Zeno’ya göre, gerçek bir aydınlanma için duygularımızı kontrol etmeyi öğrenmeliyiz. İnanıyorum ki Zeno, özellikle başkalarına rehberlik düsturumuzu takdir ederdi. Yıllardır süregelen sorun, kanıt olarak yüzünüze çarpılanlar hakkında konuşmak istemediğinizi söylemeniz. Tüm nesiller, duygusal tepkiler vermeye veya ağlamaya karşı sindirildiler. Başlangıç aşamasında üst dudağınız titremeye başlar. Bu noktadan sonra ağlamanın eşiğindesiniz demektir. Bu duygularınızı bastırmalısınız dostlarım. Bazılarımız için tüm bu duyguların dışa vurumu sadece gereksiz değil, aynı zamanda da size zarar verici olabilir.

Bu hafta sonu arkadaşım George, kapıma Harley Davidson model motosikletiyle dayandı. George ile beş yaşında tanıştığımız ilk gün, çiftlikte kafama taş atıp yardığından beri arkadaşız. O tarlanın ortasında, koşup yalnız kalacak bir yer yoktu. Bu yüzden ağlamayı kesmeli ve tek başıma üstesinden gelmeliydim. Birkaç yıl sonra George’un babası, elinde dikenli tellerle yanımıza gelip tırnağıyla eti arasına giren kıymığı gösterdiğinde hiç gıkını çıkarmıyordu. Sadece işaret parmağının boğumunu dişlerinin arasına alıp ısırdı. Kalın kıymık, tırnağının beyaz kısmına kadar girmişti. Babası manik depresif bir sırıtışla baktı ve kalın ses tonuyla bir kahkaha patlattı. Kıymığı geri çekti ve vakit kaybetmeden işinin başına geri döndü.

Babam, futbol maçında aldığım yara hakkında serzenişte bulunduğumda bana “Daha fazla kırık kemik ve kan yoksa boşuna sızlanma” demişti. Ne olursa olsun soğukkanlı duruşuna hayran kalırdım.

Duygularını kontrol edebilen erkekler lehine olumlu fikirler taşıyorum. Duyguları bu tarzda baskı altında tutmak benim için çekingenlikten çok bir nevi dayanıklılık göstergesidir. Geçen hafta gönüllü itfaiye tatbikatında, kapalı alanda gerçek bir yangın çalışması yapıldı. Birileri bana yanan binanın içinde biraz korku duymanın sağlıklı bir durum olduğunu hatırlattı.

Hepimizin korkulu rüyası, bir gün doktorumuzun karşımıza geçip “Kansersin” cümlesini etmesi değil mi? Bu cümleyi duymamak için hayatımızdan pek çok ödün vermeye hazırız. Asıl sorun şu ki tam olarak nelerden ödün vermemiz gerektiğini bir türlü anlayamadık gitti. Zira bir gün dünyanın en sağlıklı yiyeceği olan şey, ertesi gün kanserojen ilan ediliyor ve biz kilo kilo satın aldığımızla kalıyoruz.

İyi haber şu: Öyle her şey kansere neden olmuyor. Hatta çok çok az şey DNA’nıza karışıp bir tümör oluşturacak şekilde kaotik hücre bölünmelerini tetikleyebilecek güçte. İkinci iyi haberse sadece üç şeyden kaçarak kanser riskini yüzde 40 azaltabilmeniz: Sigara, obezite ve güneş. İrsi gen bozuklukları, hepatit B ya da HIV gibi bağışıklık sistemini çökerten ve yoğun hücre ölümlerine yol açan virüsler ile yaş gibi faktörler de kanser için yüzde 30 risk oluşturuyor.

İşte geriye kalan yüzde 30 risk bilim insanlarının tam olarak emin olamadıkları, üstüne tartışıp durdukları ve bizim de ağızlarından çıkacak tek bir sözcük için beklediğimiz faktörleri oluşturuyor. Neyse ki kanser araştırmaları konusunda tanınmış Prof. Dr. Ian Olver, Prof. Dr. David Currow, Prof. Dr. John Zalcberg ve Prof. Dr. Bernard Stewart bu şüpheli listesini yorumlayarak içimize biraz olsun su serptiler.

Tansiyon ilaçları ve doğal tansiyon düzenleyicisi olan sarımsağın etkilerini karşılaştıran Avustralyalılar, doğal içeriğe sahip bu ilacın kan basıncını düşürmekte ilaçlar kadar başarılı olduğunu tespit ettiler. Yani yoğun kokulu sarımsak dişleri gerçek birer ilaç. Bunun sebebiyse alisin adındaki aktif bir bileşen. Bir diş sarımsakta bu bileşenden 5-9 miligram bulunuyor. Ancak sarımsağı pişirmek bu oranı oldukça düşürüyor. Bunu önlemek için sarımsağı ezmek ve pişirmeden önce 10 dakika bekletmek gerekiyor.

Her şey en yakın arkadaşımın liseden beri beraber olduğu kız arkadaşından ayrılmasıyla başladı. Eskiden beraber evde tabu partileri yaparak geçirdiğimiz hafta sonlarını artık sabahlara kadar dışarıda içerek geçiriyorduk. Gece eve dönmeden yediğimiz fast food’larsa ana öğünüm hâline gelmişti. Uykusuzluk, kendimi işime vermemi, aldığım kilolar gardırobumdaki kıyafetlere girmemi engelliyordu.

Hikayemin size tanıdık gelmesi muhtemel. Yapılan pek çok araştırma, uzun dönem sağlık ve mutluluk oranlarının samimi arkadaşlarınızla yakından ilgili olduğunu ortaya koyuyor. Yani araştırmalar, atalarımızın tecrübelerini doğruluyor: Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim. Araştırmalar, obeziteden sigaraya, yalnızlıktan mutluluğa kadar tüm duygu ve alışkanlıkların bulaşıcı olduğunu gösteriyor.