Bizi Takip Edin

SAĞLIK

Aşırı spor kireçlenme yapar mı?

Umut Doğan Yıldız

-

 

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Selami Çakmak, aşırı spor yapmanın ve aşırı kiloların kireçlenmeye neden olabileceğini söylüyor.

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Selami Çakmak, Halk arasında kireçlenme olarak bilinen, en sık olarak diz, kalça, ayak bileği eklemlerinde görülen osteoartritten korunmak için yeme ve spor alışkanlıklarında aşırılıklardan uzak durmak gerektiğini belirtiyor.

Kireçlenmenin en önemli belirtisi ağrı!

Genellikle ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan; kilo, aşırı spor yapımı gibi durumlarla tetiklenen ve ağrılar ile kendini hissettiren kireçlenme, özellikle 60 yaş üstü kişilerin kabusu. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Selami Çakmak, “Zaman içinde, belirli bir hastalığa bağlı olarak ya da yaşlanmaya bağlı şekilde eklemlerin yıpranması, aşınması, kıkırdakların deforme olması sonrasında eklem yapısının bozulması” şeklinde tanımladığı kireçlenmeyi seramik kaplı tava örneği ile açıklıyor. “Omurların arasındaki her bir bağlantı eklemdir. Eklemler, kıkırdak ile kaplıdır. Kıkırdak, ağrısız hareket sağlayan, parlak, kayganlık taşıyan yüzeylerdir. Bu aynen seramik kaplı bir tava gibi düşünülebilir. Burada tava kemiği, seramik ise kıkırdağı ifade ediyor. Seramikte bir aşınma varsa ve alttaki demir açığa çıkmışsa siz artık o tavayı kullanamazsınız. Çünkü yıpranmıştır. Aynı şey eklemlerimiz için de geçerli. Eğer kıkırdak tabaka yıpranmışsa ve alttaki kemik açığa çıkmışsa, kireçlenme vardır” diyen Doç. Dr. Selami Çakmak, kireçlenmenin en önemli belirtisinin ağrılar olduğunu söyleyerek konu hakkında şu bilgileri veriyor: “Kireçlenmede en önemli ve en sık rastlanan belirti ağrıdır. Özellikle yürüme sırasında yüke çok maruz kalan ve yıpranma riski en fazla olan diz, kalça, ayak bileğinde ağrılar ile çok sık karşılaşıyoruz. Kireçlenme ilk belirtisini yürüme esnasında hissedilen, merdiven inip çıkmada ortaya çıkan ağrı şeklinde gösteriyor. Hastalık ilerlediyse ağrıdan sonra kilitlenme dediğimiz dizde hareket kısıtlılıkları da başlayabiliyor.”

İltihaplı eklem romatizması nedir?

“Ağrılar fıtıklaşmada yayılıyor, kireçlenmede ise noktasal”

“Fıtıklaşmada beliniz ağrır, ağrı bir süre sonra bacağınıza vurur, ayak parmaklarınızda uyuşma hissedersiniz. Fıtıkta elektrik çarpması tarzında kalçanızın, dizinizin arkasına doğru yayılan ağrılar vardır. Kireçlenmede ise ağrılar genellikle noktasaldır” diyen  Doç. Dr. Selami Çakmak, kireçlenme ile fıtığın çok farklı hastalıklar olduğunu ve muayene bulgularının da farklı olduğunu belirtiyor.

“Tedavi yöntemi evreye göre belirleniyor”

Osteoartrit tedavisinde seçenekler hastanın durumuna göre düzenleniyor. Hastalığın ilk evrelerinde baston, dizlik, ayakkabı destekleri gibi yardımcıların kullanımı öneriliyor. Eğer hastanın kilosu fazla ise, bu durum kireçlenme riskini arttıracağından kilo vermek de önem taşıyor.

Korunmak için neler yapılabilir?

Kilo verin:  “Vücuda alınacak bir kilo dizin üzerine 5 kilo olarak yansır, dolayısıyla verilen bir kilo da dizin üzerindeki yükü 5 kilo azaltır” diyen Doç. Dr. Selami Çakmak, kilo azaldığı zaman kireçlenme riskinin de azalacağını belirtiyor.

Sporda aşırıya kaçmayın: “Özellikle spor sırasında oluşan ağrıları dikkate almak gerekiyor. Örneğin üç kilometre koştuktan sonra bir ağrı hissediyorsanız durun. Ağrılar bize vücudumuz tarafından verilmiş bir sinyaldir” diyen Doç. Dr. Selami Çakmak, yeme alışkanlıklarında olduğu gibi sporda da aşırıya kaçmamak gerektiğini vurguluyor.

Gün içinde hareket edin: Özellikle ofis çalışanlarının gün içinde kendilerine 5-10 dakika ayırarak gerdirme, çömelip kalkma gibi kültür fizik hareketleri yapmalarını öneren Doç. Dr. Selami Çakmak , “bu şekilde gün daha rahat geçer ve eklemlerin üzerindeki esneklik de sağlanmış olur” diyor.

 

Eklem ağrıları nasıl giderilir?

