Bizi Takip Edin

SAĞLIK

İNTERNETTE TAKVİYE ALIRKEN DİKKAT EDİN!

-

 

net

Zayıflamak, cinsel gücü artırmak ve hatta boy uzatmak için internette pek çok takviye mevcut. Vaatler çeşit çeşit… Ancak kimse bu ilaçların öldürücü olabileceğini söylemiyor.
Heath Stevision’un tek amacı biraz daha fazla kasa sahip olmaktı. Sadece birkaç ay sonra Cabo San Lucas’ta yapacağı tatilde plajda gezerken biraz daha iyi gözükmek istiyordu. 70 kilo ağırlığındaydı ve daha kaslı olabilmek için ufak bir dış yardıma ihtiyacı olabileceğini düşündü.

Ancak bu yardım onu neredeyse öldürecekti2009 yılının ilkbahar mevsiminde M-Drol isimli bir takviyenin bir şişesine 30 dolar verdi Heath. Takviyenin üzerindeki etiketi okudu ve aynen orada yazdığı gibi bir ay kullandıktan sonra bir ay ara verdi ve sonraki ay yine almaya devam etti. Sonuçlar oldukça etkileyiciydi. Sadece birkaç haftada kas ağırlığını 8 kg artırmıştı.

Ancak fiziğindeki bu değişimden başka bir şey de dikkatini çekiyordu. Bacakları ve gövdesinin yan tarafları sürekli kaşınıyordu. Temmuz ortasına gelindiğinde Heath geceleri kendini kaşıyarak kanlar içinde uyanacak duruma gelmişti. Çamaşırlarını yıkayan kız arkadaşına, son zamanlarda kullandığı deterjanı mı değiştirdiğini sordu. Cevap olumsuzdu. Bundan aşağı yukarı bir hafta sonra bir sabah Heath uyandığında aynaya baktı ve gözlerinin sararmış olduğunu gördü. O sıralarda Louisiana’da bulunan ve sondaj aletleri için ekipman sağlayan bir firmada günde 12 saat çalışıyordu.

“Belki çok yorgun düşmüşümdür” dedi kendi kendine. Daha sonra aynı hardalımsı renk Stevison’un cildinde de belirince ve bu genç adam kendini yataktan kaldıramayacak kadar bitkin düşünce annesi onu bir hastanenin acil servisine götürdü. Günlerce süren testler ve biyopsiler sonucunda anlaşıldı ki karaciğeri iflas etmek üzereydi. Nedeni de belli olmuştu: Steroid kullanımı. Yazın plajda kaslı vücudunu sergileyerek yatmak yerine Stevison kendini Houston Methodist Hastanesi’nde bulmuştu. Doktoru yeni bir karaciğerin beklenmesi gerektiğini söylüyordu.

“Organ nakli konuşulmaya başlandıktan sonra tek yapabildiğim dua etmekti. 24 yaşındaydım ve sağlıklı olduğumu sanıyordum” diyor Stevison o günleri anımsarken.

Stevison, Methodist Hastanesi’nde üç aydır yatıyordu. M-Drol isimli takviyenin perakende satıcısı olan Bodybuilding.com şirketi, M-Drol ve 64 başka takviyeyi steroid içerdiği gerekçesiyle toplatmaya karar verdi. M-Drol bir takviye olarak piyasaya sürülmüştü ancak Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) bu ürünü onaylanmamış bir ilaç olarak listeliyordu.

ABD kanunlarına göre beslenme takviyelerinin en az bir vitamin, mineral, amino asit, enzim ya da vücut için kullanılan başka bir madde içermesi gerekiyordu. Ancak yeni çıkan birçok takviye de kanun gereği yasaklanıyordu. Bu yasaklı takviyeleri üretenler savunmalarında genel olarak neyin legal, neyin illegal olduğu konusundaki belirsizlikten yakınıyorlardı. Bu tür yasaklı maddelerle desteklenen takviyeleri satmak ciddi bir suçtu. Ancak yıllık 27 milyar dolarlık pastadan payını almak isteyenlerin gözü yasak görmüyordu. M-Drol isimli takviyeyi üreten ve satan şirket bu takviye yasaklanmadan önce sadece bu sayede bir yılda dört milyon dolar daha fazla para kazandı.
Bu tür yasaklı ürünler genelde vücut geliştirme, kilo verme ve cinsel performansla ilgili ürünler. Bu ürünlerin etiketinde ‘takviye’ yazsa da aslında içlerinde steroid, sildenafil gibi ereksiyon ilaçları ve yasaklı birçok kilo verme ilacı bulunuyor. Belki çok klişe olacak ama küreselleşme ve internet sayesinde sizin de bu tür ilaçlara denk gelme ve satın alma ihtimaliniz her geçen gün artıyor.

