Bizi Takip Edin

BESLENME

İHTİYACIN OLAN YAKITLAR

-

 

Yıllarca taurin ve guarananın gerçek yüzünü anlattık durduk. Enerji içeceği üreticileri de sizi ayartmanın yeni yollarını buldu. Sizi kandırmalarına izin vermeyin.

Dünya enerji krizinin tam ortasında. Enerji içeceklerini bir dikişte içme rekorları kırıyoruz ama kendimizi her zamankinden daha halsiz hissediyoruz. ABD’de Mintel’in yaptığı yeni bir anketin sonuçlarına göre, bu ürünlerin satışları son beş yılda iki kat arttı. 18-24 yaş arası erkeklerin yüzde 35’i düzenli olarak enerji içeceği içiyor

“The Power of Rest”in yazarı Dr. Matthew Edlund “Erkekler yavaşlamamak için içtikleri enerji içecekleriyle kendilerine inişli çıkışlı tuzaklar kuruyorlar. Asla tamamen dinlenmiş hissetmiyorlar” diyor. Daha korkuncu, kendilerini acil serviste bir sedyenin üstüne buluyorlar. ABD’deki Center for Behavioral Health Statistics and Quality’nin raporuna göre, enerji içeceklerine bağlı hastane ziyaretleri 2005 yılından bu yana 10 misli arttı. Bu hastaların büyük çoğunluğunu erkekler oluşturuyor.

Kuzey Kentucky Üniversitesi’nde psikoloji yardımcı profesörü olan Dr. Cecile Marczinski’ye göre, enerji içecekleri zindeliğe, güce, erkeklere cazip gelen her şeye vurgu yapıyor. Erkekler “Neden bu kadar yorgun hissediyorum?” diye soracaklarına, memnuniyetle enerji içeceklerinin dibini görüyorlar

Bu içeceklere yaşam destek ünitesi gibi davrandıktan sonra zombi gibi dolaşmamıza şaşmamalı. Bu yüzden bu trendi sorgulamanın ve güçlenmek için daha sağlıklı yollar bulmanın zamanı geldi.

ENERJİ PATLAMASI 1

Kafeinsiz enerji içeceği

Enerji içeceği pazarlayan şirketler sizin sandığınızdan çok daha zeki. Zira en çok bilinen kaygı verici bileşiği çıkarıp, içeceği “daha sağlıklı” diye pazarlıyorlar. İlk önce en çok çamur atılan içerik şekerdi. Şimdiyse kafein. ABD’de bazı enerji içecekleri kafeinsiz olanlarını üretmeye başladılar. Oldukça mantıklı: Mintel anketine göre enerji içeceği alan erkeklerin yüzde 38’i artık düşük kafeinli olanları tercih ediyor.

Peki iddia edilen alternatif enerji kaynağı ne? Çoğunlukla, B vitamini. Örneğin kafeinsiz bir enerji içeceğinde günlük ihtiyacınız olan B12 ve B6 vitaminlerinin binlerce kat fazlası var. Ama olay şu: B vitamini yüklü bir patlama yaşamıyorsunuz. Çünkü B vitaminin sağladığı enerji, kafein gibi uyarıcı değil. ABD’deki ConsumerLab.com’un başkanı Dr. Tod Cooperman, besin ürünleriyle testler yapan bağımsız bir araştırmacı. B vitaminlerinin besinlerden enerji elde edebilmenize yardım ettiklerini ve fazlasına ihtiyacınız olmadığını belirten Dr. Cooperman, “Bilim, insanları aşırı dozda B vitamini alırlarsa enerji dolacaklarına inandırıp yanlış yönlendiriyor ama bu doğru değil” diyor.

Ayrıca, eğer takviyeli gıdalar veya multivitaminler alırsanız, enerji patlamaları folik asit sınırını aşmanıza yola açar, bu da uzun vadede kanser riskinizi artırır.

NE YAPMALI?
Kafein almadan zihninizi uyandırmanın n güzel yolu nedir? İçinde folik asit bulundurmayan ve B vitaminlerinden makul miktarda içeren enerji içeceklerine yönelin. İçinde kuversetin maddesi olanlar daha bile iyidir. Kuversetin, Güney Carolina Üniversitesi’nin 2010’da bulduğu, egzersiz sırasında yorgunlukla savaşmanıza yarayan bir antioksidan. Araştırmanın yazarı Prof. Dr. Mark Davis, kuversetinin de kafein gibi adenozine (uykunuzu getiren bir kimyasal) karşı beyin reseptörlerini bloke ettiğini belirtiyor. Böylece enerjik kalmanızı sağlıyor. Zamanla hücrelerinizdeki mitokondri sayısını da arttırıyor, bu da kaslarınız için gerekli enerjiyi sağlıyor.

