Bizi Takip Edin

SAĞLIK

BEYİN CHECK-UP’I HAKKINDA HER ŞEY

-

 

doktorNöroloji Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Sevda Sarıkaya açıklıyor.

“Hepimiz gün içinde birtakım unutkanlık ve dalgınlıklar yaşıyoruz. Çoğu günlük yaşamın koşturmacasında normal karşılanırken, bazen durum sandığımızdan ciddi olabiliyor. Hafızanız veya dikkatinizdeki sorunlar yaşa göre farklılık göstermekle birlikte; altta yatan faktörlerin dahili mi, nörolojik mi, yoksa psikiyatrik mi olduğunu öğrenmeniz problemi çözmek için şart. Son yıllarda giderek yaygınlaşan beyin check-up’ı yöntemi tam da bu zihinsel performans düşüklüğü şikayetlerine yönelik uygulanıyor. Her ne kadar en kilit adımı beyin MR’ı olsa da, aslında beyin check-up’ı zihinsel zayıflık belirtilerinin altında yatan sebepleri öğrenmek için uygulanan testlerin bütününe verilen bir ad. Ancak genel check-up’ın aksine, şikayetiniz olmadığı halde kontrol amaçlı uygulanması pek önerilmiyor.”

Unutkanlık Nedenleri

“Yaş, genetik faktörler, yaşam ve beslenme düzenine bağlı farklı nedenleri olabilir. Genç yaşlarda beslenme düzensizliğine bağlı vitamin ve mineral eksiklikleri, depresyon, anksiyete, dikkat dağınıklığı ve bellek alanlarını etkileyen tümörler
başrolde olur. İleri yaşlardaysa, uzmanlar Alzheimer ve diğer tür demanslar üzerinde durur. B12 vitamini bakımından zengin kırmızı ve beyaz et ile süt ürünlerini yeterince tüketmeyen kişilerde ise kaçınılmaz.”

Beyin Check-up’ı

“Nörolojik muayene ile başlıyor ve kişinin yaşı, eğitim düzeyi gibi özelliklerine göre seçilen nöropsikolojik testlerle, birkaç saat süren bir değerlendirme yapılıyor. Bunu kan testleri izliyor. Özellikle B12, folik asit, demir eksikliği gibi zihinsel
aktiviteyi etkileyen vitamin ve minerallerin kan düzeylerine bakılıyor. Bu noktada en önemli adım olan beyin MR’ı uygulanıyor. Ardından EEG ve Beyin Haritalaması ile beyin check-up’ı tamamlanıyor ve tüm veriler birlikte değerlendiriliyor.”

Tehlike Sinyalleri

“Unutkanlık, günlük hayatınızı ve işlerinizi ciddi anlamda etkilemeye başladıysa doktora başvurma zamanı gelmiştir. Örneğin telefon, anahtar veya cüzdan gibi özel eşyalarınızı sağda solda unutmanız ya da arabanızı park ettiğiniz yeri bulamamanız, en sık rastlanan örnekler. Ayrıca hastaların birçoğu, zihninin yavaş işlediği hissine kapıldığını belirtiyor. ‘Eskiden aynı anda birkaç işi yapabilirken, şimdi işlerden muhakkak birini aksatıyorum’ gibi şikayetler de önemli göstergeler arasında.

Korunma Yolları

“Beyninizi sürekli işler tutmak, pozitif duygulara yönelmek, dengeli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak ve sosyal hayattan kopmamak çok önemli. Yalnızlığı tercih eden insanlar depresyona eğilimli oluyor. Depresyonsa her atağında
sinir hücrelerinin ölümüne neden oluyor. Öyle ki, gençliğinde sık depresyon atakları yaşamış kişilerde Alzheimer görülme ihtimali yükseliyor. Yeni dil öğrenmek, bilgisayarda strateji oyunları oynamak ve sudoku tarzı bulmacalar çözmek de etkili olur.”