Consumerlab.com şirketinde ürün kalitesi raporu hazırlamakla görevli Tod Cooperman “Biz ürün toplamaya ve uyarılar yapmaya 2002 yılında başladık. Eskiden çok nadir de olsa yasaklı madde içeren ürünler saptardık. Şimdi her hafta yeni bir sakıncalı takviye belirliyoruz” diyor.

Sektörde yer alan birçok üretici, ABD dışı menşeli zararlı ürünleri suçlu ilan ediyor. Ancak kaç tane zararlı takviyenin piyasada olduğu konusunda net bir açıklama yapabilen yok. FDA’nın yeni ilaçlar ve etiketlemeden sorumlu direktörü Michael Levy “Onlarca zararlı ürünün şu an piyasada olduğunu biliyoruz ve henüz zararı ortaya çıkmamış bir o kadar daha ürünün piyasada olduğundan eminiz” diyor.
Bu tür ürünlerin piyasaya çıkmasında organize suç örgütlerinin payı olduğunu belirten Levy, genel olarak bu ürünlerin kimyasal açıdan modifiye edildiğini, bir atom eklenerek ya da çıkartarak laboratuvar testlerinden geçirilmesinin sağlandığını da ekliyor. Sorun şu ki ufak bir moleküler değişiklik bile ölümcül olabilir. Etanol (bir akşamüstü partisinde tüketebileceğiniz klasik alkol) ile metanol (sizi kör edip öldürecek bir kimyasal) arasındaki tek farkın sadece bir karbon ve iki hidrojen atomu olduğunu düşünün. Aynı maddeden bir hidrojen ve bir oksijen atomu çıkartıldığında da ortaya ölümcül metametamin maddesinin çıkacağını da unutmayın.

Yeniden modellenen bu ilaçlar genellikle illegal olarak satılıyor ve yan etkileri bilinmiyor. Cambridge Health Alliance’ta görev yapan Harvard Üniversitesi’nden Prof. Dr. Pieter Cohen “Bu gerçekten çok ama çok ciddi bir tehlike” diyor.

FDA bu yasakla takviyeler sonucunda birçok insanın öldüğünü tahmin ediyor. Ancak bu rakamı tam olarak bilmek imkansız. Çünkü takviye kullanan insanların çoğunun doktorunun bundan haberi bile yok (Yapılan bir araştırma reçeteleriyle birlikte başka bir takviye kullananların yüzde 69’unun bu bilgiyi paylaşmadığını gösteriyor.) Ayrıca tüketiciler bir rahatsızlıkları olduğunda aynı Stevison’un deterjandan şüphelendiği gibi başka sebepleri ön plana çıkartabiliyor. Zaten birçok yasaklı ve ölümcül takviye dışarıdan pakete bakıldığında oldukça doğal ve zararsız görünüyor.

2010’un Aralık ayında FDA bu problemin önüne geçmek için ciddi adımlar attı. Sektördeki temsilcilerden, internet sayfalarında yasaklı ilaçlar konusunda güncel bilgiler vermelerini istedi. Üretim şartları zorlaştırıldı. Bundan zarar görebilecek herkesin, yani üreticilerin, satıcıların ve alıcıların konu hakkında daha bilinçli olmaları için çalışmalar yapıldı. Bu arada birçok üreticinin de bu tür yasaklı ürünlerin güven zedelediği için sevmediğini söylemek lazım.

FDA’nın bu hamlelerinin nasıl sonuç vereceğini kestirmek şimdilik zor. Bu yıla kadar FDA’nın herhangi bir ürünü tek başına toplatma ve yasaklama hakkı bulunmuyordu ve bunu üreticinin işbirliğiyle yapabilmesi mümkündü. Prof. Dr. Cohen bu stratejinin ne kadar etkili olduğunu anlamak için Ağustos 2010’da, 72 adet yasaklı ürün satın almayı denedi. Bunların yarısını zorlanmadan satın almayı başardı.

