Bizi Takip Edin

BESLENME

Güneş ışınları ve cilt kanseri

Umut Doğan Yıldız

-

 

Güneş ışınları insan sağlığı için mutluluk kaynağı olabileceği gibi zararlı da olabilir. 

İki ucu keskin bıçak gibi olan güneş ışınlarını nasıl ve ne kadar kullanacağımızı bilirsek, bir soru oluşturmayacaktır.

Güneşin hem D vitamini sentezine hem de psikolojik olarak insan ruhuna faydası vardır. Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşma oranları % 0.3 ile % 6.8 arasında değişir ve en önemli saat dilimleri 11:00 ile 13:00 arasıdır.

Güneşten korunma amaçlı olarak düşündüğümüzde ise % 70 oranda ışınlar sabah saat 10:00 ile öğleden sonra 15:00 arasında yeryüzüne ulaşır.
Son yıllarda ne yazık ki incelmiş ozon tabakası nedeniyle deri kanserlerinin görülme oranı artmıştır. Güneş ışınlarının kontrolsüz olarak cilde ulaşması, hücre DNA’sında kalıcı hasar oluşturur. Bu da zaman içinde deri kanserlerinin oluşmasını tetikler.

Güneş ışınları 200 ile 400 nanometre (nm) dalga boyutunda olup UVC (Ultraviyole-C) UVB (Ultraviyole B) ve UVA (Ultraviyole A) olarak sınıflanır.
Derideki etkilerden UVA ve UVB sorumludur. UVB kısa dalga boyuna sahip olup, 290-320 nanometre arasındaki ışınlardır ve kış aylarında yoktur.

Bu ışınların etkisi şöyle sıralanabilir:

1) UVB, UVA’dan 800 kat daha etkilidir.
2) Melanin pigmentini artırır.
3) Bağışıklık sistemini baskılar.
4) Güneş yanığına sebep olur.
5) DNA hasarı yapar.
6) Cildin dejenerasyonuna neden olur.

Melanom, yani ben kanseri dünyada en sık görülen üçüncü kanser tipidir. Bizim için en tehlikeli kanserlerden olan malign melanom, % 70 civarında UV ışınlarının etkisiyle ortaya çıkmaktadır. Malign melanom, normal bir ben üzerinden gelişebildiği gibi cilt üzerinde aniden de oluşabilir. Bu nedenle hem var olan benlerin takibi hem de cilt üzerinde fark ettiğimiz her yeni lezyon önemlidir.

Benlerin takibinde büyüklük, renk farklılıkları, üzerindeki çıkıntılar ve çevre düzensizlikleri gibi birçok faktör değerlendirilir. Buna rağmen cildimizde aniden gelişen her lekelenme, kabarcık ya da yara da bir sinyal olabilir. Eskiden; var olan bir ben üzerinden malign melanom gelişme ihtimali 3’te 1 iken, herhangi bir şey yokken, deri üzerinde aniden bir malign melanom gelişme ihtimali 3’te 2’dir.

UVA ise yaz-kış yeryüzüne ulaşan uzun dalga boylu ışınlardır. 320 ile 400 nm arasında bulunmaktadır. Cildin daha derin tabakalarına nüfuz edebilir.

UVA ışınlarının etkileri de şöyle sıralanabilir:

1) UVB’den daha az zararlıdır.
2) Yeryüzüne, UVB’den 20 kat daha fazla ulaşır.

UVA, oturduğumuz odada, bindiğimiz araçta bile bulunur ve camdan geçebilme özelliğine sahiptir. Bu nedenledir ki, güneş koruyucu kullanılırken, evin içinde dahi cilde uygulanmasını önermekteyiz.
Güneş ışınlarının ilk göze çarpan etkisi güneş yanığıdır. Yoğun güneşlenmenin hemen ardından 1 ila 6 saat içinde söz konusu yanıklar kendini gösterir. Birinci gün ile üçüncü gün arasında şiddetlenir ve 4-5 gün içerisinde ise geriler. Güneş yanığında su bazlı kremler, ağrı kesiciler ve gerekirse kortizonlu kremler verilerek iyileşme sağlanır.