ENERJİ PATLAMASI 2

Kahveli enerji içecekleri

Bitkisel içerikler bir adamın şüphelerini tetikleyebilir ama nedense kahve herkese cazip gelir. Ancak etikette kahve yazsa da, alfabetik sırayla her türlü maddenin çorba olduğu bir şey içiyor olabilirsiniz. Örneğin ‘kaliteli filtre kahve ve krema’ içerdiğini iddia eden enerji içecekleri aslında içinde kahve özü, süt, taurin, panaks, ginseng, kafein ve guarana barındırabiliyor.

Massachusetts Üniversitesi’nden toksikolog Dr. Richard Church, “Panaks ginsengin abdominal ağrı ve baş ağrısı gibi birçok yan etkiyle ilişkilendirildiğini biliyoruz” diyor. Ayrıca guarana, ekstra kafein etkisi için bitkisel bir maske. Tohumlarında, kahvedeki kafeinin dört katı kadar fazla kafein var.

NE YAPMALI?
Kahve cezvesi ne güne duruyor? Dr. Edlund, kahvenin kafein uyarılmasına ek olarak depresyon, diyabet ve Parkinson hastalığı riskini de azalttığını söylüyor. Ayrıca sosyal bir işlevi de var. Kahve içerken diğer insanlarla bir araya geliyorsunuz. Eğer evde yapıyorsanız, hafif kavrulmuş kahve çekirdeklerini seçin. 2011 yılında Portekiz’de yapılan bir araştırmada, bu tür hafif kahvelerin, çifte kavrulmuş çekirdeklerden daha fazla antioksidan içerdiği ortaya çıktı.

ENERJİ PATLAMASI 3

Enerji içeceği shot’ları

Artık yarım litrelik, adeta bira kutusu boyutunda enerji içecekleri var. Esas trendse küçülen içecekler. Mintel’in ölçümlerine göre, Amerikalılar 2011’de enerji içeceği shot’larına 1,3 milyon dolar bıraktı. Bu miktar, 2006’da harcadıkları 73 milyon doların 17 mislinden daha fazla. Oltanın ucundaki yem ne sizce? Birkaç fırtta kesintisiz enerji vadetmeleri. Bu içecekleri tehlikeli kılan da bu zaten. Shot’ların büyük kutulardaki uyarıcı maddelerin tamamını içerdiğini belirten Dr. Marczinski, buna rağmen insanların miktarı az buldukları için daha çok shot içtiklerini, böylece tüm geceyi ayakta geçirdiklerini söylüyor.

NE YAPMALI?
Macera dolu bir gece için uyanık kalmanın daha iyi yolları var. Virginia Beach’te bir uyku uzmanı olan Dr. Michael Breus, bir fincan ılık kahveyi hızlıca içip, ardından 15-20 dakika gözlerinizi kapatmanızı tavsiye ediyor. Böylece uykunuzu açmak için yeterince dinlenmiş olacaksınız. Tekrar hareket etmeye başladığınızda kafein, sizi zinde tutmak için devreye girecek. Dışarı çıkmadan önce badem gibi protein bakımından zengin bir atıştırmalık yemeyi de ihmal etmeyin. Protein insülin üretimini artırır. İnsülin de bünyede uyarıcı bir etki yapar.

ENERJİ PATLAMASI 4

Meyve suyu ve çay

Mintel’e göre, enerji içeceği tüketicilerinin yarısına yakını meyve suyu ya da çay bazlı çeşitleri tercih ediyor. Bu olumlu bir şey. Meyve suları enerji içeceklerine katılan birçok vitaminin doğal hallerini içeriyor. Enerji içecekleri size siyah çaydan daha çok enerji verebilir ama o teneke kutudaki sıvı, çaydaki hastalıklarla savaşan antioksidanlardan yoksun.