2008 yılında, Bart Panessa 45 yaşındaydı. Artık daha sıcak bir iklime ve yeni bir kariyere hazır hissediyordu kendini. Yıllarca New York’ta bir araba yıkama şirketini işlettikten sonra artık Florida’da yaşamak ve internet bazlı bir iş kurmak istiyordu. Bu konuda araştırmalar yaparken vücut geliştirme ve cinsel performans konusunda takviyeler üreten ve satan Goliath Labs şirketine rastladı. Cinsel performans ürünlerin arasında bulunan takviyelerden birinin adının Ejaculoid olması dikkatini çekmişti.

“İlk okuduğumda gülmeye başladım. Kim bu tür bir ürünün adını Ejaculoid koyar ki diye düşünüyordum” diyor Panessa. Ancak şirketin durumu hiç de fena gözükmüyordu. Sadece üç yıllık olan şirket fazla çaba sarf etmemesine rağmen satışlarını her yıl yüzde 20-30 arasında artırıyordu. Panessa bundan etkilendi ve bu işin biraz daha üstüne düşerek, reklam yaparak ve dünyaya açılarak bu işten iyi para kazanabileceğini düşündü.

Birkaç ay sonra bu konuda danışmanlığını yapan biri ona Çin’de çıkan yeni bir cinsel performans artırıcı ilaçtan bahsetti. Panessa bu ilacı bir kere denedi ve oldukça etkili olduğunu gördü. Çin’de üretimi yapan şirkete bir e-posta yolladı. Sadece adının Kathy olduğunu bildiği bir kadınla görüştü ve bu ilaçtan sipariş etti.

Ancak Panessa akıllı bir adamdı. Bu ereksiyon ilacının biraz fazla işe yaradığını düşünmeye başlamıştı. İşte bu şüphe onu 2009 yılının Temmuz ayında ilacı kendi imkanlarıyla laboratuvarda test etmeye itti. Ancak çıkan sonuçlar temiz görünüyordu. Panessa “Sonuçlar geldikten sonra gerçekten mutluyduk ve bize çok para kazandıracak bir ilaca sahip olduğumuzu düşünüyorduk” diyor.

Ejaculoid Xtreme isimli ilacın satışları 2010 yılının ortalarına kadar oldukça iyi gitmişti. Ancak bir sabah ofisine gelen Panessa, kapıda FDA tarafından gönderilen bir kağıtla karşılaştı. Çin’den gelen gönderilerden biri Kanada sınırında yasaklı sildenafil maddesi içerdiği için haczedilmişti. Panessa şoktaydı. Federal ajanlar onun peşindeydi. Yaptırdığı laboratuvar testlerinde sildenafilin bir çeşidi görüşmemişti ancak gerçek böyle değildi.

FDA acil uyarılar yaptı. Panessa’yı şok eden şeyse bu ürün toplatma kararının aslında iyi bir reklam görevi görmesiydi. Şirketin telefonları susmak bilmiyordu ve herkes bu yasaklı ürünü almanın peşindeydi. Panessa: “Toplatma kararından sonra o güne kadar sattığım ürünün üç katı kadar ürün satabilirdim” diyor.

Panessa’nın başının dertte olduğu bir ürünü istese hâlâ satabileceğini düşününce durumun ne kadar tehlikeli olduğunu daha iyi anlıyoruz aslında. Zaten uzmanlar piyasada yer alan birçok ürün için ciddi testler bile yapılmadığını söylüyorlar. Panessa’ya göre tüketiciler de bir o kadar vurdumduymaz olabiliyor: “Herkes daha önce kullandığı ve işe yaradığını gördüğü bir ürünü kullanmak istiyor. FDA’nın kararı hiçbir şeyi değiştirmiyor.”

Ayrıca, başka bir sorun daha var. Kanuni açıdan sakıncası olmayan takviyelerin hiçbiri hemen sonuç vermiyor. Örneğin, geçtiğimiz yıl Creighton Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre kilo vermek için kullanılan birçok takviyenin sürekli kullanımında bile ciddi faydalar görünmüyor. İşte bu yüzden insanlar daha çabuk sonuç alabilecekleri yasaklı ürünlere başvuruyorlar.

