevention Program’ından akla uygun bir plan, prediyabetin ilerleme şansını yüzde 58 azaltıyor.

PLAN NE: Kilonuzun en az yüzde 5’ini vermek, haftada en az 150 dakika orta seviyeli egzersiz yapmak ve günlük rutininize stres yönetimi ile ilgili ve kan şekeri dostu ince ayarlar eklemek (daha iyi uyumak gibi).

Devamı

Popüler

 

www.pilioo.com