SAĞLIK

Ofiste uyumayı önleyen besinler

Umut Doğan Yıldız

-

Yorgun uyanmak, işe başlayacak enerjiyi bulamamak, öğleden sonra çöken uyku hali gibi sorunlar, çalışanların sıklıkla tekrarladığı şikâyetlerin başında geliyor.

Bu sorunlarla başa çıkmak, zinde bir gün geçirmek, aktif ve üretken olmak sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve beslenme düzeni ile mümkün. Çalışanların en büyük sorunu, işe yetişme telaşı yüzünden kahvaltıyı atlamaları, çok geç yapmaları ya da sağlıksız seçimlerle geçiştirmeleri oluyor. Kahvaltı yapacak zaman bulamamaktan muzdaripseniz bir bardak süt içmek, peynirli bir sandviç ya da tost yemek hem vakit kazandırıyor hem de güne sağlıklı başlamanızı sağlıyor. Kahvaltı, sadece karbonhidrat ve yağ içeren besinler yerine protein, lif, vitamin ve mineral kaynağı besinlerin de olduğu dengeli bir öğün içeriğine sahip olmalı. Poğaça, simit ve çay yerine peynir, yumurta, sebze içeren tam tahıl ekmekli sandviçler, süt, meyve gibi tamamlayıcılardan oluşan dengeli bir kahvaltı gününüzü daha iyi kontrol etmenize yardımcı oluyor. Ara öğünler ise sağlıksız atıştırmalıklar ile yapıldığında büyük kaloriler içeriyor. Atıştırma ihtiyacınız varsa yanınızda bulunduracağınız taze ve kuru meyveler, ceviz, kavrulmamış tuzsuz badem, fındık gibi kuruyemişler sağlıklı, besleyici ve beslenme kalitesini iyileştiren seçenekler arasında bulunuyor. Masanızda sürekli su bulundurmanız ve çay-kahve gibi içecekler dışında 6-8 bardak su tüketmeniz de sağlıklı beslenme açısından yararlı oluyor.

Devamı

SAĞLIK

GAPS Diyeti nedir?

Umut Doğan Yıldız

-

GAPS, bağırsak ile beyin /beden arasındaki ilişkinin, nöroloji ve beslenme doktoru Natasha Campbell-McBride tarafından uluslararası tescilli ifadesidir.

 GAPS diyetinin asıl amacı bağırsak duvarını ve mikroflorasını iyileştirmek ve devamlılığını sağlamak için beslenme alışkanlığı yaratmaktır. Sızdıran bağırsak sendromuyla beraber eşlik edebilecek hastalıkların da tedavisinde çok önemlidir.

GAPS Diyetine Giriş

Giriş diyeti; bağırsak iç yüzeyinin ihtiyacı olan amino asitleri, vitaminleri, yağı, glukozamini sağlayarak hasarlı bağırsak duvarını iyileştirecek besinleri içeren başlangıçta düşük posalı ve sınırlı besin çeşitliliği olan bir dönemdir. Sonrasında yavaş yavaş açılır. Giriş diyetinde amaç bağırsaklardaki hasarı tamir etmektir böylece sindirilmeyen besinler, toksinler, ağır metaller, katkı maddeleri bağırsak duvarından geçemeyecektir.

Tam GAPS Diyeti

3-5 yıl belki daha uzun sürmesi gereken bir dönemdir. Bağırsak florasının zenginliği ve hücrelerin devamlılığının sağlanması hedeflenir. Bir yandan zor bir dönem değildir aslında. Yaşam şeklimizi ve alışkanlıklarımızı uzun vadede değiştirmiş olacağımızdan sağlıklı besin çeşitliliği ile sürekli yapılabilir bir diyet halini alır.