Bu işi tamamen yasal olarak yapan şirketler bile bazı zamanlarda ürünlerinin yasal olup olmadığından şüphe ediyorlar. Konuyla ilgili davalarda uzmanlaşmış bir avukat olan Rick Collins “Bu konuda birçok farklı ülkenin farklı kanunları olduğundan ve kanunların ülkeden ülkeye tutarsızlık göstermesinden dolayı karışıklıklar olabiliyor” diyor. Collins bu konuda başı derde giren üretici şirketlerin iki farklı neden ortaya attığından bahsediyor: “İlk olarak bu şirketler sorunlu ürünü test ettiklerini ve illegal bir stereoide rastlanmadığını söylüyorlar. İkinci yolsa aynı tip ürünleri birçok farklı kişinin de rahatça satıyor olması. Bu, onlara tamamen legal bir iş yapmış olduklarını düşündürüyor.”

Prof. Dr. Cohen aynı zamanda bazı üreticilerin işin ‘kimyasal çakallık’ bölümüne girerek ürünleri illegal seviyeye en yakın ancak illegal olmayan şekilde ürettiklerini söylüyor: “Herkes testosteron hormonunun aksiyonlarını taklit edebilen takviyeler üretmek istiyor ve bunu yaparken sınırları zorlayabildiği kadar zorluyorlar.”

Competitive Edge Labs şirketi M-Drol ile ilgili e-posta yoluyla yorum yapmak istemiyor. Ancak daha sonra ifade vermek zorunda kalan iş yeri çalışanı John Dodd, piyasada aynı madde içeren birçok ürün olmadığını, dolayısıyla ürünün içinde bulunan maddenin yasaklı olup olmadığının kontrol edilmediğini söyledi. 2009 yılının yaz aylarında, yani Stevison’un hastanede yattığı sıralarda şirket bu ürünü bundan böyle üretmeme kararı almıştı.

M-Drol ilacında yer alan yasaklı madde Çin’den geliyordu. Aslında Uzakdoğu son yıllarda yasal takviyelerin üretiminde de önemli bir paya sahip. Ancak buradan gelen ürünlerin içeriklerinin ne kadar doğru yazıldığı koca bir soru işareti. Ayrıca FDA’nın da hangi maddenin hangi miktarda kullanıldığını belirlemesi oldukça zor. Nutrition Business Journal’da yayınlanan bir makaleye göre vitamin üretiminde kullanılan hammaddelerin yüzde 60’ı Çin’den geliyor. Bu maddeler hakkında detaylı bir bilgiye ulaşılamıyor. Üstelik bir sorun çıktığında üreticilere ulaşmak imkansız gibi. Örneğin Panessa kapısında FDA’den gelen kağıdı gördükten sonra Kathy’e bir daha ulaşamamış.

Çin’in KumnIng şehrinde yaşayan 30 yaşında yüksek lisans öğrencisi Shengyang Zhou, adını okumak Batılılar için zor olduğundan kendine Tom diyor. Zhou 2005 yılında Amerikan halkının hızla kilo verme ve forma girme konusundaki takıntısını fark etmiş ve kurduğu şirketle Superslim ve Two-day Diet başta olmak üzere birçok farklı ürün satmaya başlamış. Mahkeme kayıtlarına göre sipariş edilen mallar önce Hong Kong’a, oradan da Teksas’ta yaşayan 61 yaşındaki Qing Ming Hu’nun evine geliyormuş. Gelen kolilerin üstünde bir lojistik şirketinin adından başka bir şey yazmıyor. Hatta bazı kolilerde, içinde kuru meyve olduğunu belirten etiketler bile var. Zhou, yazdığı bir e-postada kendini zayıflama konusunda ayda 100 bin üretim yapan, dünyanın lider şirketlerinden birinin sahibi olarak tanıtmış.

2010 yılına gelindiğinde Zhou dolar milyoneriydi. Audi Q7’si ve sevgilisiyle güzel bir hayat yaşıyordu. Tabii, federaller peşine düşene kadar. Zhou’nun bu kadar astronomik satışlara imza atmasının sebebi, ürünlerinde iki yasak maddenin (sibutramin ve fenolftaleyin) bulunması. Aynı yılın Mart ayında Zhou tutuklandı.

United Natural Products Alliance’ın direktörü Loren Israelsen, bahsi geçen kimyasalların ‘düzenbaz’ laboratuvarlarda ve ufak fabrikalarda üretildiğine dikkat çekiyor. Ancak dağıtım da bir o kadar sofistike ve profesyonel bir şekilde yapılıyor. Bu da bu ürünlerin kontrolünü zorlaştırıyor. Bu ürünlerden kaç tane var? İşte bunu belirlemek zor. ABD Adalet Bakanlığı bu konuda gerçekçi bir istatistik veremeyeceğini itiraf ediyor.

