Bizi Takip Edin

SAĞLIK

HER ŞEYİN AZI KARAR

-

 

 

Ağrı kesicilerin, kahvenin ve hatta uykunun fazlasının bize zararlı olduğunu kim tahmin ederdi ki?

Annelerimizin söylediği gibi her şeyin azı karar çoğu zarar. Aklınıza hemen istisnai örneklerin geldiğini tahmin edebiliyoruz: Mesela seks. Ancak emin olun, onun da fazlası zarar. Tamam, hemen bizi yuhalamaya başlamayın. Elimizde kanıtlar var. Bakın Charlie Sheen’in ne hallere düştüğüne. O da aynen sizin gibi seksin fazlası zararlı olmaz diyordu. Ancak video’larından (kanıt no.1) izlediğimiz kadarıyla oluyormuş.

Peki ya bizim için çok iyi, sağlıklı, yararlı olan diğer şeyleri abartsak? Örneğin uyku, kahve veya antioksidanlar gibi. Bu sorunun cevabını almak için uzmanlara danıştık ve nelerin fazlasının bize zarar vereceğini öğrendik. Önce güzel haberleri verelim;  uzmanlar fazla mastürbasyonun zararlı olmadığını söyledi. Bu meyve ve sebze için de geçerli. (niye önceki habere olduğu kadar sevinmediğinizi hissediyoruz?) Ancak aynı şeyi kahve, uyku, antioksidan ve antibiyotikler için söylememiz mümkün değil.


ARTILAR/EKSİLER NO 1: UYKU
Uyku eksikliği size kilo aldırıp dikkat kaybına sebep olabileceği gibi kalp rahatsızlıklarına yakalanma riskinizi de arttırır. Peki bunun için doktorların tavsiyesi saatlerce uyumak mı? Tabii ki hayır… Zira araştırmalara göre geceleri dokuz saatten fazla uyuyan erkekler, geceleri 7 saat uyuyan erkeklere göre yüzde 43 daha fazla kalp hastalıklarına yakalanma riskine sahipler.

Elbette siz tüm hafta sonu uyuma ihtiyacına sahip olan erkeklerden olabilirsiniz. Eğer ertesi gün dinç bir şekilde uyanıyorsanız, bunda bir sıkıntı yok. Fakat hâlâ uykuluysanız, Stanford Üniversitesi’nden Dr. Clete Kushida’ya göre uyku apnesi ya da huzursuz bacak sendromu gibi uykunuzu bölen ve daha fazla uyumanıza neden olan bir rahatsızlıktan muzdarip olabilirsiniz.

Kolay kalkın:
Eğer çok fazla uyuyorsanız, uyanmak için televizyonunuzun alarmını kurun (tabii bunun için yatak odanızda televizyon bulunması gerekiyor). Zira ABD’deki Martha Jefferson Hastanesi doktorlarından Christopher Winter’a göre ışık ve ses kombinasyonu, uyandırma konusunda saat alarmından çok daha etkili. “Işık beyninizin uyumak için sağladığı melatonin hormonunun salgılanmasını engeller. Televizyondan gelen ve sabit olmayan ışık da, bu işi dışarıdan gelen direkt ışıktan çok daha iyi becerir.”

ARTILAR/EKSİLER NO 2: ANTİBİYOTİKLER
Amaca ulaşmak için doğru araçlar kullanılmalıdır. Ancak bazı doktorlar hâlâ virüs kaynaklı hastalıkları mıhlamak adına, bakteriyel enfeksiyonlarla savaşan antibiyotikler yazmakta ısrar edebiliyor. CDC tıp merkezi doktorlarından olan Lauri Hicks, “Doktorlar hata yapmak istemediklerinde ya da hastalar ısrar ettiğinde antibiyotik yazarlar” diyor. Üst solunum yolu enfeksiyonları bu durumlar için tam bir klasiktir. Üst solunum yollarıyla ilgili hastalıkların tedavisinde yüzde 75 oranında antibiyotik kullanılır, ancak bu hastalıkların yüzde 90’ı virüs kaynaklıdır. Peki bunun bir zararı var mı? Evet! Zira aşırı antibiyotik kullanımı NDM-1 (antibiyotiklere karşı güçlü öldürücü bakterilerden biri) ve deri enfeksiyonuna sebep olan MRSA gibi çok hızlı evrimleşebilen bakterilerin antibiyotiklere karşı bağışıklığını arttırır. Ayrıca antibiyotikler vücudunuz için yararlı bakterilerin de ölümüne sebep olur.