BESLENME

Düşük karbonhidratlı yüksek protein yemek

Umut Doğan Yıldız

-

Bu yemekten dokuz sağlıklı porsiyon çıkaracaksınız. Düşük karbonhidratlı yüksek protein yemek tarifimizi listeye ekleyin.

MALZEMELER

Sos malzemeleri:
• Yarım yemek kaşığı zeytinyağı
• 1 yemek kaşığı sarımsak, kıyılmış
• 150 g doğranmış soğan
• 900 g yağsız kıyma
• 1,5 yemek kaşığı İtalyan baharatı
• Deniz tuzu ve karabiber
• 1,5 kavanoz düşük kalorili marinara sosu

Katmanlar için malzemeler:
• 550 g yarım yağlı ricotta peyniri
• 2 yumurta beyazı
• 40 g kıyılmış parmesan (isteğe bağlı)
• 2 orta boy sakız kabağı (squash)
• 2 orta boy patlıcan
• 2 orta boy kabak

Süsleme için malzemeler:
• 150 g kıyılmış mozzarella

YAPILIŞI

1. Fırını 220°C’ye ayarlayın.

2. Yapışmaz bir tavayı orta-yüksek sıcaklığa koyarak zeytinyağı, sarımsak ve doğranmış soğanları ekleyin. Soteleyin ve sarımsağı yakmamaya özen göstererek soğanların kahverengileşmesini sağlayın.

3. Tavanın sıcaklığını yükseltin ve kıymayı ekleyin. Soğanlarla birlikte pişirirken İtalyan baharatları, deniz tuzu ve karabiberi ekleyin ve kıyma tavada iyice parçalarına ayrılana dek pişirmeye devam edin (not: hala pembe parçalar kalması sorun olmaz).

4. Marinara sosunu ekleyin ve hepsini karıştırın. Sıcaklığı düşük ayara getirin, ardından aromaların birbirine karışmasını sağlamak için kaynadıktan sonra 15 ila 20 dakika daha pişmesine izin verin.

5. Ayrı bir kâsede ricotta ve yumurta aklarını karıştırıp bir kenara koyun.

6. Dilimleyici veya keskin bir bıçak kullanarak sebzeleri bir madeni para kalınlığındaki dikey şeritler halinde kesin. Kağıt havluyla ıslaklıklarını alın ve lazanyadaki su miktarını azaltmak için yaklaşık 20 dakika daha kağıt havlu üzerinde bekletin.

7. Lazanyayı yapmaya başlayın. Bir pişirme tavasına bir katman sakız kabağı, ardından etli sos, ardından ricotta karışımının yarısı ve biraz parmesan ekleyin. Bunun üzerine bir katman patlıcan, ardından etli sos, ricotta karışımının yarısı ve biraz daha parmesan katın. Sonra, kabağı bir katman halinde yayın, üzerine kalan etli sosu ekleyin ve mozzarella ile süsleyin.

8. Folyoyla kaplayın ve 35 ila 40 dakika kadar fırında pişirin. Son beş dakikada üst folyoyu çıkarın ve üst kısmının kahverengileşmesine izin verin.

Devamı

BESLENME

Somon sushi roll tarifi

Umut Doğan Yıldız

-

İnsanlar evde sushi yapmak için her türden ekipman gerektiğini düşünüyor: Pirinç pişirme makinası, pilav kaşığı, sarma matları…

Bu doğru değil. Bu yaklaşımla, sushiyi sarmanıza ve dilimlemenize bile gerek kalmaz. Bir taco hazırlar gibi içini doldurup katlamanız yeter.

2 yemek kaşığı pirinç sirkesi
Çeyrek çay kaşığı şeker
1,5 kâse sushi pirinci, iyice durulanmış
2 derisiz, etin orta kısmından kesilmiş somon fileto (yaklaşık 340 gram)
5 yaprak nori, dörde bölünmüş
Yarım salatalık, soyulmuş, çekirdekleri çıkarılmış ve uzunlamasına ince doğranmış
1 avokado, ince doğranmış
Susam tohumları, süslemek için
Soya sosu ve wasabi, servis etmek için

1- Küçük bir kâsede, sirkeyi ve şekeri çözünene dek karıştırın. Bir kenara koyun.