Ayrıca, her halükarda Zhou gibi birinin yakalanması çok düşük ihtimal. Portekizli bir ecza şirketinin sahibi olan Guy Villax “Bu işten para kazanan insanların bulunması ve yakalanması neredeyse imkansız. İllegal ilaç trafiği, filmlerde ülke sınırından çıktıkları anda kurtulan haydutlar gibi çalışıyor” diyor.

Hataneye yattıktan altı ay sonra Stevison işine döndü. Karaciğeri kendini iyileştirmeyi başarsa da artık alkol alması imkansız. Stevison için takviye ve vitaminler de artık hayatında yer almayan şeyler.

İşte büyük üreticilerin korktuğu şey tam olarak bu. İnsanların tüm takviyelerden ve vitaminlerden bu olaylar yüzünden uzak durması. Bu konuda her kesimden farklı çözüm önerileri yapılsa da herkesin hemfikir olduğu bir nokta var: Hükümetlerin tek başına bu sorunu çözmesinin mümkün olmadığı. Çünkü bunu yapabilecek sayıda müfettiş çalıştırma şansları imkansız.

Bart Panessa şimdi Kanada’da yeni bir şirket satın aldı. Bu ülkeyi seçmesinin nedeni belli. Kanada’da üretim standartları çok daha sıkı tutuluyor. Ancak Panessa hâlâ müşterilerin çok çabuk sonuç veren ürünler istemesi hâlinde yine bir şekilde kendilerini yasaklı madde içeren ürünler satın alırken bulacağını biliyor. Panessa ayrıca hâlâ Asyalı şirketlerden yeni takviyelerle ilgili e-postalar alıyor. Bunlardan biri sabah ereksiyon sorunu yaşayanlar için üretilen sildenafil katkılı kahve.

“Bu üretimleri durdurmak imkansız. Şu anda dünyanın bir yerinde bir laboratuvarda yeni kamufle edilmiş sildenafil maddesi üretilmeye çalışılıyor. Bunu hükümetler değil, insanlar durdurabilir” diyor Panessa. Nasıl mı? Akıllı ve bilinçli tüketiciler sayesinde.

 

Derleyen: Fatih Büyükbayrak

SAĞLIK

İlk müdahale yanlışları

Umut Doğan Yıldız

-

İlk yardım şart, ama nasıl? İşte ilk müdahale yanlışları!

Her yıl sadece ABD’de 175 bin civarında insan, hayati bir tehlikeyle karşılaştıklarında etrafta ilk yardımdan anlayan biri yok diye ölüyor! Öte yandan ilk yardım uygulamaya kalkanların da büyük çoğunluğu, iyi niyetle bu işe soyunduğu halde, yanlış müdahale yüzünden ölüme sebep oluyor. Örneğin kalp krizi geçirene de boğulma tehlikesi içinde olana da aynı teknikler uygulanınca hasta kaybediliyor. Bu noktada uzmanların uyarısı açık: “Öncelikle zarar verme!”

En sık yapılan ilk müdahale yanlışları ise şöyle:

Bayılan kişiye tokat atmak,
Yapılması gereken: sırt üstü yatırıp ayaklarının altına yüksek bir yastık koymak.

-Epilepsi krizi geçiren kişiye soğan ya da kolonya koklatmak,
Yapılması gereken: Etrafındaki tehlikeli cisimleri uzaklaştırmak, dişlerinin arasına bez parçası sıkıştırmak, yan yatırmak, ağzından akan salyaları silmek.

Suda boğulma halinde kişiye kalp masajı yapmak,
Yapılması gereken: Nefes alıp veriyorsa ağızdan ağıza solunum uygulayıp yan yatırmak ve ciğerlerindeki suyun çıkmasını sağlamak.

Nefes borusuna kaçan cisim için sırtına vurmak,
Yapılması gereken: Öksürmesini sağlamak.

Yanıklara diş macunu vb. sürmek,
Yapılması gereken: Yanığı soğuk suya tutmak ve yanan yere dokunmamak.

Devamı

SAĞLIK

Sigaranın bilinmeyen zararları

Umut Doğan Yıldız

-

Sigaranın hafıza, gözler ve sese verdiği zarar bir yana, felç ya da inme de sigaranın sebep olduğu hastalıklar arasında yer alıyor.