 

İlaçtan protez ameliyatına kadar çeşitli tedaviler mümkün

Eklem kireçlenmelerinin tedavisinde erken dönemde  kilo verme, yüklenmeyi azaltmak için baston, özel tabanlık, dizlik kullanma gibi düzenlemeler yapılıyor. Hasta fayda görmezse bir sonraki aşamada ilaç tedavisine geçiliyor. “Ağrı kesiciler, ödem önleyici tedaviler, soğuk buz uygulamaları ile hastanın tedavisine başlanabilir. Yine fayda görülmez ise eklem içi enjeksiyonlar yapılır. Eskiden yaygın olarak kortizon enjeksiyonu kullanılıyordu. Biz bunu artık çok tercih etmiyoruz. Çünkü kortizonun faydasının yanında zararı da olduğu, uzun dönemde kıkırdaktaki yıpranmayı daha da ileri götürebildiği artık biliniyor. Dolayısıyla erken ve orta dönem kireçlenmelerde kortizon enjeksiyonundan kaçınıyoruz”  diyen Doç. Dr. Selami Çakmak, son dönemde PRP ve kök hücre uygulamalarının yoğun olarak kullanıldığını belirtiyor. Hastanın kendi kanından elde edilen ve PRP olarak bilinen trombositten zengin plazma enjeksiyonu, saç ekiminde, yüz gençleştirmede olduğu gibi ortopedide de son dönemde en çok tercih edilen enjeksiyonların başında geliyor. Bu uygulamada kanın içinde bulunan ve aslında kanı pıhtılaştırma rolü olan hücrelerin içindeki birtakım iyileştirici ve yenileştirici faktörler  bir enjektör halinde toparladıktan sonra dizin içine enjekte ediliyor ve böylece dizin içindeki kıkırdak yıpranmasının durdurulması ve yenilenmesi hedefleniyor. “Bu uygulama ile hastalarda ciddi yararlar görüyoruz. Şikayetlerde yüzde 90’a yakın azalma oluyor. Türkiye’de bizim yedi yıldır uyguladığımız bu yöntem henüz yüzde yüz kanıtlanmış değil, hakkında bilimsel çalışmalar devam ediyor” bilgisini paylaşan Doç. Dr. Selami Çakmak, bir diğer tedavi yöntemi olan kök hücre uygulaması hakkında da şu bilgileri veriyor: “Kök hücrenin elde edilme yöntemi olarak iki yöntem var. Bunlardan birincisi kemik iliğinden almak, ikincisi ise karın yağından elde etme yöntemi. Hastanın yaşının genç olması buradaki başarı şansını artırıyor.”

“İleri aşamalarda eklem protezi ameliyatları yapılıyor”

Kireçlenmenin birinci ve ikinci evresinde ilaç, RPR, kök hücre gibi tedaviler kullanılırken üçüncü ve dördüncü evrede yani eklemde ciddi hareket kısıtlılığı olduğunda, kireçlenen eklem yüzeyini değiştirmek için kısmi ya da tam eklem protezi ameliyatları yapılıyor. Ameliyat kararının hastalığın derecesi, hastanın ne kadar şikayeti olduğu ve hastanın ne istediği ile ilgili olduğunu belirten Doç. Dr. Selami Çakmak, ameliyatların yüz güldürücü sonuçlar verdiğini söyleyerek şu açıklamalarda bulunuyor: “İç tarafta aşınma daha fazla ise bazı hastalarda sadece iç tarafı değiştirme ameliyatı yapılabilir ama iki tarafta da aşınma varsa tam protez dediğimiz bir yüzey değiştirme ameliyatı yapıyoruz. Protez ameliyatları dünyada yapılan tüm cerrahi ameliyatlar arasında en çok yüz güldürücü olanı. Ameliyat ile hastanın ağrısı tamamen gideriliyor ve yaşam kalitesi artıyor. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise, ameliyatların kişiye özel planlanması. Kişinin tansiyon, şeker, kalp ya da böbrek rahatsızlıkları varsa ona göre planlama yapmak gerekiyor.”

SAĞLIK

Ödem atıcı çay tarifi

Umut Doğan Yıldız

-

Az su içiyor ve su içme alışkanlığı kazanamıyorsanız, bunun nedeni az ve sık su içmeyi denemiyor olmanızdan kaynaklanıyor olabilir.

Su içmeyi alışkanlık edinmek için düzenli bir şekilde, su içmeyi gün içine yayın. Günde en az dört küçük pet şişe (500 ml) su içmeye başlayın. Sürahi içerisine, limon ve sevdiğiniz meyveleri ekleyerek biraz tatlandırıp, renklendirmenizde bir sakınca yoktur. Ancak siz fazla abartmayın.

Yapılan araştırmalar, gün içinde dişini fırçalıp,sade naneli sakız çiğneyenlerin daha çok su içme ihtiyacı duyduğunu ortaya koydu. Bu taktikleri deneyerek, su içme ihtiyacı hissedebilirsiniz.