Daha iyi savaşın:
Doktorunuza hastalığınızın bir antibiyotik tedavisi olmadan çözülüp çözülemeyeceğini sorun. Ya da azitromisin gibi geniş spektrumlu antibiyotikler yerine penisilin veya amoksilin gibi birinci jenerasyon antibiyotiklerin uygun olup olmadığını öğrenin. Genel olarak yeni kuşak antibiyotiklerin çok daha etkili olduğu yönünde bir kanı olsa da bu her zaman doğru değildir. Zira yaşlı dostumuz penisilin hâlâ pek çok bakteri için temel tedavi aracıdır.

ARTILAR/EKSİLER NO 3: KAHVE
Kahve, sağlık açısından size uzun vadeli yararlar sağlar. Uzmanlar kahve tüketiminin Alzheimer ile karaciğer ve prostat kanserine yakalanma riskini azalttığını söylüyor. Fakat kafein bağımlılığından kendinizi korumak zorundasınız (yani her gün 300 miligramdan fazla kahve tüketmekten). Zira vücudunuz rutin olarak kafeine maruz kaldığında, yorgunluğu düzenleyici adenozin sisteminiz daha duyarlı hale gelir. Bu da kafeinsiz kaldığınız zamanlar kendinizi daha yorgun hissetmenize yol açar.  Zaten “Beynim çatlıyor” diye adlandırılan his, kafein yoksunluğundan kaynaklanan yorgunluktan başka bir şey değildir.

Tüm güne yayın:
Kahve bağımlılığına karşı atabileceğiniz en basit adım, günlük tüketiminizi düzenlemek. Duke Üniversitesi’nden Dr. James D. Lane, “Aşırı dozu engellemek için kahve tüketiminizi gün içine yayın çünkü sorunlara yol açan şey, kanınızda bulunan yüksek miktardaki kafeindir” diye uyarıyor. Eğer sabahları koca bir fincan kahve içmeye alışıksanız, bu miktarı yarıya indirin. Diğer yarısını ise öğleye doğru içmek için kendinizi şartlandırın.

ARTILAR/EKSİLER NO 4: IBUPROFEN
Kas ve eklemler ne zaman ağrımaya başlasa erkekler iyileşmek için aceleyle “vitamin I” yani ibuprofene yüklenir. Eğer ağrılara son vermesiyle ünlü bu ilaç, kullanılması önerilen 400 mg’lık dozuyla derde derman olmazsa, hiç düşünmeden tekrar alınır. Hatta bazı uyanıklar, bir de spor öncesi bu ibuprofen’lerden bir sürü yutup kas ağrılarından kurtulmayı da düşünürler.

İşin özü şu ki ibuprofen ‘steroid içermeyen anti enflamatuvar’ olarak bilinen bir ağrı kesicidir. Bu ilaçlar beyne yanma ve acı hissini ileten prostraglandin kimyasallarının üretimini azaltır. Ne var ki bu ilaçları fazla tükettiğinizde, prostraglandin hormonlarının doku yenilenmesini sağlayan kolajen üretimi gibi diğer hayati görevleri de baltalanmış olur. Indiana Üniversitesi’nden Dr. Stuart T. Warden bu ilaçların aşırı kullanımı halinde sakatlanmış bir kasın veya bağın kendini çabuk iyileştiremeyeceğini veya eski gücüne kavuşamayacağını vurguluyor: “Antrenmandan önce ibuprofen almanın sakatlanmayı önlemesi mümkün değil, aksine antrenmandan aldığınız verimi azaltır.” Ibuprofenler ayrıca kalp ve mide çeperini koruyan siklooksijenaz adlı enzimin üretilmesini de engelleyerek, kalp krizi, ishal ve bağırsak kanamaları riskini de artırıyor.

Ağrıyı hafifletin:
Antrenman sonrası havuzun yolunu tutun. Warden’a göre kas ağrılarını azaltmak için en uygun tedavi, hidroterapi gibi yumuşak egzersizler. Bu yüzden havuzda geçirilecek 20 dakika iyi bir seçenek.

ARTILAR/EKSİLER NO 5: ANTİOKSİDANLAR
Serbest radikaller: Emin olun hepsi de isimleri kadar korkutucu! Hücrelere zarar veren bu moleküllerin şeker hastalığı, kanser ve kalp hastalıkları gibi bin bir musibete sebep olduğu da düşünülüyor. Hayat kurtarıcılarınızsa malum: Antioksidanlar. Beta-karoten ile C ve E vitamininde bulunan türleri, vücuttaki serbest radikallere saldırarak onları etkisiz kılıyor. Antioksidan takviyelerse bambaşka bir hikâye… Zira tersine vücudunuzun savunma sistemini saf dışı bile bırakabiliyorlar.