Araştırmalara göre her yıl dünyada 15 milyon kişi, Türkiye’de ise 130 bin kişi inme ya da felç geçiriyor. İnmede en büyük risk faktörleri arasında sigara kullanımı, hipertansiyon ve diyabet yer alıyor. Uzmanlar, sigara içenlerin içmeyenlere göre 2,5 kat daha fazla felç geçirme riski bulunduğuna dikkat çekiyor. Çünkü inme ya da felç; beyni besleyen damarlardan birinin tıkanması veya yırtılması sonucu meydana geliyor ve ilgili beyin bölgesinde işlev kaybı oluyor. İnme vakalarının %85’i damar tıkanıklığı ile kendini gösterirken beyin kanamalarına daha az (%15) rastlanıyor. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, inmenin türüne bağlı olarak tedavi edildiğine dikkat çekerek, “En sık izlenen beyin damar tıkanıklığı için risk faktörleri sigara içimi, hipertansiyon, diyabet, kalpte atrial fibrilasyon denen ritim bozukluğu, kan yağlarının yüksekliği, yüksek alkol alımı, depresyon, kilo yüksekliği olabiliyor. Mesela sigara içiyorsanız içmeyene göre 2,5 kat fazla felç geçirme riskiniz var” diyor.

Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği (TÜSAD) Tütün Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Nazmi Bilir ise konuya farklı bir bakış açısı getiriyor: “Her yıl dünyada yaklaşık 7 milyon kişi sigaraya bağlı hastalıklar sonucunda yaşamını yitiriyor. Türkiye’de ise yılda 120 bin kişi sigaraya bağlı nedenlerle hayatını kaybediyor. 1999’daki Marmara Depremi’nde kayıtlara göre 17 bin kişi öldü. Aynı yıl sigara yüzünden 100 bin kişi hayatını kaybetti. Depremin üstünden 20 yıl geçti ama sigara nedeniyle her yıl 100 bin kişi ölmeye devam ediyor!”

Devamı

SAĞLIK

Çocuklarda öfke patlamaları

Umut Doğan Yıldız

-

Çocuğunuzun duygusal patlamaları ve öfkesinin, tipik çocuk davranışının ötesine geçtiğini nasıl anlarız? 

Pek çok çocuk zaman zaman öfke patlamaları ve agresyon yaşayabilir. Bu durum çoğu zaman onların yapmak istemedikleri durumlarla karşılaştıklarında meydana gelir. Ancak çocuklar bu davranışı sürekli hale getirirlerse veya öfke patlamaları kontrolünü kaybederse, bu durum tipik davranış örüntüsünün dışına çıktığını gösterebilir.

Öfke patlamalarında, ebeveyn olarak sizi davranışsal sorun olarak uyaracak işaretler şunlar olabilir;

*Çocuğunuz gelişimsel olarak öfke patlamaları görülebilen yaşları (6-7 yaş) aşıyorsa,

*Bu tür davranışları kendisini veya başkalarını tehlikeye atıyorsa,
*Okulda sürekli sorun yaratıyorsa ve öfke kontrolü ile ilgili konuları öğretmenleri gündeme getiriyorsa,

*Öfke sorunları yüzünden çocuğunuzun yaşıtlarıyla ilişkisi bozuluyorsa (oyunlara alınmama veya doğum günü partisine davet edilmeme gibi),

*Öfke sorunları aile içi çatışmalara neden oluyorsa ve aile ilişkilerini etkiliyorsa,

*Öfke sorunları yüzünden çocuğunuz kendisini üzgün ve umutsuz hissediyorsa…

Çocuklar sürekli öfke patlamaları yaşadıklarında, bunun altında genellikle içsel huzursuzluk yatmaktadır. Bu davranışların olası psikiyatrik nedenleri şunlardır:

DEHB: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu yaşayan pek çok çocuk öfke sorunları yaşamaktadır. Özellikle dürtüsellik bu öfke sorunlarına neden olabilir. Ayrıca dikkat sorunları çocuk ve aile arasında çatışmalara neden olabilir bu da öfke sorunlarını ortaya çıkarır. Ancak her öfke sorunu DEHB demek değildir.