Bitki çayları da vücuttan toksin atımı ve iştah kontrolünde size destek olur. Her gün aynı çayı içmek yerine, elinizin altında farklı bitki çayları bulundurmayı deneyin. Yeşil çay, beyaz çay, mate, rooibos, oolong gibi çaylar metabolizmanızı hızlandırırken; rezene, ıhlamur, melisa ve papatya gibi çaylar sindiriminizi kolaylaştırır. Bunun yanı sıra ödem attıran çay tarifi de veriyoruz. Deneyin ve farkı gör.

Ödem atıcı çay tarifi

1 litre suya 1 yeşil elmayı doğrayın; 2 çubuk tarçın, 3 adet karanfil ve 2 adet kakule ekleyip 5 dakika kaynatın. Ateşi kapatıp içerisine 1 tatlı kaşığı beyaz çay, bir tutam ıhlamur, 20 adet kiraz sapı, bir avuç içi mısır püskülü ilave edin. 4 dakika demlenmesini bekleyin. Süzdükten sonra gün boyu sıcak veya soğuk olarak içebilirsiniz.

Devamı

SAĞLIK

Anksiyete tedavisi: Pilates

Umut Doğan Yıldız

-

Pilates yaparak kaygılarınızla başa çıkabilirsiniz. İşte pilatesin anksiyeteye iyi gelen etkisi.

Anksiyete çağımızın sık rastlanan rahatsızlıklarından. Bir dönem kendisi de anksiyete ile mücadele eden Pilates Eğitmeni Hollie Grant, pilatesin bunun için çok iyi bir tedavi yöntemi olduğunu söylüyor.

Konuyla ilgili fikirlerini dile getiren Pilates Eğitmeni Hollie Grant; “20’li yaşlarımdayken kafamdaki karmaşayı asla yoluna sokamıyordum. Dikkatimi toplamamı sağlayacak bir spor arayışındaydım. Pilates bu açıdan yardımcı oldu. Çünkü egzersiz esnasında konsantre olmak zorundasınız. Nefesinize, çalıştırdığınız kaslara, aktif olmayan kaslara ve hareketler esnasında duruşunuzda yapmanız gereken değişikliklere odaklanmanız gerekiyor.” diyor.

Psikoloji düzelten spor: pilates

Pilates yoğun bir dikkat gerektirdiği için göndermeyi unuttuğunuz e-posta veya nasıl ödeyeceğinizi kara kara düşündüğünüz faturalar o esnada aklınıza gelmiyor. Egzersiz yaparken kurmanız gereken beden ve zihin bağı anksiyeteyi azaltıyor. Hâliyle sağlığınıza daha iyi odaklanıyorsunuz.

Devamı

SAĞLIK

Uykunun yağ yakımına etkisi

Umut Doğan Yıldız

-

Eski ve yeni kurallar dosyamızın bugünkü konusu uyku. Yapılan araştırmalar yeterli uykunun yağ yakımına yardımcı olduğunu söylüyor.

GEÇ SAATE KADAR YATIN

“Erken kalkan yol alır” zihniyeti, ilerlemeniz söz konusu olduğunda erteleme tuşuna basıyor olabilir. Şimdi, bu konuyu masaya yatıralım.

ESKİ KURAL

Siz yataktan çıkana kadar, The Rock kas kazanma çabalarını Instagram’a yüklemiş oluyor. Büyü, şafaktan önceki süreçte gerçekleşiyor, biliyorsunuz.

YENİ KURAL

Uyku üzerinde çalışan bilim adamı Matthew Walker’ın söylediklerini aktaracak olursak;

Doğa Ana’nın “sekiz saat uyku” kavramını bize kazandırması 3,6 milyon yılını aldı ve bizim bunu tersine çevirmemiz yalnızca onlarca yıl sürdü. Şimdilerde, ortalama bir kişi yalnızca yaklaşık yedi saatini uyuyarak geçiriyor ve bu sizin sadece yorgun olmanıza neden olmuyor, aynı zamanda vücut yağ oranınızda görünür farka yol açıyor. “Uyku, yağ kaybının adı duyulmamış kahramanıdır,” diyor Londra’daki antrenman salonu Workshop Gymnasium’un performans koçu Artur Zolkiewicz. “Daha az uyuyan kişilerin kortizol seviyelerinde artış görünüyor, bu da kas kaybına ve iştah düzenlemesinde hayati bir faktör olan insülin hassasiyetinde düşüşe neden olur.” Chicago Üniversitesi’nin yaptığı bir çalışmada, katılan erkekler 5,5 saatin ardından uyandıklarında, 8,5 saat uyudukları zamana kıyasla diyetleri fark etmeksizin yarı miktarda yağ kaybetti. Aynı zamanda, sekiz saatten az uyuyan atletlerin antrenman sırasında yaralanma ihtimali yüzde 70 daha fazladır. Az uyuyan, fazla esneyen bir erkek için, spor salonunda çalışmak başından savması gereken keyifsiz bir misyona dönüşüyor.
Sürekli olarak yedi saatten az uyuyorsanız, öğle yemeğinde veya işten sonra 30 dakikalık bir antrenman, şafak sökmeden zombi gibi yaptığınız bir saatlik hareketlerden iyidir. Uykuyu yeni durağan kardiyonuz sayın.

Devamı

Popüler