NE YAPMALI?
Etiketi kontrol edin: Meyve suyu ve çay, enerji içeceklerinin içindeki guarana ve B vitaminlerine eşlik ediyor olmamalı. Aksine onların yerine konmuş olmalı. Veya en iyisi bir fincan çay için gitsin. 2008 yılında ABD’de yayımlanan Psychopharmacology’de yer alan bir araştırmaya göre, çaydaki aminoasitle kafein ve teaninin birleşimi, tansiyonu yükseltmeden kafeinin tek başına yaptığı kadar sizi zinde tutabiliyor.

ENERJİ PATLAMASI 5

Enerji sakızları

Enerji artışı için bir şişeye bile ihtiyacınız yok. Sakız formunda satılan enerji takviyeleri piyasaya çıkmaya başladı. Bir parçada 40 miligram kafein bulunuyor. Bazı enerji sakızları bir fincan kahve kadar kafein içerdiklerini söylüyorlar. Dr. Church’a göre bu sakızlardaki tehlike, insanların sakızı önemsiz görmelerinde. Böylece farkına bile varmadan peş peşe bir sürü sakız çiğneniyor. Kahve içmeye benziyor. Farkı, yapay tatlandırıcılarda

NE YAPMALI?
Dr. Edlund, gözlerinizi kapatmanızı ve başınızdaki ya da boynunuzdaki gergin bir noktaya odaklanmanızı öneriyor. Gergin bir noktayı rahatlatmak tüm vücudunuzu rahatlatabilir. Odaklanma ve enerji birbiriyle oldukça bağlantılı.

BESLENME

Sporcu beslenmesi nasıl olur?

Umut Doğan Yıldız

-

Sporcu beslenmesi konusunda son zamanlarda değişik öneriler duyuyorsanız eğer, bunların bir kısmını birlikte inceleyelim.

HİNDİSTAN CEVİZİ SUYU

Yüksek kaliteli bir spor salonu size bunlardan ikram edebilir, ancak araştırmacılar hidrasyon için bildiğiniz normal sudan daha iyi olmadığını düşünüyor. Susadınız mı? Sebile yönelin.

AVOKADO

Araştırma üstüne araştırma, meyvenin kalp sağlığına faydalarını doğruladı. Ayrıca yüksek lif içeriği tok tutmaya yardımcı olabilir.

KIVIRCIK LAHANA

Turpgillerden olan bu sebze, âdeta doğanın CrossFit’çisi gibi pek çok şeyi başarır. Vitamin bakımından zengindir ve ayrıca kanserin büyümesini ve yayılmasını önleyebilecek kükürt bileşikleri içerir.

ACAİ ÇİLEĞİ

Bu meyveler sadece antioksidanlarla dolup taşmıyor, aynı zamanda sağlıklı bir antienflamatuvar görevi görüyor. Onları diyetinize dâhil etmek, egzersiz sonrası iyileşmeye yardımcı olabilir ve kas hasarını sınırlayabilir.

KOMBU ÇAYI

Bağırsak sağlığını destekleyici bu içecek, homeopatik sahnenin temelini oluşturuyor. Ancak bilimsel jüri hâlâ yararları üzerinde fikir birliğine varamadı. Tadı da bir acayip.

KİNOA

Bu kadim tahıl, esansiyel amino asitleri içeren eksiksiz bir protein kaynağı. Kas büyümenizi hızlandırmak için beyaz pirinç yerine deneyin.

YEŞİL ÇAY

Yeşil çaydaki kateşinlerin uzun süreli tüketimi metabolik sendromla savaşır (tip 2 diyabetin öncüsü) ve koroner hastalık riskinizi azaltabilir. Demliğin altını yakın.

ISPANAK

Yapraklı yeşillerin kaslara yardım eden demir içeriğine ek olarak, günde bir porsiyon yiyenler üzerinde yapılan bir çalışma, kalp hastalığı riskini yalnızca bir haftada azalttığını buldu.

BADEM SÜTÜ

Mineral içeriği bakımından süt ile karşılaştırılabilir, ancak protein içermez (bu yüzden yine de süt içiyorsunuz, değil mi?). Bir bardak inek sütü, bademden yapılandan beş kat fazla protein içerir.

ÇİYA TOHUMU

Etiket üzerindeki iddialarına rağmen, bu tohumlarda vücudunuzun gerçekten ihtiyaç duyduğu omega-3 türü bulunmuyor. İyi bir lif kaynağı olmakla birlikte, omega almak için yağlı balık yemeniz daha iyi olur.