Almanya’da yapılan bir araştırmada, erkek denekler tip 2 diyabet hastalığını engellemede yardımcı olduğu bilinen bir egzersiz programını dört hafta boyunca uyguladılar. Dördüncü haftanın sonunda hiçbir takviye almayan deneklerin insüline olan hassasiyetlerinde bir gelişme gözlemlenirken, C ve E vitamini takviyesi almış deneklerde hiçbir gelişme gözlemlenmedi.

Bırakın doğa işini yapsın Mayo Clinic’ten Dr. Katherine Zeratsky şöyle diyor: “Antioksidan alımınızı dengeli bir beslenmeyle sağlayın. Böylece antioksidanların yararlarından faydalanırken aşırı dozdan da kaçınırsınız.”

 

Continue Reading
Advertisement

SAĞLIK

Uykunun yağ yakımına etkisi

Umut Doğan Yıldız

-

Eski ve yeni kurallar dosyamızın bugünkü konusu uyku. Yapılan araştırmalar yeterli uykunun yağ yakımına yardımcı olduğunu söylüyor.

GEÇ SAATE KADAR YATIN

“Erken kalkan yol alır” zihniyeti, ilerlemeniz söz konusu olduğunda erteleme tuşuna basıyor olabilir. Şimdi, bu konuyu masaya yatıralım.

ESKİ KURAL

Siz yataktan çıkana kadar, The Rock kas kazanma çabalarını Instagram’a yüklemiş oluyor. Büyü, şafaktan önceki süreçte gerçekleşiyor, biliyorsunuz.

YENİ KURAL

Uyku üzerinde çalışan bilim adamı Matthew Walker’ın söylediklerini aktaracak olursak;

Doğa Ana’nın “sekiz saat uyku” kavramını bize kazandırması 3,6 milyon yılını aldı ve bizim bunu tersine çevirmemiz yalnızca onlarca yıl sürdü. Şimdilerde, ortalama bir kişi yalnızca yaklaşık yedi saatini uyuyarak geçiriyor ve bu sizin sadece yorgun olmanıza neden olmuyor, aynı zamanda vücut yağ oranınızda görünür farka yol açıyor. “Uyku, yağ kaybının adı duyulmamış kahramanıdır,” diyor Londra’daki antrenman salonu Workshop Gymnasium’un performans koçu Artur Zolkiewicz. “Daha az uyuyan kişilerin kortizol seviyelerinde artış görünüyor, bu da kas kaybına ve iştah düzenlemesinde hayati bir faktör olan insülin hassasiyetinde düşüşe neden olur.” Chicago Üniversitesi’nin yaptığı bir çalışmada, katılan erkekler 5,5 saatin ardından uyandıklarında, 8,5 saat uyudukları zamana kıyasla diyetleri fark etmeksizin yarı miktarda yağ kaybetti. Aynı zamanda, sekiz saatten az uyuyan atletlerin antrenman sırasında yaralanma ihtimali yüzde 70 daha fazladır. Az uyuyan, fazla esneyen bir erkek için, spor salonunda çalışmak başından savması gereken keyifsiz bir misyona dönüşüyor.
Sürekli olarak yedi saatten az uyuyorsanız, öğle yemeğinde veya işten sonra 30 dakikalık bir antrenman, şafak sökmeden zombi gibi yaptığınız bir saatlik hareketlerden iyidir. Uykuyu yeni durağan kardiyonuz sayın.

Devamı

SAĞLIK

Elektronik sigara zararsız mı?

Umut Doğan Yıldız

-

Men’s Health Türkiye, sizden gelen soruları yanıtlıyor. Elektronik sigara zararsız mı? İyi baba olmanın kuralları nelerdir? Detaylar için okumaya devam edin.

Elektronik sigara zararlı mı, zararsız mı?

Dumanın olduğu yerde, ciğerlerinizde ateş de vardır. Ancak buharın olduğu yerde… Peki, bunu henüz bilmiyoruz. Sigaradan e-sigaraya geçiş yaptıysanız, bu durumda akciğer sağlığınız iyileşecektir. Ancak hâlâ sigara isteğiyle boğuşuyorsanız, durum biraz bulanıklaşır: Yakın zamanda The Lancet’te yayımlanan bir çalışma, elektronik sigara tüketiminin, sigara içenlerin sigarayı tamamen bırakma ihtimallerini yüzde 28 oranında azaltabildiğini ileri sürüyor. Büyük olasılıkla bir bağımlılığı diğeriyle değiştirdiniz. Bu bir kutlama sebebi olsa da olmasa da, yargılama hakkımızı saklı tutacağız. Elektronik sigara zararlıdır. Sigarayı elektronik sigara ile değiştirmeyin.