Kaygı: Ciddi öfke yaşayan çocuklarda bazen ortaya konulamamış kaygı sorunları bulunur. Çocuğunuzun kaygısı varsa, özellikle de onu saklıyorsa, sıkıntıya neden olan durumlarla baş edebilmek için öfke davranışına başvurabilir.

Travma ve İhmal: Yapılan çalışmalar, okul içinde ortaya konan agresif davranışların altında evde yaşanan travmatik yaşam olaylarının yattığını göstermektedir. Evde güvende hissetmeyen çocuklar ev dışına çıktıklarında adeta bir eşkıyaya dönebilir.

Öğrenme Sorunları: Çocuğunuz okulda ya da ev ödevi sırasında sürekli öfke davranışını tekrarlarsa, tanı konulmamış bir öğrenme bozukluğu olması mümkündür. Örneğin matematik çalışırken gözlenen bu davranış matematiği öğrenemediğinden kaynaklanabilir.

Duyusal Bütünleme Sorunları: Bazı çocuklar çevrelerindeki dünyadan aldıkları duyusal bilgiyi işleme konusunda sorun yaşarlar. Çocuğunuz uyaranlara karşı aşırı hassas ise (sıkı veya kaşındıran bir kıyafet gibi) bu çocuğunuzu rahatsız edecek ve öfke patlamalarına yol açacaktır.

Otizm: Otizmli çocukların büyük bir kısmı dramatik öfke patlamalarına maruz kalırlar. Takıntılar, sınırlı ilgi alanları duyusal sorunlar ve iletişim problemleri otizmde öfke sorunlarının önemli tetikleyicileridir.

Öfke sorunları yaşayan çocuklara yardım

Pek tabii ki belirli psikiyatrik hastalıklara karşı verilen ilaç tedavileri bir noktaya kadar öfke sorunlarını azaltabilir. Ancak aile bireylerinin davranışlarındaki değişiklik, bu azalmanın kalıcılığına sebep olur. Şimdi çocuğunuzun öfkesiyle nasıl başa çıkacağınızı anlatalım:

Tetikleyicileri ortaya çıkarın: Öfke ile başa çıkmada ilk basamak onu tetikleyen olayları ortaya koymaktır. Hatta anne baba olarak bu olayların bir listesini hazırlayıp bunu çocuğunuzla paylaşabilirsiniz.

Asla pes etmeyin: Çocuğunuzun öfke patlamalarını onun isteklerini anında yerine getirerek azaltmaya çalışmak, tozları halının altına süpürmeye benzer. Hatta bu davranış ona sinirliliğin ve öfkenin işe yaradığını öğretir ki bu davranış tüm hayatına mal olabilir.

Sakin ve tutarlı olun: Önce kendi duygularınızın kontrolünü ele geçirmek çocuğunuza da duygularının kontrolünü öğretmede önemli bir kapı açacaktır. Sert ya da öfkeli cevaplar, bir çocuğun sözlü ya da fiziksel saldırganlığını artırır. Sakin kalarak, çocuğunuzda görmek istediğiniz davranış biçimini modelleyebilir ve öğretirsiniz.

Olumsuz davranışları görmezden gelin ve olumlu davranışları övün: Küçük davranış sorunlarını görmezden gelmenin azarlamaktan veya sertçe ikaz etmekten daha etkili olduğu bilinmektedir. İyi davranışları cesaretlendirmek ve övmek her zaman olumsuz ifadelerden daha etkilidir. (“Bir daha sinirlendiğini görmeyeceğim” yerine “ Sakinleşmek senden beklediğim davranıştı bravo” gibi.)

Tutarlı sonuçları onunla paylaşın: Çocuğunuz, negatif davranışlar neticesinde ne gibi bir yaptırımla karşılaşacağını önceden mutlaka bilmelidir. Sürpriz şekilde yaptırım uygulamak çocukla iletişiminizi çok ciddi şekilde bozar. Ayrıca yaptırımın her zaman benzer olmalıdır yer ve zamana göre değişmemelidir. Düşünsenize kırmızı ışıkta geçmenin cezası her gün değişirse kendinizi nasıl hissedersiniz?

Konuşmak için çocuğunuzun sakinleşmesini bekleyin: Çocuğunuz sakinleşmeden konuşmayı denemek düz duvara konuşmaktan öteye gitmez. Karşılıklı konuşmayı sürdürebilmek için iki tarafın da stabil bir duygu durumuna sahip olması gerekir.

Devamı

Popüler

 

www.pilioo.com