Devamı

BESLENME

Sebze ve meyve tüketmeden beslenmek

Umut Doğan Yıldız

-

Karbonhidratsız, sebze ve meyve tüketmeden beslenme mevzusuu masaya yatırdık.

Hata: Karbonhidratsız beslenmek

Diyete başlayanların en büyük hatalarından biri karbonhidratlı gıdaları tamamen kesmektir. Bu amaçla sadece ekmeği değil, makarnayı da bırakırlar. Oysa yapılacak en büyük hatalardan biri sıfır karbonhidratla zayıflamaya çalışmak olacaktır çünkü bu besin grubunun yerini alacak başka bir şey yoktur. Şöyle düşünün: Karbonhidrat, anne sütünde bile bulunur ve unutmayın ki anne sütü, hali hazırda dünya üzerindeki en mucizevi besindir!

Düzeltmek için: Burada anahtar kelimeler “kaliteli karbonhidratlar” ve “ihtiyaç oranı!” Kaliteli karbonhidratlardan kasıt tam tahıllı, çavdarlı ekmekler; makarna, bulgur ve esmer pirinç gibi vücuda yararlı gıdalar. Hepsinden önemlisi de şu: Beyin hücreleriniz enerjisini karbonhidratlardan alır ve karbonhidrat tüketmek, aynı zamanda insan psikolojisini de olumlu yönde etkiler.

Hata: Sebze ve meyve tüketmemek

Yukarıda aşırı proteinle beslenmenin zararlarından söz etmiştik. Bunun nedenlerinden biri de sebze ve meyve tüketimindeki azalma… Eskiden yemekten kalkınca ortaya gelen meyve tabaklarına artık rastlanmaz oldu. Sebzeler de günlük yediklerimiz arasından yavaş yavaş çekiliyor. Çünkü beslenmeyi doymakla, tok kalmakla açıklar olduk. Bir de itiraf etmek gerekirse, kimsenin sebzelerle uğraşacak zamanı yok. Tavuğu ızgaraya atıp sofraya getirdiğiniz zaman dilimi sebzelerin yıkanıp temizlenmesine, kabuklarının soyulup doğranmasına anca yetiyor. Hal böyle olunca sebzelerden adım adım uzaklaştık ve meyvelerin yerine hazır satılan meyve suyu ve meşrubatlara yöneldik.

Düzeltmek için: Dünya Sağlık Örgütü’nün önerisi şu: Günde 5-8 porsiyon sebze ve meyve yiyin! Ana öğünlerinizde yediklerinizin biri mutlaka sebze olsun, ara öğünlerde de meyveyi tercih edin.

Devamı

BESLENME

Aşırı proteinle beslenmek

Umut Doğan Yıldız

-

Aşırı protein almak zararlı mıdır? Protein dengesi nasıl olmalı?

Her besin grubunun aşırısını tüketmek yanlış. Proteinle ilgili sorun ise şu: Son 10 yılda aşırı protein tüketimiyle birlikte hem rektum kanseri hem de kolon kanseri olarak tanımlanan kolorektal kanserin de aynı oranda artması, sadece diyet yapanların değil herkesin aşırı protein tüketiminden kaçınması gerektiğinin işareti…

Düzeltmek için: Proteinsiz yaşamaya çalışmanın bir anlamı yok; çünkü proteinin ana görevi, doku ve hücrelerin onarılması… Burada yapılması gereken, doğru miktarı bulmak… Ortalama bir rakam vermek gerekirse, vücut ağırlığınızın her kilosu için günde 0,8-1 gram protein tüketmek yeterli. Diyelim 65 kilosunuz. Bu da demektir ki günde tükettiğiniz protein miktarı en fazla 65 gram olmak zorunda. Peki, hangi proteinleri tüketeceğiz? Öncelikle tükettiğiniz kırmızı et miktarı, haftada 2-3 üç defadan fazla olmamalı. Tavuk, balık, hindi eti de diğer protein kaynakları olarak diyetinizde yer almalı. Daha da önemlisi mercimek, karabuğday, kuru fasulye,Antep fıstığı, kabak çekirdeği gibi bitkisel protein kaynaklarına yönelmelisiniz. 

Devamı

Popüler

 

www.pilioo.com