2- Büyük bir tavaya pirinci ve iki bardak suyu ekleyin. Kaynatın, altını kısın ve üzerini kapatın. Yumuşayana dek, 15 ila 20 dakika pişirin. Tavayı ateşten alın ve tahta bir kaşık yardımıyla sirkeli karışımı içine ekleyerek karıştırın. Yapışkan hale gelene dek pirinci karıştırmaya devam edin. Büyük bir kâseye alın ve üzerini mutfak havlusuyla kapatın.

3- Somonu kesme tahtasına alın ve yaklaşık olarak nori kareleri ölçüsündeki şeritler halinde doğrayın. Servis etmek için, bir nori karesini alın ve bir kaşık dolusu yapışkan pirinç koyun. Somon dilimi, salatalık, avokado ve susam tohumlarını da üzerine ekleyin. Soya sosu ve wasabi ile servis edin. 5 kişiliktir.

Devamı

BESLENME

Toskana usulü kabak tarifi

Umut Doğan Yıldız

-

Sporcular ve sağlıklı tarifler arayanlar için özel olarak hazırladığımız toskana usulü kabak tarifi.

250 gr pişmiş arpa şehriye ya da kuskus
1 kavanoz suyun içinde enginar (185 gr), süzülmüş
4 orta boy kabak
1 çorba kaşığı zeytinyağı
2 diş sarımsak, kıyılmış
3 çorba kaşığı galeta unu veya ekmek kırıntısı
60 gr Parmesan peyniri, rendelenmiş
2 çorba kaşığı çam fıstığı, kavrulmuş
80 ml marinara sos*

120 gr yarım yağlı mozzarella peyniri, doğranmış

Marinara sosu gurme dükkânlardan hazır alabileceğiniz gibi kendiniz de hazırlayabilirsiniz. Kıyılmış soğan ve sarımsağı zeytinyağında kavurun, üzerine doğranmış domates ve salça ekleyip bir taşım kaynatın. Kekik, tuz, karabiber ve kıyılmış taze fesleğen ilave edip tatlandırın.

Hazırlanışı
1/
 Fırını 180 dereceye ayarlayın. 9 x 13 santimlik bir fırın kabının her tarafını pişirme spreyiyle yağlayın. Kabakları uzunlamasına ikiye kesin ve bir kaşık yardımıyla içini çıkarın. Kalan kısmın kalınlığı yarım santim olmalı. İçini bir kenara ayırın; kabaklara fırça yardımıyla yarım kaşık zeytinyağını sürün ve fırına verip 10 dakika pişirin. Bir kenarda bekletin.

2/ Diğer yandan, kenara ayırdığınız kabak içleri ve enginarları doğrayıp orta büyüklükte bir kâseye alın. Sarımsakları ekleyip karıştırın. Kalan yağı yapışmaz bir tavaya alın ve hazırladığınız karışımı 3-5 dakika, kabaklar yumuşayıncaya kadar soteleyin. Ocaktan alın, üzerine pişmiş arpa şehriye, ekmek kırıntısı, Parmesan, çam fıstığı ve marinara sosu ilave edip karıştırın.

3/ Pişen kabakları hazırladığınız iç malzemeyle doldurun (her birine yaklaşık 5 çorba kaşığı) ve üzerlerine doğranmış mozzarella serpiştirin. Kabak dolmalarını tekrar fırına ver, peynirler eriyinceye kadar, yaklaşık 20 dakika daha pişirin.

4 KİŞİLİK: Bir porsiyonda (2 parça): 300 kalori, 13 gr yağ (3,5 gr’ı doymuş), 34 gr karbonhidrat, 8 gr lif, 630 mg sodyum, 15 gr protein

Devamı

Popüler

 

www.pilioo.com