İyi bir baba olmak

Ebeveynlerimizin bir ürünü olduğumuzu bilmek için Freud’a dair her şeyi öğrenmeniz gerekmiyor. Ancak Maryland Üniversitesi’nin araştırmasının, yeni babaların çocuklarıyla haftada sadece yedi saat geçirdiğini ileri sürmesine bakılırsa, etki bırakma aralığınız kısa olacaktır. Belki de yeni bir spor hanedanlığı veya dâhi çocuk yetiştirme planlarınız vardı. Her halükarda, işin sırrı daha fazla zaman bulmak değil, sahip olduğunuz zamanı daha iyi değerlendirmekte.
Bu yüzden…

i/ HAKKINI VEREREK OKUYUN: Hansel ve Gretel’i 297’inci okuyuşunuz olabilir, ancak çocuklarınız sıkılmadı. Boston Üniversitesi’nin çalışması da bunu kabullenmenizin daha iyi olacağını söylüyor. “Merak uyandıran bir sesle” okumanız, okuryazarlığa ve dil gelişimine katkıda bulunuyor.

ii/ YATMA VAKTİ DEĞIL: Çocukları tutarsız zamanlarda yatırmak bilişsel gelişimlerini engelleyebilir. Araştırmacılar neredeyse 10.000 çocuğu takip etti ve üç yaşındaki çocukların düzensiz uyku vakitleriyle yedi yaşındayken alınan düşük matematik ve okuma testi puanları nı ilişkilendirdi.

iii/DERİNE DALIN: Hayatın sığ kısmı oldukça kısadır, bu noktadan sonra her şey hızla gerçekten derinleşiyor. Avustral- yalı bilim insanlarının, erken yaşta yüzme öğrenen çocukların akranlarına kıyasla fiziksel ve zihinsel olarak daha üstün olduğunu görmesi çok da şaşırtıcı olmamalı.

iv/RAFLARI DOLDURUN: Dolu bir kitaplık, kitaplar okunmamış olsa da entelektüel bir gelişim sağlayabilir. Evde 500 veya daha fazla kitaba sahip olmanın, bir çocuk için üniversite eğitimi almış ebeveynlere sahip olmak kadar büyük bir avantaj olduğu görüldü.

 

Devamı

SAĞLIK

Kalori saymak doğru mu?

Umut Doğan Yıldız

-

Eski kurallar değişiyor. Kalori saymak doğru mu, kalori hesaplamak gerçekçi mi gibi sorular akılları karıştırabiliyor. İşte gerçekler!

Kalori saymakta eski kural

Yağsız etlerinizi ve yeşillikleri ölçüp tartmak size meşakkatli geliyor olabilir (ve kesinlikle öyledir) ancak günlük kalori açığınızdan emin olmanın tek yolu bu. Bu numaraları çizginin doğru tarafında tutarsanız hata yapmış olamazsınız.

kalori saymakta yeni kural

Okuldaki matematik derslerinizin sonunda bir işe yaradığını hissetmek hoş olsa da kalori sayımı gerçek bilimden çok uzak. “İlk olarak, birçok kalori izleme cihazı, çıkışınızı olduğundan fazla olarak tahmin ediyor,” diyor Walton. Bunun sonucunda, günlük hedefinizi ayarlamak dahi tahmin işine dönüyor. Aynısı yiyecek paketlerinin üzerindeki rakamlar için de geçerli. “Araştırmalar, yediklerinizin içeriğinin gerçek kalori değerinin, genellikle belirtilenden kayda değer derecede daha fazla veya daha az olduğunu gösteriyor,” diyor Zolkiewicz. “Gıda şirketleri kalorileri hesaplamak için birkaç farklı yöntemden birini kullanabilir, bu yüzden düzenleyici kuruluşlar yüzde 20’ye kadar yanlış hesaplamalara izin veriyor. Burada rol oynayan diğer faktörler de var. Bazı yiyecekler diğerlerinden daha çabuk parçalanıyor. Örneğin, kabuklu yemişlerin benzer makro miktarına sahip başka yiyeceklere kıyasla tamamen sindirilme oranı daha düşük. ABD Tarım Bakanlığı’nın çalışması, bir porsiyon badem- deki 711 kaloriden yalnızca 540 kalorinin vücut tarafından emildiğini gösteriyor. Yani, kesinliğin peşinden gitmek çok az ödül için çok fazla strese yol açıyor.

KALORİ NASIL HESAPLANIR?

Üstelik, kimse cezalandırıcı bir beslenme planına her zaman uyamaz; sapmalar kaçınılmazdır. Walton, bunun yerine kötü beslenmeye ayıracağınız tam bir gün değil, bir haftalık besin alımınızı her zamanki karbonhidratlarınızın yerine yiyeceğiniz ufak bir ziyafetle “biraz rotadan sapmanıza” izin veren üç öğün şeklinde değerlendirerek tüketmenizi öneriyor.

Devamı

Popüler