GAPS Diyeti’nden Çıkış

Bağırsak sorunlarının en az 6 ay yaşanmadığı görüldükten sonra Gaps Diyeti’nden çıkılabilir. Ancak sağlıklı beslenme şeklini dönemsel gördüğümüzde ve bize zarar veren eski beslenmemize döndüğümüzde iyileşmenin de kalıcı olamayacağını bilmekte fayda var. Genel beslenmemizde sağlıklı seçimler yapmaya her zaman özen göstermeliyiz.
Sızdıran bağırsak diyetinde iyi gelen yiyecekler ve takviyeler;

•Omega-3, sardalya, hamsi, somon gibi balıklarda ve keten tohumu, ceviz, avokado, semiz otunda zengin bulunur ve hücre yapılanmasında çok önemlidir.

Probiyotikler, alınması gereken en önemli takviyedir. Bağırsak flarasını zenginleştirir ve kötü bakterilerin dışarı atılmasına yardımcı olur. Hem probiyotik gıdaları hem de takviye olarak probiyotik almayı öneriyorum.
•L-Glutamine, bağırsak duvarının onarımı için gerekli olan önemli bir amino asit takviyesidir.

Çimlenen tohumlar; filizlenen chia tohumları, keten tohumları, faydalı bakterilerin büyümesini desteklemeye yardımcı olabilecek mükemmel lif kaynaklarıdır.

Kemik suyu; kollajenin artması ve hasarlı hücre duvarlarını iyileştirmeye yardımcı olabilecek amino asit, proline ve glisin içerir.

•Probiyotik süt ürünleri, bağırsakların iyileşmesine yardımcı olabilecek hem probiyotikler hem de prebiyoikler içerir. Kefir, çökelek, yoğurt ve tereyağı en iyileridir.

•Hindistancevizi; MCFA’lar (çoklu doymamış yağ asitleri) bulunur.

•Aloe Vera; sindirim sistemini iyileştiriyor.

•Kudret narı; antioksidan ve yara iyileştirici olarak sindirim sistemini onarıyor.

•Zerdeçal; güçlü bir antienflamatuar ajandır, iltihaplanmayı ve oksidatif stresi engellemek için mekanik bir potansiyele sahiptir.

•Prebiyotikler; probiyotik bakterilerin bağırsaktaki yemeğidir. Pırasa, yer elması, bamya, enginar, kereviz, domates, soğan, sarımsak, hindiba, kuşkonmaz, hardal bitkisi gibi sebzelerde bulunur.

•Zerdeçal; güçlü bir antienflamatuar ajandır, iltihaplanmayı ve oksidatif stresi engellemek için mekanik bir potansiyele sahiptir.

•Prebiyotikler; probiyotik bakterilerin bağırsaktaki yemeğidir. Pırasa, yer elması, bamya, enginar, kereviz, domates, soğan, sarımsak, hindiba, kuşkonmaz, hardal bitkisi gibi sebzelerde bulunur.

  • Kurubaklagillerden fasulye, mercimek, bezelye, nohut.
  • Tam tahıllardan; tam buğday, yulaf, kara buğday, arpa, kepekli pirinç.
  • Yağlı tohumlardan; ceviz, badem, fındık, ketentohumu.
  • Meyvelerden; zeytin, muz, üzüm, çilek, elma.

Devamı

SAĞLIK

Bağırsak sağlığımızı etkileyen faktörler

Umut Doğan Yıldız

-

Bağırsak sağlığımızı etkileyen faktörleri sıraladık. İşte bilinmesi gerekenler.

-Şekerli, nişastalı gıdalar

-Sağlıksız yağlar: trans yağlar, (endüstriyel) bitkisel yağlar

-Tatlandırıcılar

-Stres

-Uykusuzluk

-Antibiyotikler (ilaç olarak alınanlar ve yenilen gıdalar yoluyla alınanlar)

-Sık kullanılan ilaçlar; antidepresanlar, kaygı gidericiler (anksiyolitikler), antasitler, proton pompası inhibitörleri, ağrı kesiciler

-Genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) içeren gıdalar; mısır, soya, şeker pancarı gibi)

-Endüstriyel yağlar; kanola (kolza), ayçiçeği, mısırözü, pamuk gibi sıvı nebati yağlar ve margarinler (trans yağlar)

Devamı

Popüler

 

www.pilioo.com